Podział użytkowania bez podatku

Naczelny Sąd Administracyjny nie zgodził się z organami podatkowymi, że przy zniesieniu współwłasności prawa użytkowania wieczystego w drodze umowy notarialnej notariusz jako płatnik musi pobrać podatek od spadków i darowizn. W takiej sytuacji u wspólników nie powstaje przysporzenie majątkowe. Zdaniem NSA organy podatkowe i sąd I instancji błędnie uznały, że taki przypadek podlega opodatkowaniu na podstawie art. 7 ust. 6 ustawy z 28 lipca 1983 r. o podatku od spadków i darowizn (t.j. Dz.U. z 2009 r. nr 93, poz. 768).

Spór w sprawie dotyczył prawa użytkowania wieczystego działek. Najpierw wspólnicy wnieśli je do spółki tytułem wkładów. Przysługiwała im współwłasność łączna. Potem postanowili zmienić umowę spółki i wyłączyć prawo użytkowania wieczystego z majątku spółki.

Od tego momentu prawo użytkowania wieczystego przysługiwało wspólnikom w równych udziałach, na zasadach wspólności w częściach ułamkowych. To pozwoliło z kolei znieść współwłasność i podzielić się prawem użytkowania po połowie.

Z tytułu nieodpłatnego zniesienia współwłasności notariusz jako płatnik nie pobrał podatku od spadków i darowizn. Uznał, że w sprawie nie wystąpiło przekroczenie wartości udziału we współwłasności (art. 7 ust. 6 ustawy o podatku od spadków i darowizn).

Organy podatkowe i sąd I instancji były innego zdania. Nabycie w drodze nieodpłatnego zniesienia współwłasności podlega opodatkowaniu podatkiem od spadków i darowizn. Podstawę opodatkowania stanowi wartość rzeczy lub praw majątkowych w części przekraczającej wartość udziału we współwłasności, który przed jej zniesieniem przysługiwał nabywcy.

W skardze kasacyjnej notariusz wskazywał, że wskutek zniesienia wspólności wspólnicy nie osiągnęli nadwyżki ponad wartość dotychczasowych udziałów. NSA uwzględnił skargę kasacyjną notariusza.

Wyrok jest prawomocny.