Jak podatkowo rozliczyć leasing samochodu służbowego

Podatnicy CIT wydatki związane z bieżącą eksploatacją samochodu mogą zaliczyć do kosztów uzyskania przychodu, jednak te związane z ubezpieczeniami komunikacyjnymi odliczają do określonego limitu.

Dla samochodów osobowych kosztem uzyskania przychodu jest taka część składki ubezpieczeniowej, która wynika z zastosowania proporcji, tj. udziału kwoty 20 tys. euro w wartości samochodu. Wartość 20 tys. euro przelicza się na złote według kursu średniego euro ogłaszanego przez NBP w dniu zawarcia umowy ubezpieczenia.

Art. 15 ust. 1; art. 16 ust. 1 pkt 49 ustawy z 15 lutego 1992 r. o podatku dochodowym od osób prawnych (t.j. Dz.U. z 2000 r. nr 54, poz. 654 z późn. zm.).

Leasing operacyjny polega na tym, że tylko leasingodawca ma prawo do dokonywania amortyzacji. Leasingobiorca może zaliczyć w koszty podatkowe opłaty, jakie uiszcza firmie leasingowej za korzystanie ze środka transportu (np. raty leasingowe) oraz wydatki na eksploatację samochodu - o ile z umowy leasingowej wynika, że to korzystający z samochodu będzie je opłacał.

Aby umowa leasingu spełniała warunki leasingu operacyjnego, koniecznie trzeba ją zawrzeć na czas oznaczony, stanowiący co najmniej 40 proc. normatywnego okresu amortyzacji (dla samochodów osobowych normatywny okres amortyzacji wynosi 5 lat, więc okres 36 miesięcy spełnia ten warunek), a suma ustalonych w niej opłat pomniejszona o należny podatek od towarów i usług musi odpowiadać co najmniej wartości początkowej środka trwałego. Ponadto leasingodawca w dniu zawarcia umowy nie może korzystać ze zwolnień w podatku dochodowym, które określone są w art. 23b ust. 2 ustawy o PIT lub art. 17b ust. 2 ustawy o CIT (zależnie od tego, czy jest podatnikiem podatku dochodowego od osób fizycznych, czy podatnikiem podatku dochodowego od osób prawnych).

Inaczej jest jednak przy umowie opartej na leasingu finansowym. Wtedy bowiem samochód amortyzowany jest przez przedsiębiorcę, który z niego korzysta, natomiast kosztem podatkowym jest część odsetkowa.

Art. 23b; art. 23f ustawy z 26 lipca 1991 r. o podatku dochodowym od osób fizycznych (t.j. Dz.U. z 2010 r. nr 51, poz. 307 z późn. zm.).

Kosztami uzyskania przychodów są koszty poniesione w celu osiągnięcia przychodów lub zachowania albo zabezpieczenia źródła przychodów, z wyjątkiem kosztów wymienionych w art. 23 ustawy o PIT. Zgodnie z praktyką organów podatkowych do kosztów uzyskania przychodów zaliczyć można wszelkie racjonalne i gospodarczo uzasadnione wydatki związane z prowadzoną działalnością gospodarczą. Wydatki związane z leasingiem pojazdów mają oczywisty związek z działalnością gospodarczą podatnika.

Zgodnie z przepisami dotyczącymi rozliczenia umowy leasingu operacyjnego, ustalone w umowie leasingu opłaty, które są ponoszone przez korzystającego w podstawowym okresie umowy z tytułu używania środków trwałych (w tym przypadku samochodu), stanowią przychód firmy leasingowej i odpowiednio koszt uzyskania przychodów leasingobiorcy. Oznacza to, że koszty podatku od środków transportowych stanowią koszt podatkowy przedsiębiorcy biorącego samochód w leasing, jeżeli w umowie leasingu zastrzeżono, że będzie on ponosił ciężar tych podatków.

Art. 22 ust.; art. 23b ustawy z 26 lipca 1991 r. o podatku dochodowym od osób fizycznych (t.j. Dz.U. z 2010 r. nr 51, poz. 307 z późn. zm.).

Wykupując z leasingu samochód osobowy, kwota podatku naliczonego będzie stanowić 60 proc. kwoty podatku określonego na fakturze otrzymanej od leasingodawcy, ale nie więcej niż 6 tys. zł.

Jeśli przedsiębiorca zamierza sprzedać wykupiony z leasingu samochód przed upływem 6 miesięcy, to taką sprzedaż musi opodatkować 22-proc. stawką VAT. Jeśli sprzedaż nastąpiłaby po upływie 6 miesięcy od wykupu z leasingu, to wtedy przedsiębiorca mógłby skorzystać ze zwolnienia od podatku, które ma zastosowanie dla sprzedaży pojazdów używanych.

W przypadku, gdy sprzedaż wykupionego z leasingu auta jest opodatkowana, przedsiębiorca nie ma obowiązku korekty VAT odliczonego przy wykupie samochodu. Jeśli natomiast sprzedaż samochodu będzie podlegać zwolnieniu, to w deklaracji VAT za miesiąc dokonania tej transakcji należy skorygować podatek naliczony, czyli odliczony przy zakupie.

Art. 43 ust. 2; art. 86 ust. 3; art. 91 ustawy z 11 marca 2004 r. o podatku od towarów i usług (Dz.U. nr 54, poz. 535).

Par. 12 ust. 1 pkt 5 rozporządzenia ministra finansów z 24 grudnia 2009 r. w sprawie wykonania niektórych przepisów ustawy o podatku od towarów i usług (Dz.U. nr 224, poz. 1799).

Mimo że przepisy podatkowe nie odnoszą się bezpośrednio do skutków podatkowych rozwiązania umowy leasingu przed czasem oznaczonym w umowie, to dla podatnika istotne jest to, by ta czynność nie powodowała konieczności korygowania kosztów uzyskania przychodów. Aby uniknąć takiej sytuacji, należy po prostu ustalić, czy rozwiązanie umowy przed czasem nie powoduje zmiany warunków kwalifikacji podatkowej opłat leasingowych. Warunki te określone są w art. 23b ust. 1 ustawy o PIT.

Jeżeli przy skróceniu umowy zostały zachowane warunki określone odpowiednio dla zakwalifikowania danej umowy jako leasingu operacyjnego, to wcześniej poniesione wydatki, które zostały zaliczone do kosztów uzyskania przychodów, nie będą wymagać korekty.

Tym samym podatnik nie traci prawa do zaliczenia do kosztów uzyskania przychodów wszelkiego rodzaju opłat leasingowych poniesionych do dnia rozwiązania umowy i nie ma obowiązku korygowania kosztów uzyskania przychodów. Co więcej, kosztem będą również ewentualne dodatkowe opłaty związane z wcześniejszym zakończeniem umowy.

Art. 22 ust. 1; art. 23a, 23b ustawy z 26 lipca 1991 r. o podatku dochodowym od osób fizycznych (t.j. Dz.U. z 2010 r. nr 51, poz. 307 z późn. zm.).

Przemysław Molik

przemyslaw.molik@infor.pl