Monitorowanie przewozu towarów to nowe obowiązki dla firm

Ustawa o systemie monitorowania drogowego przewozu towarów ma przeciwdziałać nadużyciom podatkowym. Których przedsiębiorców dotyczy?

Ustawa dotyczy przedsiębiorców uczestniczących w obrocie tzw. towarami wrażliwymi, czyli np. paliwami płynnymi, olejami roślinnymi, alkoholem całkowicie skażonym i suszem tytoniowym. Nowe obowiązki nałożono na tych, którzy te towary wysyłają, odbierają, przewożą, a także kierują samochodami transportującymi je. Nie ma przy tym znaczenia wielkość podmiotu uczestniczącego w takim obrocie. To oznacza, że wymogi przewidziane w ustawie muszą wypełniać również niewielkie firmy. W niektórych przypadkach mogą to być nawet osoby wykonujące jednoosobową działalność.

Jakie konkretnie obowiązki muszą wypełniać?

Wymienieni przedsiębiorcy będą musieli każdorazowo zgłaszać obrót wspomnianymi wrażliwymi towarami do systemu monitorowania SENT. Dokonywanie, uzupełnianie i aktualizacja zgłoszeń do tego systemu wymaga założenia konta (zarejestrowania się) na Platformie Usług Elektronicznych Służby Celnej (PUESC). Konto może założyć tylko osoba fizyczna, która zamierza dokonywać zgłoszeń do systemu SENT w imieniu danego przedsiębiorcy. Dodatkowo podmioty, które mają obowiązek zgłaszania przewozu towarów wskazanych w ustawie, czyli dokonujące: dostawy towarów w rozumieniu ustawy o VAT; wewnątrzwspólnotowej dostawy towarów; wewnątrzwspólnotowego nabycia oraz eksportu i dopuszczenia do obrotu na terytorium kraju - muszą zarejestrować dane podmiotu oraz ustanowić reprezentację, korzystając z usługi e-Klient.

Jak najprościej można dopełnić tych formalności?

Najprostszym sposobem na korzystanie z systemu jest założenie profilu zaufanego ePUAP, co nie jest skomplikowane. Jedyne, co należy zrobić, to zarejestrować się na platformie ePUAP i złożyć elektroniczny wniosek z podaniem wymaganych danych osobowych, który jest dość standardowy. System wygeneruje powiadomienie e-mail, w którym znajdziemy informację, że osoba zakładająca profil ma 14 dni na potwierdzenie poprawności podanych danych w jednym z zaufanych punktów (ich lista jest dostępna na platformie w trakcie składania wniosku). Po potwierdzeniu poprawności podanych danych taki profil ePUAP będzie aktywowany. Następnie można dokonać rejestracji w systemie PUESC i zalogować się do systemu SENT. Te czynności można już wykonać w ciągu kilku minut, korzystając z komputera.

Wiele osób prowadzących niewielkie firmy, np. przewozowe, korzysta z usług biura rachunkowego. Czy będą one mogły upoważnić takie biuro do załatwiania wspomnianych spraw?

Tak. Ustawa umożliwia dokonywanie, uzupełnianie i aktualizację zgłoszeń w systemie SENT również przez pełnomocników, czyli np. biura rachunkowe. Jednocześnie ustawa wprost przewiduje, że przesłanie, uzupełnienie i aktualizacja zgłoszenia przez przedstawiciela ustawowego lub pełnomocnika pociąga za sobą konsekwencje dla reprezentowanego przez niego przedsiębiorcy. Oznacza to, że za błędy w złożonym przez biuro rachunkowe zgłoszeniu, np. dotyczącym faktycznie transportowanej masy, rodzaju, ilości lub objętości towaru, odpowie ostatecznie przedsiębiorca.

Na co jeszcze powinni zwrócić uwagę przedsiębiorcy?

Muszą się zapoznać z funkcjonowaniem systemu SENT i zadbać o to, aby mieć do niego dostęp. Następnie muszą na bieżąco śledzić, jakie rodzaje towarów podlegają systemowi monitorowania. Chodzi o to, że ustawa zawiera wykaz towarów objętych systemem, ale nie jest to jedyne źródło. Trzeba jeszcze zaglądać do ukazujących się przepisów wykonawczych. Przypomnę ponadto, że szef Krajowej Administracji Skarbowej został zobowiązany do prowadzenia analizy ryzyka naruszeń przepisów VAT lub podatku akcyzowego, związanego z przewozem towarów. Oznacza to, że przedsiębiorcy powinni na bieżąco sprawdzać, czy katalog towarów objętych systemem monitorowania nie poszerzono np. w rozporządzeniu.

Za niedopełnienie nowych obowiązków na przedsiębiorców mogą być nakładane surowe kary.

Najdotkliwsza kara grozi za brak zgłoszenia przewozu w systemie SENT. Wynosi 46 proc. wartości przewożonego towaru, jednak nie mniej niż 20 tys. zł. Grozi przedsiębiorcy wysyłającemu lub odbierającemu - w zależności od tego, na kim ciążył obowiązek dokonania zgłoszenia. Kary grożą także za niedokonywanie aktualizacji w systemie czy też za zgłoszenie nieprawdziwych danych. W tych przypadkach kary nie przekraczają 10 tys. zł. Niezależnie od tego w ustawie przewidziano również określone opłaty, które muszą ponosić przedsiębiorcy. W razie m.in. nałożenia na środek transportu zamknięć urzędowych przewoźnik zapłaci kaucję w wysokości 1 tys. zł (którą jednak można odzyskać). Opłatom podlega również strzeżenie i przechowywanie zatrzymanych środków transportu i towarów. Wynoszą one m.in. od 39 zł do 196 zł za dobę strzeżenia środka transportu (plus opłata za usunięcie - od 476 zł). Wymienione kwoty mają charakter kary pieniężnej lub opłaty urzędowej.

Przewidziano też kary na tych, którzy kierują środkami transportu przewożącymi towary podlegające monitorowaniu. Może to być więc np. właściciel samochodu, który sam zasiada za kierownicą.

Na kierującego środkiem transportu nałożono obowiązek posiadania - w trakcie dokonywania przewozu - numeru referencyjnego, dokumentu zastępującego zgłoszenie i potwierdzenie przyjęcia takiego dokumentu albo dokumentu potwierdzającego, że transportowany towar jest "przesuwany międzymagazynowo". Za brak takich dokumentów podczas kontroli kierującemu grozi mandat w wysokości od 5 tys. zł do 7,5 tys. zł. Ustawa przewiduje co prawda możliwość odstąpienia od nałożenia kary pieniężnej w przypadkach uzasadnianych ważnym interesem przewoźnika lub interesem publicznym. Wydaje się jednak, że biorąc pod uwagę potrzeby budżetu, możliwość odstąpienia od nałożenia kary nie będzie przez organy nadużywana.

@RY1@i02/2017/066/i02.2017.066.13000040f.801.jpg@RY2@

fot. Materiały prasowe

Wojciech Sajdek starszy konsultant w dziale doradztwa podatkowego EY

Rozmawiał Krzysztof Tomaszewski