O naczelniku, którego izba obsługiwała

1 kwietnia 2015 r. fiskus wdrożył konsolidację swoich jednostek, scalając izby skarbowe z podległymi im urzędami skarbowymi w jedną jednostkę budżetową. Już na etapie legislacyjnym, który doprowadził ostatecznie do uchwalenia ustawy z 15 stycznia 2015 r. o zmianie ustawy o Służbie Celnej, ustawy o urzędach i izbach skarbowych (Dz.U z 2015 r. poz. 211), było podnoszonych wiele wątpliwości co do zachowania w takich strukturach niezależności organów podatkowych pierwszej i drugiej instancji. Jak do tematu podejdą sędziowie w swoich orzeczeniach, dowiemy się pewnie za rok, dwa.

Na razie organy podatkowe i podatnicy muszą zmierzyć się z błędem, którego nie zauważono na żadnym z etapów prac legislacyjnych. Otóż w wyniku konsolidacji niezbędne były zmiany redakcyjne uwzględniające nową strukturę organizacyjną izby skarbowej i funkcjonujących w jej ramach dwóch organów podatkowych. Takie zmiany wprowadzono również w ordynacji podatkowej. W celu zapewnienia w jednej strukturze izby skarbowej odrębności dwóch organów podatkowych wprowadzono pojęcia:

● pracowników obsługujących dyrektora izby skarbowej,

● pracowników obsługujących naczelnika urzędu skarbowego.

Niestety, stworzono również nieistniejący twór - izbę skarbową obsługującą naczelnika. W art. 283 par. 1 pkt 1 napisano, że "kontrola podatkowa jest przeprowadzana na podstawie imiennego upoważnienia udzielonego przez naczelnika urzędu skarbowego lub osobę zastępującą naczelnika urzędu skarbowego - pracownikom izby skarbowej obsługującej tego naczelnika".

Faktycznie zapis tej normy powinien brzmieć inaczej: kontrola podatkowa jest przeprowadzana na podstawie imiennego upoważnienia udzielonego przez naczelnika urzędu skarbowego lub osobę zastępującą naczelnika urzędu skarbowego - pracownikom izby skarbowej obsługującym tego naczelnika.

Norma ta jest istotnym elementem określającym podstawową zasadę przeprowadzania kontroli podatkowej. Trudno jednak w tej chwili rozstrzygnąć, czy od 1 kwietnia 2015 r. naczelnik urzędu skarbowego lub osoba go zastępująca mają kogo upoważnić do przeprowadzania kontroli podatkowych.

Możliwości interpretacyjne są tu bardzo szerokie:

● od tezy, że każdy z naczelników, obojętnie którego z urzędów skarbowych, może upoważnić obojętnie jakiego pracownika "jego" izby skarbowej do przeprowadzenia kontroli podatkowej,

● do tezy, iż nie ma izb skarbowych obsługujących naczelnika, a za tym i pracowników, którym można takiego upoważnienia udzielić.

Jest oczywiste, że zmiana ta miała mieć tylko charakter redakcyjny. Niestety tak się nie stało. Możliwe, że konieczna jest tu wykładnia celowościowa i funkcjonalna, na podstawie których obroni się teza, że nic się nie stało, zmiana miała faktycznie charakter redakcyjny i przecież to oczywiste, że chodzi o pracowników izby obsługujących naczelnika. Ale z pewnością będzie to jeszcze przez jakiś czas gorący temat. Szczególnie że w zakresie procedury kontroli podatkowej, ingerującej dość mocno w wolności i prawa podatnika, od zawsze respektowanie przez organy podatkowe poszczególnych zapisów podlegało wnikliwej ocenie przez sądy administracyjne. A te korzystają przede wszystkim z wykładni językowej.

@RY1@i02/2015/066/i02.2015.066.18300030a.802.jpg@RY2@

Wojciech Jaworski

dgp@infor.pl