Da się uniknąć kary za niezapłacony podatek

Czynny żal potocznie nazywany jest donosem na samego siebie. Oznacza to, że dobrowolnie przyznajemy się do grzechu wobec skarbówki, formalnie zwanego popełnieniem czynu zabronionego. Dobrowolne ujawnienie nadużycia sprawi, że zyskamy szansę na uniknięcie kary za przestępstwo skarbowe lub wykroczenie skarbowe.

Czynny żal mamy prawo zastosować wtedy, gdy nie złożyliśmy formularza podatkowego w terminie (np. PIT), nie zapłaciliśmy w terminie należnego podatku (np. dochodowego, VAT lub spadkowego) albo zapłaciliśmy go w zaniżonej kwocie. Czynnym żalem można się też posłużyć, prowadząc działalność gospodarczą. Można się przyznać do tego, że nie zainstalowaliśmy kasy fiskalnej lub nie ewidencjonowaliśmy przychodów z działalności gospodarczej czy zaniżaliśmy przychody. Odnosi się on także do czynów, w których został orzeczony przepadek przedmiotów, np. towarów pochodzących z przemytu bądź niezgłoszenia aktualizacji, jeśli zmieniły się dane przedsiębiorcy lub miejsce przechowywania ksiąg rachunkowych.

Nie ma ustalonego terminu na dobrowolne przyznanie się do popełnienia czynu zabronionego. Nie ma także obowiązku składania tego zawiadomienia na piśmie. Trzeba to zrobić jednak jak najszybciej, gdy tylko zorientujemy się, że nie dokonaliśmy jakiejś czynności wobec skarbówki. A więc zanim urząd skarbowy wezwie nas do uregulowania należności albo będzie miał wyraźnie udokumentowaną wiadomość o popełnieniu przestępstwa lub wykroczenia skarbowego. Instytucja czynnego żalu nie ma zastosowania już po rozpoczęciu postępowania przeciwko nam, chyba że postępowanie toczy się w innej sprawie.

Czynny żal adresuje się do naczelnika urzędu skarbowego. Nie ma gotowego wzoru. W piśmie należy podać charakter popełnionego czynu i jego istotne okoliczności, a także wymienić osoby współpracujące, które miały związek z popełnionym czynem. I najważniejsza rzecz - trzeba zaznaczyć, czy skutki tego czynu zostały naprawione, a jeżeli nie, to w jaki sposób i w jakim terminie zobowiązujemy się je naprawić. Należy też usprawiedliwić się, podając powód przewinienia. Warto też nadmienić, iż zdarzenie miało charakter incydentalny i tego rodzaju przewinienia ani żadne inne dotychczas nam się nie przydarzyły.

Na końcu można jeszcze poprosić o niezastosowanie sankcji, wpisując formułkę "proszę o odstąpienie w trybie art. 16 ustawy z 10 września 1999 r. - Kodeks karny skarbowy od wymierzania mi sankcji za naruszenie przepisów podatkowych, którego się dopuściłem".

Uwaga

Czynny żal jest możliwy tylko wtedy, gdy urząd skarbowy nie wie o popełnieniu przewinienia. Pozwala też uniknąć kary za przestępstwo (podatek i odsetki trzeba zapłacić). Natomiast nie należy go mylić z wnioskiem o dobrowolne poddanie się odpowiedzialności, który można złożyć także wtedy, kiedy postępowanie już się toczy. Ale korzystając z tej drogi, nie unikniemy sankcji karnych. Samo złożenie czynnego żalu nie gwarantuje ochrony przed karą. Jeżeli urząd skarbowy nie uzna czynnego żalu, nie przysługuje nam odwołanie od tej decyzji.

@RY1@i02/2014/232/i02.2014.232.00700020a.804.jpg@RY2@

GETTY IMAGES

Renata Żaczek

dgp@infor.pl

Podstawa prawna

Art. 16, art. 56 ustawy z 10 września 1999 r. - Kodeks karny skarbowy (t.j. Dz.U. z 2013 r. poz. 186 ze zm.).

PORADA EKSPERTA

@RY1@i02/2014/232/i02.2014.232.00700020a.805.jpg@RY2@

Izabela Sadlik starszy konsultant w Accreo Sp. z o.o., aplikant radcowski

Jeżeli ktoś uchyla się od podatku, nie ujawniając przedmiotu lub podstawy opodatkowania, albo nie składa deklaracji, przez co naraża podatek na uszczuplenie, jego działanie jest przestępstwem lub wykroczeniem skarbowym. Kwalifikacja czynu zabronionego (jako przestępstwo lub wykroczenie) zależy od wartości niezapłaconego podatku oraz aktualnej kwoty minimalnego wynagrodzenia. Zgodnie z kodeksem karnym skarbowym za przestępstwo lub wykroczenie skarbowe może być nałożona np. grzywna, kara ograniczenia lub pozbawienia wolności. Możliwe jest także podanie wyroku do publicznej wiadomości, pozbawienie praw publicznych czy zakaz prowadzenia określonej działalności gospodarczej, wykonywania określonego zawodu lub zajmowania określonego stanowiska.

Można uniknąć tych sankcji, powiadamiając urząd skarbowy o popełnieniu czynu zabronionego oraz ujawniając istotne okoliczności z tym związane - tj. wyrażając czynny żal.