Jak cofnąć wypowiedzenie umowy leasingu

doradca podatkowy w KPMG

ekspert podatkowy w KPMG

W działalności spółek leasingowych zdarzają się przypadki, kiedy na skutek braku płatności przez leasingobiorców dochodzi do wypowiedzenia umowy leasingu. Jak się potem okazuje, takie działania leasingodawców mogą wpływać mobilizująco na korzystających, którzy regulując zaległe należności, wyrażają jednocześnie wolę kontynuacji leasingu na dotychczasowych warunkach. Wówczas może dojść do zawarcia między stronami porozumienia o cofnięciu oświadczenia o wypowiedzeniu umowy leasingu.

Podstawę prawną tej czynności stanowią przepisy kodeksu cywilnego, zgodnie z którymi oświadczenie woli, które ma być złożone innej osobie, uznaje się za złożone, z chwilą gdy doszło do niej w taki sposób, że mogła zapoznać się z jego treścią. Odwołanie takiego oświadczenia jest skuteczne, jeżeli doszło jednocześnie z tym oświadczeniem lub wcześniej. Jako że ta regulacja zmierza do ochrony interesów adresata takiego oświadczenia, przyjmuje się, że za zgodą leasingobiorcy dopuszczalne jest również późniejsze odwołanie przez leasingodawcę oświadczenia o wypowiedzeniu umowy leasingu. To powoduje więc powrót przez strony do umowy leasingu.

Ponieważ z chwilą złożenia wypowiedzenia przez leasingodawcę następuje zakończenie umowy leasingu, mogą powstać wątpliwości, czy dokonane w późniejszym czasie skuteczne cofnięcie wypowiedzenia automatycznie pozwoli na kontynuację dotychczasowej umowy leasingu również na gruncie ustaw o podatkach dochodowych. Należy podkreślić, że w przypadku uznania dla celów podatkowych, że od momentu zawarcia porozumienia mamy do czynienia z nową umową leasingu, zachowanie przez strony pierwotnie ustalonych warunków może skutkować utratą preferencyjnych warunków wykupu przedmiotu leasingu. W praktyce takie podejście wiązałoby się z koniecznością każdorazowej weryfikacji, czy w momencie cofnięcia przez spółkę leasingową oświadczenia o wypowiedzeniu umowa leasingu spełnia przesłanki uznania jej za podatkową umowę leasingu.

Na gruncie kodeksu cywilnego skuteczne odwołanie oświadczenia woli o wypowiedzeniu umowy leasingu jest równoznaczne z sytuacją, jak gdyby wcześniejsze oświadczenie woli nigdy nie zostało złożone. Zawarcie przez strony umowy leasingu porozumienia o cofnięciu oświadczenia o wypowiedzeniu zapobiega de facto skuteczności wypowiedzenia umowy. Pytanie, czy argumenty te powinny być również uwzględnione w przypadku analizy cofnięcia oświadczenia o wypowiedzeniu na gruncie ustawy o podatku dochodowym od osób fizycznych oraz ustawy o podatku dochodowym od osób prawnych. Skoro uznajemy, że nie doszło w sensie prawnym do wypowiedzenia umowy leasingu, to również na gruncie podatkowym można przyjąć, że nie miało miejsca rozwiązanie umowy leasingu, a leasing jest kontynuowany przez tego samego korzystającego na dotychczasowych warunkach, co uprawniałoby go do wykupu na preferencyjnych warunkach.

Ustawa z 26 lipca 1991 r. o podatku dochodowym od osób fizycznych (t.j. Dz.U. z 2010 r. nr 51, poz. 307 z późn. zm.).

Ustawa z 15 lutego 1992 r. o podatku dochodowym od osób prawnych (t.j. Dz.U. z 2011 r. nr 74, poz. 397 z późn. zm.).

Oprac. Ewa Matyszewska