Rodzinna darowizna korzysta ze zwolnienia

Jak rozliczyć przyjętą w 2014 roku darowiznę nieruchomości od brata, którą otrzymałem w związku z prowadzoną działalnością gospodarczą? Jak określić wartość początkową do naliczania odpisów amortyzacyjnych?

Otrzymanie darowizny wiąże się co do zasady z obowiązkiem rozliczenia podatku od spadków i darowizn. Opodatkowaniu podlega bowiem nabycie przez osoby fizyczne własności rzeczy znajdujących się na terytorium RP lub praw majątkowych wykonywanych na terytorium RP, z tytułu m.in. darowizny. Obowiązek podatkowy ciąży na nabywcy i powstaje z chwilą złożenia przez darczyńcę oświadczenia w formie aktu notarialnego. Regulacje przewidują jednak w tej kwestii zwolnienia.

Wśród swoich

W rozpatrywanym przypadku zastosowanie znajdzie art. 4a ustawy o podatku od spadków i darowizn, który stanowi podstawę stosowania zwolnienia z tego podatku darowizny między członkami najbliższej rodziny. Zwalnia się bowiem od podatku nabycie własności rzeczy lub praw majątkowych przez małżonka, zstępnych, wstępnych, pasierba, rodzeństwo, ojczyma i macochę, jeżeli spełnione są warunki wspomnianej ustawy.

Po pierwsze - obdarowany musi dokonać zgłoszenia nabycia własności rzeczy lub praw majątkowych właściwemu naczelnikowi urzędu skarbowego w terminie 6 miesięcy od dnia powstania obowiązku podatkowego, a w przypadku nabycia w drodze dziedziczenia w terminie 6 miesięcy od dnia uprawomocnienia się orzeczenia sądu stwierdzającego nabycie spadku.

Po drugie - w przypadku nabycia tytułem darowizny lub polecenia darczyńcy środków pieniężnych konieczne jest udokumentowanie ich otrzymania dowodem przekazania na rachunek bankowy nabywcy albo jego rachunek prowadzony przez spółdzielczą kasę oszczędnościowo-kredytową lub przekazem pocztowym. W tym przypadku aby skorzystać ze zwolnienia wartość majątku nabytego łącznie od tej samej osoby w okresie 5 lat, poprzedzających rok, w którym nastąpiło ostatnie nabycie, doliczona do wartości rzeczy i praw majątkowych ostatnio nabytych nie może przekraczać kwoty oznaczonej dla I grupy podatkowej w wysokości 9637 zł.

W przypadku niespełnienia powyższych warunków przedmiotowe nabycie podlega opodatkowaniu na ogólnych zasadach określonych dla nabywców zaliczonych do I grupy podatkowej.

Akt notarialny

Co ważne, obowiązek zgłoszenia nie obejmuje jedynie przypadków, gdy nabycie następuje na podstawie umowy zawartej w formie aktu notarialnego (art. 4a ust. 4 ustawy o podatku od spadków i darowizn). Jak wiadomo, przy czynnościach mających za przedmiot nieruchomość dla ich ważności zawsze wymagana jest forma aktu notarialnego. Tym samym darowizna nieruchomości od brata będzie korzystać ze zwolnienia od podatku na podstawie art. 4a ustawy o podatku od spadków i darowizn. Ponieważ przedmiotem darowizny są nieruchomości, darowizna zostanie zawarta w formie aktu notarialnego, a zatem nie będzie konieczności zgłaszania jej samodzielnie do urzędu skarbowego.

Przy działalności gospodarczej

Jeżeli darowizna nastąpi na rzecz osoby najbliższej, która prowadzi działalność gospodarczą, wówczas możliwe jest wprowadzenie jej do ewidencji środków trwałych według wartości rynkowej. Zgodnie bowiem z art. 22g ust. 1 pkt 3 ustawy o podatku dochodowym od osób fizycznych za wartość początkową środków trwałych oraz wartości niematerialnych i prawnych otrzymanych w drodze darowizny uważa się wartość rynkową z dnia nabycia, chyba że umowa darowizny przewiduje wartość niższą. Obecnie rozwiązanie to jest jedną z niewielu już metod optymalizacji opodatkowania prowadzonej działalności. Z jednej bowiem strony darowizna nie prowadzi do zapłaty podatku od spadków i darowizn, a z drugiej - umożliwia zwiększenie odpisów amortyzacyjnych po stronie obdarowanego. [przykład]

PRZYKŁAD

Ważna data

Zakupiona w przeszłości nieruchomość, wprowadzona do ewidencji środków trwałych w kwocie 1 mln zł, została obecnie darowana bratu. Wartość rynkowa nieruchomości na dzień darowizny to 10 mln zł. W takiej kwocie obdarowany może przyjąć ją do ewidencji środków trwałych i rozpocząć amortyzację. Jeżeli jest to nieruchomość używana, może zastosować w jej przypadku stawki indywidualne, maksymalna z nich wynosi ona 10 proc. jej wartości rocznie.

@RY1@i02/2014/124/i02.2014.124.071001000.802.jpg@RY2@

Krzysztof Biernacki doradca podatkowy

Krzysztof Biernacki

doradca podatkowy

Podstawa prawna

Ustawa z 28 lipca 1983 r. o podatku od spadków i darowizn (t.j. Dz.U. z 2009 r. nr 93, poz. 768 ze zm.). Ustawa z 26 lipca 1991 r. o podatku dochodowym od osób fizycznych (t.j. Dz.U. z 2012 r. poz. 361 ze zm.).