Zmiany w blokowaniu kont sprzeczne z konstytucją

Ministerstwo Finansów chce odebrać podatnikom możliwość składania odwołań i skarg do sądu na decyzje szefa Krajowej Administracji Skarbowej o blokadzie rachunku bankowego lub rachunku SKOK na 72 godziny. Proponuje też, aby banki i SKOK-i przekazywały informacje o adresie IP klienta, z którego logował się on do serwisu. Chce także dać szefowi KAS prawo do nakładania blokad na lokaty terminowe oraz rachunki VAT (po wprowadzeniu podzielonej płatności, co ma nastąpić od 1 lipca br.).

Fiskus tłumaczy, że dane o IP pozwolą na dokładniejsze ustalanie wskaźnika ryzyka i bardziej kompleksową jego analizę, co pozwoli na skuteczniejsze wydawanie zarządzeń blokady rachunków bankowych i w SKOK-ach przez szefa KAS. Z kolei rezygnacja z możliwości zaskarżenia blokad nakładanych na 72 godziny ma zabezpieczyć fiskusa. Resort obawia się bowiem, że gdyby podmiot, w stosunku do którego szef KAS nałożył blokadę na 72 godziny, złożył skargi do sądu, to nieuczciwe podmioty mogłyby się dowiedzieć, jakie metody operacyjne stosuje Krajowa Administracja Skarbowa. To natomiast stawiałoby pod znakiem zapytania sens stosowania blokad rachunków. Propozycje MF znalazły się w projekcie nowelizacji ordynacji podatkowej i choć nie przyjął ich jeszcze rząd, to zgodnie z założeniami resortu mają obowiązywać już za niecały miesiąc. Prace toczą się ekspresowo, w zasadzie pominięty został etap konsultacji społecznych. Tymczasem Prokuratoria Generalna i Rządowe Centrum Legislacji podnoszą, że zaproponowane zmiany są niezgodne z ustawą zasadniczą. RCL przypomina, że możliwość zaskarżenia blokady 72-godzinnej to rozwiązanie gwarantujące podatnikom dwuinstancyjność postępowania i konstytucyjne prawo do sądu. Zwraca też uwagę, że uzasadnienie projektu nie wyjaśnia, dlaczego MF zmieniło zdanie i chce zrezygnować ze skarg na blokady. Zdaniem RCL nie może o takiej rezygnacji przesądzać "wygoda władzy w stosowaniu instrumentów prawnych, nawet mających na celu zwalczanie nadużyć".

Rządowe Centrum Legislacji zgłosiło też wątpliwości konstytucyjne dotyczące propozycji obowiązkowego przekazywania danych o adresie IP. Można się bowiem zastanawiać nad zgodnością projektowanego rozwiązania z konstytucyjną zasadą autonomii informacyjnej jednostki. A eksperci dodają, że to rozwiązanie budzi także watpliwości związane z unijnym rozporządzeniem o ochronie danych osobowych. ⒸⓅ C3

@RY1@i02/2018/106/i02.2018.106.07100010b.801.jpg@RY2@

fot. Ingrid Prats_Shutterstock

Łukasz Zalewski