Trzeba czekać na uprawomocnienie orzeczenia sądu lub rejestrację

W przypadku spadków obowiązek podatkowy ciąży na nabywcy własności rzeczy i praw majątkowych. Od sposobu, w jaki nabycie to następuje, zależy moment powstania obowiązku podatkowego. Od razu też przypomnijmy, że obowiązek podatkowy to - zgodnie z przepisami Ordynacji podatkowej - wynikająca z ustaw podatkowych nieskonkretyzowana powinność przymusowego świadczenia pieniężnego w związku z zaistnieniem zdarzenia określonego w tych ustawach (art. 4 Ordynacji podatkowej). Przy nabyciu przez dziedziczenie obowiązek podatkowy powstaje z chwilą przyjęcia spadku. Spadkobierca nabywa spadek w momencie jego otwarcia, co następuje z chwilą śmierci spadkodawcy. Wyraźnie wynika to z kodeksu cywilnego (odpowiednio art. 925 i 924 k.c.). To jednak nie z chwilą nabycia spadku związany jest obowiązek podatkowy, lecz z momentem jego przyjęcia. Co do zasady, bowiem w praktyce wygląda to zupełnie inaczej.

Z reguły obowiązek podatkowy przy dziedziczeniu nie powstanie z chwilą przyjęcia spadku. A to z uwagi na przepis, który przewiduje, że jeżeli nabycie niezgłoszone do opodatkowania stwierdzono następnie pismem, obowiązek podatkowy powstaje z chwilą sporządzenia pisma; jeżeli pismem takim jest orzeczenie sądu, obowiązek podatkowy powstaje z chwilą uprawomocnienia się orzeczenia. I tak będzie najczęściej w przypadku spadków.

O ostatecznym nabyciu spadku orzeka sąd w specjalnym orzeczeniu. I tu uwaga. W razie zgłoszenia wniosku o nabycie spadku przed upływem sześciu miesięcy od otwarcia spadku sąd powinien wstrzymać się z wydaniem postanowienia do upływu tego terminu, chyba że wszyscy znani spadkobiercy złożyli już oświadczenia o przyjęciu lub odrzuceniu spadku (art. 1026 k.c.).

Ten sam efekt da nam wizyta u notariusza (dotyczy to tylko spraw spadkowych, które nie są sporne). Notariusz będzie bowiem mógł od tego dnia wystawić akt poświadczenia dziedziczenia, który będzie spełniał taką samą rolę jak postanowienie sądu. Tyle że w tym przypadku decydujące znaczenie będzie miało nie uprawomocnienie się aktu, ale data jego zarejestrowania.

Marek Kutarba

marek.kutarba@infor.pl