Czy dla nowej firmy korzystniejszy jest zakup składników majątku, czy leasing

Wskazanie, czy dla początkującego przedsiębiorcy korzystniejszy jest leasing, czy zakup składników majątkowych, w dużej mierze zależy od charakteru i rozmiarów tej działalności, a także od rodzaju składników majątku nabywanych przez przedsiębiorcę. Przykładowo, w sytuacji osiągania znacznych przychodów w pierwszym roku działalności bardziej opłacalny będzie zakup środków trwałych, z uwagi na możliwość stosowania tzw. jednorazowej amortyzacji (art. 22k ust. 7 ustawy o PIT).

Przepisy ustawy o PIT przewidują również możliwość zwiększenia wysokości odpisów amortyzacyjnych w specyficznych sytuacjach, np. w przypadku budynków lub budowli używanych w pogorszonych lub złych warunkach. Warto także zwrócić uwagę, że opłacalny może być zakup używanych środków trwałych, gdyż, stosownie do art. 22j ust. 1 ustawy o PIT, podatnicy mogą indywidualnie ustalać stawki amortyzacyjne dla używanych środków trwałych po raz pierwszy wprowadzonych do ich ewidencji. Ustawa zawiera jednak ograniczenia w zakresie uznania za koszty uzyskania przychodów odpisów amortyzacyjnych dokonywanych od zakupionych samochodów osobowych. Zgodnie bowiem z art. 23 ust. 1 pkt 4 ustawy o PIT nie uważa się za koszty uzyskania przychodów odpisów z tytułu zużycia samochodu osobowego dokonanych według zasad określonych dla amortyzacji, w części ustalonej od wartości samochodu przewyższającej równowartość 20 000 euro przeliczonej na złote według kursu średniego ogłaszanego przez NBP z dnia przekazania samochodu do używania.

Opłacalny może być także zakup innych niż środki trwałe składników majątkowych, których wartość można od razu zaliczyć do kosztów uzyskania przychodów. Należy jednak pamiętać, że zbyt wysokie koszty mogą generować stratę, której podatnik nie będzie w stanie rozliczyć, jeżeli nie osiągnie w kolejnych latach odpowiednio wysokiego przychodu. Stratę z lat poprzednich można rozliczyć jedynie do pięciu lat od roku, w którym ona powstała, jednak w każdym roku podatnik może rozliczyć wyłącznie do 50 proc. powstałej straty.

Dla podatników nabywających samochody osobowe znacznie korzystniejszy od zakupu może być natomiast leasing operacyjny. Podatnik nie jest związany ograniczeniami dotyczącymi amortyzacji środka trwałego (odpisów amortyzacyjnych dokonuje finansujący). Wydatki związane z opłaceniem rat leasingowych w całości zaliczy do kosztów uzyskania przychodów. Ponadto leasing samochodu osobowego może być skrócony do zaledwie 2 lat, podczas gdy zakupiony samochód amortyzuje się przez 5 lat. W przypadku leasingu nie obowiązuje też limit (20 000 euro) dotyczący amortyzacji.

W VAT decyzja również jest uzależniona od planowanych obrotów. Jeżeli przedsiębiorca zamierza korzystać ze zwolnienia podmiotowego, w tym podatku, to wystawia rachunki, nie faktury, jednocześnie zapłaconego w fakturach zakupu podatku w ogóle nie odlicza. W takiej sytuacji - dla celów VAT - obojętna jest forma nabycia środka trwałego czy wyposażenia. Jeżeli natomiast przedsiębiorca od początku decyduje się na rejestrację jako podatnik VAT czynny (będzie m.in. wystawiał faktury), wówczas należy pamiętać o kilku kwestiach. Jednorazowy zakup środków trwałych i wyposażenia przy jednoczesnej małej sprzedaży w początkowym okresie działalności powoduje, że przedsiębiorca ma znaczną nadwyżkę podatku naliczonego (wynikającego z zakupów) nad należnym (wynikającym ze sprzedaży). W takiej sytuacji może zażyczyć sobie, aby nadwyżkę otrzymać z urzędu skarbowego jednorazowo na rachunek bankowy. To pozwala np. na przeznaczenie jej na dalsze inwestycje. Z kolei nabycie środków trwałych i wyposażenia w ramach umowy leasingu operacyjnego powoduje, że przedsiębiorca co miesiąc otrzymuje faktury zakupu z małą (w porównaniu z zakupem jednorazowym) kwotą podatku naliczonego. To zaś oznacza, że na bieżąco ma mniejsze odliczenia. Nie zawsze jest to rozwiązanie negatywne. Przy początkowo niskiej sprzedaży odliczenia te pozwalają zmniejszyć bieżący comiesięczny VAT należny z tytułu sprzedaży. W każdym miesiącu więc cyklicznie przedsiębiorca wpłaca zobowiązanie podatkowe w niższej wysokości do budżetu państwa. Dodatkowo po okresie leasingu ma możliwość decyzji, czy nabywa przedmiot leasingu na własność (i znowu odlicza podatek naliczony od transakcji zakupu), czy też nabywa nowy przedmiot. W zakresie VAT decyzja o formie nabycia samochodu osobowego jest w zasadzie obojętna. Zarówno przy nabyciu, jak i przy umowie leasingu obowiązują ograniczenia w odliczaniu podatku naliczonego. Jednocześnie nie można odliczać VAT od paliwa do nich wykorzystywanego.

@RY1@i02/2012/050/i02.2012.050.07100080c.802.jpg@RY2@

Lech Janicki, ekspert podatkowy w ECDDP

Lech Janicki

ekspert podatkowy w ECDDP

Podstawa prawna

Ustawa z 26 lipca 1991 r. o podatku dochodowym od osób fizycznych (t.j. Dz.U. z 2010 r. nr 51, poz. 307 z późn. zm.). Ustawa z 11 marca 2004 r. o podatku od towarów i usług (t.j. Dz.U. z 2011 r. nr 177, poz. 1054 z późn. zm.).