Fiskus powinien ustalić proporcje

Przed nadaniem decyzji rygoru natychmiastowej wykonalności organy podatkowe muszą udowodnić, jaką wartość ma sprzedawana nieruchomość w stosunku do całego majątku podatnika.

Jeśli organ podatkowy w trakcie kontroli stwierdzi, że podatnik nie wniósł podatku w prawidłowej wysokości lub w ogóle go nie zapłacił, albo nie ujawnił urzędowi uzyskanych dochodów czy majątku, to może wydać decyzję ustalającą podatek do zapłaty. Co więcej, na podstawie szczegółowych przepisów Ordynacji podatkowej fiskus ma prawo nadać takiej decyzji rygor natychmiastowej wykonalności. Stanie się tak, jeżeli organ uprawdopodobni, że zobowiązanie wynikające z decyzji nie zostanie przez podatnika wykonane, np. wcześniej nie spłacał on podatków w terminie, albo nie wykonywał decyzji organów. Jednak organ może w tych przypadkach wydać rygor natychmiastowej wykonalności dopiero wówczas, gdy stwierdzi, że podatnik zaczął pozbywać się majątku o znacznej wartości. I właśnie ten warunek najczęściej jest przyczyną sporów z fiskusem. Taką sprawą zajął się ostatnio Naczelny Sąd Administracyjny (wyrok z 20 grudnia 2011 r. II FSK 1708/10), który utrzymał w mocy wyrok sądu I instancji, uchylający postanowienie organu podatkowego.

W sprawie organy nadały rygor natychmiastowej wykonalności decyzji ustalającej podatnikowi wysokość podatku od dochodów z nieujawnionych źródeł. Tymczasem w ocenie sądu, jej uzasadnienie, w którym znalazło się stwierdzenie, że "podatnik sprzedał część swojego majątku", nie było wystarczające. Zdaniem sądu przed nadaniem natychmiastowego rygoru konieczne było jeszcze ustalenie (zbadanie), czy przedmiot transakcji (chodziło o sprzedaż mieszkania należącego do podatnika i jego żony) stanowił znaczną wartość całego jego majątku podatnika. Ponieważ organy nie wykazały, że zbycie lokalu spowodowało takie uszczuplenie majątku podatnika, iż wywiązanie się przez niego z obowiązku podatkowego stało się niemożliwe, to nie miały też prawa nadać decyzji rygoru natychmiastowej wykonalności.

Przemysław Molik

przemyslaw.molik@infor.pl

Podstawa prawna

Art. 239b par. 1 pkt 3, art. 239b par. 2, art. 122, art. 187 par. 1, art. 191 ustawy z 29 sierpnia 1997 r. - Ordynacja podatkowa (t.j. Dz.U. z 2005 r. nr 8, poz. 60 z późn. zm.).