Obdarowany może sam wpłacić pieniądze na konto

Przepisy ustawy z 28 lipca 1983 r. o podatku od spadków i darowizn (t.j. Dz.U. z 2009 r. nr 93, poz. 768 z późn. zm.) nie uzależniają prawa do zwolnienia z podatku nabycia w drodze darowizny pieniędzy od członków najbliższej rodziny od tego, czy darczyńca wpłacił pieniądze na konto obdarowanego.

Spór dotyczył sytuacji, w której otrzymane pieniądze zostały przekazane przez darczyńcę do ręki, a obdarowany sam dokonał ich wpłaty na swój rachunek bankowy.

Podatniczka złożyła w urzędzie skarbowym zgłoszenie o nabyciu własności rzeczy lub praw majątkowych (SD-Z2), w którym zadeklarowała nabycie w drodze darowizny od swojej matki kwoty 50 tys. zł. Naczelnik urzędu ustalił podatek w kwocie 2209 zł od darowizny. Uznał, że darowizna nie spełnia wszystkich wymogów powodujących jej zwolnienie od opodatkowania, określonych w art. 4a ustawy o podatku od spadków i darowizn. Według organu darczyńca nie dokonał przekazania środków pieniężnych bezpośrednio na konto obdarowanej. Oznacza to, że w tej sprawie obdarowany stał się sam dla siebie darczyńcą.

Podatniczka złożyła odwołanie do izby skarbowej - stwierdziła, że nie naruszyła warunków przewidzianych dla skorzystania ze zwolnienia, o których mówi wspomniana ustawa. Decyzja została utrzymana w mocy.

Wojewódzki Sąd Administracyjny w Gorzowie Wielkopolskim oddalił skargę podatniczki i przyznał rację organom podatkowym. Orzekł, że gdyby zgodzić się z argumentami skarżącej, to w przypadku gdy nabywca sam dokonuje wpłaty pieniędzy na swój rachunek, działa już w imieniu własnym, a nie darczyńcy, dokonując jednocześnie czynności dotyczącej już tego majątku. Nie można wówczas uznać, że są to środki otrzymane przez nabywcę od obdarowanego. Zwolnieniu z kolei podlegają tylko te środki, które zostały przekazane na rachunek bankowy obdarowanego, ponieważ wtedy, w momencie dokonywania polecenia przekazu, właścicielem tych środków jest darczyńca. Z kolei w sytuacji gdy pieniądze wpłaca na swój rachunek nabywca, jest jedynie pewne, że przed dokonaniem wpłaty był on ich właścicielem, a nie darczyńcą.

Podatniczka złożyła skargę kasacyjną do Naczelnego Sądu Administracyjnego, który uchylił wcześniejszy wyrok oraz decyzję podatkową.

W ocenie Naczelnego Sądu Administracyjnego ustawodawca w powołanym przepisie ustawy o podatku od spadków i darowizn zwolnienie od podatku nabycia w drodze darowizny środków pieniężnych od członków rodziny uzależnił tylko od udokumentowania otrzymania tych środków dowodem ich przekazania na rachunek bankowy nabywcy albo jego rachunek prowadzony przez spółdzielczą kasę oszczędnościowo-kredytową lub przekazem pocztowym. Brak przy tym wskazania, że z dowodu wpłaty lub przekazu pocztowego wynikać powinno, że wpłacającym darowiznę pieniężną powinien być darczyńca. Również zastosowanie wykładni celowościowej nie prowadzi do wniosku, aby warunkiem skorzystania ze zwolnienia z opodatkowania była osobista wpłata kwoty darowizny przez darczyńcę na rachunek bankowy obdarowanego.

z 12 kwietnia 2013 r. (sygn. akt II FSK 1628/11)

Oprac. Przemysław Molik

KOMENTARZ EKSPERTA

@RY1@i02/2013/083/i02.2013.083.071000300.803.jpg@RY2@

Jarosław Ziółkowski, doradca podatkowy, Independent Tax Advisers

NSA uznał, że do skorzystania ze zwolnienia z podatku w przypadku darowizny otrzymanej w ramach tzw. zerowej grupy podatkowej (przez małżonka, zstępnych, wstępnych, pasierba, rodzeństwo, ojczyma i macochę) nie jest konieczne, by to darczyńca dokonał osobistej wpłaty na rachunek obdarowanego. Zatem jeśli wpłata otrzymanej wcześniej darowizny zostanie dokonana przez obdarowanego, to - o ile zostaną zachowane inne warunki zwolnienia - podatku się nie płaci. Czy oznacza to rozluźnienie rygorów nałożonych przez przepisy dotyczące zwolnienia z podatku od darowizny? Moim zdaniem w żadnym przypadku. Zwolnienie może być zastosowane, jeśli darowizna zostanie dokonana wyłącznie na rzecz określonego kręgu obdarowanych (osób z tzw. zerowej grupy, do której zalicza). Jeśli darowizna jest przekazywana z rachunku darczyńcy na rachunek obdarowanego, nie powinno być wątpliwości, jakie są strony takiej transakcji i czy istnieją przesłanki do zastosowania zwolnienia. Paradoksalnie, w sytuacjach podobnych do stanu faktycznego będącego przedmiotem orzeczenia (czyli otrzymanie środków pieniężnych w gotówce, a następnie ich wpłata przez obdarowanego na swój rachunek bankowy) wymogi dowodowe, jakie należy spełnić w celu skorzystania ze zwolnienia, są surowsze niż w razie przelania darowizny z konta bankowego darczyńcy na rachunek obdarowanego. Obdarowany musi przecież wykazać, że pieniądze pochodziły od odpowiedniej osoby. Zatem, dla uniknięcia ryzyka podatkowego, wydaje się, że obdarowany powinien mieć pokwitowanie albo podobne dokumenty, z których jednoznacznie wynika, kto i kiedy wręczył mu darowaną gotówkę.