Jak skorzystać z ulgi odsetkowej

Prawo do odliczania odsetek mają tylko ci podatnicy, którym w latach 2002 - 2006 został udzielony kredyt (pożyczka) na zakup określonych nieruchomości. Ustawodawca pozwolił na odliczanie odsetek przy inwestycjach mieszkaniowych mających na celu zaspokojenie własnych potrzeb mieszkaniowych, związanych z:

● budową domu albo

● wniesieniem wkładu budowlanego lub mieszkaniowego do spółdzielni mieszkaniowej na nabycie prawa do nowo budowanego budynku mieszkalnego albo lokalu mieszkalnego w takim budynku, albo

● zakupem nowo wybudowanego domu lub lokalu mieszkalnego w takim budynku od gminy albo od osoby, która wybudowała ten budynek w wykonywaniu działalności gospodarczej, albo

● nadbudową lub rozbudową budynku na cele mieszkalne lub przebudową (przystosowaniem) budynku niemieszkalnego, jego części lub pomieszczenia niemieszkalnego na cele mieszkalne, w wyniku których powstanie samodzielne mieszkanie spełniające wymagania określone w przepisach prawa budowlanego.

Zgodnie z przepisem przejściowym prawo do kontynuowania odliczenia mają tylko te osoby, które zaciągnęły kredyt od początku 2002 r. do 31 grudnia 2006 r. W przypadku podatniczki niemożliwe będzie odliczanie odsetek, bo kredyt został udzielony w 2010 r., czyli długo po tym jak ulga zniknęła z ustawy o PIT.

Art. 9 ustawy z 16 listopada 2006 r. o zmianie ustawy o podatku dochodowym od osób fizycznych oraz o zmianie niektórych innych ustaw (Dz.U. nr 217, poz. 1588 i Dz.U. z 2008 r. nr 209, poz. 1316).

Art. 26b ustawy z 26 lipca 1991 r. o podatku dochodowym od osób fizycznych (t.j. Dz.U. z 2010 r. nr 51, poz. 307 z późn. zm. - w brzmieniu obowiązującym przed 1 stycznia 2007 r.).

Prawo do odliczania odsetek przysługuje do upływu terminu spłaty określonego w umowie o kredyt mieszkaniowy zawartej przed 1 stycznia 2007 r., nie dłużej niż do dnia 31 grudnia 2027 r. Taki przepis oznacza, że podatnik maksymalnie może korzystać z odliczenia odsetek do końca 2027 r. Jeżeli umowa kredytowa jest podpisana na dłużej, po tej dacie nie będzie można już skorzystać na niej podatkowo. W przypadku podatnika możliwe byłoby korzystanie z odliczania do końca umowy kredytowej, gdyż jej koniec przypada na 2022 r., czyli przed 2027 r. Jednak jeżeli podatnik spłaci kredyt wcześniej, będzie musiał przestać odliczać odsetki wcześniej.

Art. 9 ustawy z 16 listopada 2006 r. o zmianie ustawy o podatku dochodowym od osób fizycznych oraz o zmianie niektórych innych ustaw (Dz.U. nr 217, poz. 1588 i Dz.U. z 2008 r. nr 209, poz. 1316).

Art. 26b ustawy z 26 lipca 1991 r. o podatku dochodowym od osób fizycznych (t.j. Dz.U. z 2010 r. nr 51, poz. 307 z późn. zm. - w brzmieniu obowiązującym przed 1 stycznia 2007 r.).

Prawo do odliczania wydatków na spłatę odsetek przysługuje zarówno od kredytu mieszkaniowego, jak i od kredytu (pożyczki) zaciągniętego na spłatę kredytu mieszkaniowego, a także od każdego kolejnego kredytu (pożyczki) zaciągniętego na ich spłatę. Trzeba jednak pamiętać, że w przypadku refinansowania również innych należności, np. kredytu konsumpcyjnego czy z tytułu spłaty karty kredytowej, w tej części ulga odsetkowa nie będzie przysługiwać.

Art. 9 ustawy z 16 listopada 2006 r. o zmianie ustawy o podatku dochodowym od osób fizycznych oraz o zmianie niektórych innych ustaw (Dz.U. nr 217, poz. 1588 i Dz.U. z 2008 r. nr 209, poz. 1316).

Art. 26b ustawy z 26 lipca 1991 r. o podatku dochodowym od osób fizycznych (t.j. Dz.U. z 2010 r. nr 51, poz. 307 z późn. zm. - w brzmieniu obowiązującym przed 1 stycznia 2007 r.).

Jednym z warunków ulgi odsetkowej jest zakaz odliczania odsetek od kredytów wykorzystanych na nabycie gruntu lub prawa wieczystego użytkowania. W przypadku sfinansowania kredytem czy pożyczką całości inwestycji ustawodawca nie pozbawia zupełnie prawa do ulgi odsetkowej. Nakazuje jednak odliczać tylko odsetki od części kredytu ustalonej w takiej proporcji, w jakiej pozostają wydatki na nabycie gruntu w łącznych wydatkach. Jeżeli podatniczka odliczyła całość odsetek, musi liczyć się z tym, że fiskus dokona korekty zeznania, i pomniejszy odliczenie o część odsetek przypadającą na kwotę kredytu, którą sfinansowany został udział w gruncie. Jeżeli zrobi to decyzją, podatniczka będzie musiała dodatkowo zapłacić zaległość wraz z odsetkami. Jeżeli kontrola nie objęła jakiegoś roku podatkowego, w jakim podatniczka popełniła błąd, należy jak najszybciej dobrowolnie skorygować zeznanie roczne. Pozwoli to uniknąć ewentualnych sankcji karnych skarbowych.

Art. 9 ustawy z 16 listopada 2006 r. o zmianie ustawy o podatku dochodowym od osób fizycznych oraz o zmianie niektórych innych ustaw (Dz.U. nr 217, poz. 1588 i Dz.U. z 2008 r. nr 209, poz. 1316).

Art. 26b ust. 3 pkt 6 ustawy z 26 lipca 1991 r. o podatku dochodowym od osób fizycznych (t.j. Dz.U. z 2010 r. nr 51, poz. 307 z późn. zm. - w brzmieniu obowiązującym przed 1 stycznia 2007 r.).

Niestety małżonkowie nie spełniają wszystkich warunków koniecznych do skorzystania z ulgi. Ulga odsetkowa została obwarowana wieloma warunkami. Wśród nich ustawa wymienia nie tylko tzw. przesłanki pozytywne. W ustawie znalazły się też przesłanki negatywne, których wystąpienie pozbawia prawa do odliczenia. Jednym z nich jest katalog odsetek, które nie podlegają odliczeniu. To wyłączenie dotyczy m.in. odsetek od kredytów udzielanych przez kasy mieszkaniowe na zasadach określonych w przepisach o niektórych formach popierania budownictwa mieszkaniowego. Przepis w tym zakresie nie budzi wątpliwości, więc mąż i żona nie mają szans na obronę swoich racji. W związku z tym należy jak najszybciej skorygować zeznania roczne i zwrócić kwoty odliczeń wraz z odsetkami.

Art. 9 ustawy z 16 listopada 2006 r. o zmianie ustawy o podatku dochodowym od osób fizycznych oraz o zmianie niektórych innych ustaw (Dz.U. nr 217, poz. 1588 i Dz.U. z 2008 r. nr 209, poz. 1316).

Art. 26b ust. 3 pkt 2 ustawy z 26 lipca 1991 r. o podatku dochodowym od osób fizycznych (t.j. Dz.U. z 2010 r. nr 51, poz. 307 z późn. zm. - w brzmieniu obowiązującym przed 1 stycznia 2007 r.).

Wśród warunków, jakimi została obwarowana ulga odsetkowa, ustawodawca zawarł także te dotyczące podatkowej historii współmałżonka. Z przepisów wynika, że prawo do odliczenia przysługuje tylko wtedy, gdy ani podatnik, ani jego małżonek nie korzystał lub nie korzysta z odliczenia określonych ulg mieszkaniowych. Chodzi tu o ulgi związane z:

● zakupem gruntu lub odpłatnym przeniesieniem prawa wieczystego użytkowania gruntu pod budowę,

● budową budynku mieszkalnego,

● wkładem budowlanym lub mieszkaniowym do spółdzielni mieszkaniowej,

● zakupem nowo wybudowanego budynku mieszkalnego lub lokalu mieszkalnego w takim budynku od gminy albo od osoby, która wybudowała ten budynek w wykonywaniu działalności gospodarczej,

● nadbudową lub rozbudową budynku na cele mieszkalne,

● przebudową strychu, suszarni albo przystosowaniem innego pomieszczenia na cele mieszkalne oraz wykończeniem lokalu mieszkalnego w nowo wybudowanym budynku mieszkalnym, do dnia zasiedlenia tego lokalu,

● kasą mieszkaniową.

Prawo do ulgi wyklucza nie tylko korzystanie przez jednego z małżonków z ulgi w czasie trwania małżeństwa. Również ślub z osobą, która korzystała ze starych ulg mieszkaniowych, spowoduje utratę prawa do odliczenia. Sytuacji nie zmieni to, jaki ustrój majątkowy wiąże małżonków, np. czy podpisali oni intercyzę przed ślubem. Co gorsza, w ocenie organów podatkowych w przypadku zawarcia ślubu podatnik traci prawo do odliczenia za cały rok podatkowy. Niektóre sądy administracyjne dopuszczają jednak prawo do proporcjonalnego rozliczenia ulgi odsetkowej za rok zawarcia małżeństwa, tj. odliczenie do miesiąca ślubu, i bez odliczenia za pozostałe miesiące po ślubie.

Art. 9 ustawy z 16 listopada 2006 r. o zmianie ustawy o podatku dochodowym od osób fizycznych oraz o zmianie niektórych innych ustaw (Dz.U. nr 217, poz. 1588 i Dz.U. z 2008 r. nr 209, poz. 1316).

Art. 26b ust. 2 pkt 7 ustawy z 26 lipca 1991 r. o podatku dochodowym od osób fizycznych (t.j. Dz.U. z 2010 r. nr 51, poz. 307 z późn. zm. - w brzmieniu obowiązującym przed 1 stycznia 2007 r.).

W przypadku małżonków limit ulgi jest łączny. Wydatki podlegające odliczeniu dotyczą bowiem odsetek zapłaconych łącznie przez oboje małżonków. Jeżeli małżonkowie podlegają odrębnemu opodatkowaniu, odliczeń dokonuje się zgodnie z wnioskami zawartymi w zeznaniach rocznych bądź od dochodu każdego z małżonków, w proporcji wskazanej we wniosku, bądź od dochodu jednego z małżonków.

Trzeba pamiętać, że w ocenie organów podatkowych nie ma możliwości rozliczenia ulgi odsetkowej za rok, w którym został zawarty związek małżeński częściowo indywidualnie, a częściowo wspólnie. W roku, w którym podatnicy korzystający z dwóch ulg odsetkowych biorą ślub, wydatki na spłatę kredytu mieszkaniowego poniesione w roku podatkowym podlegają łącznemu rozliczeniu w ramach jednego, wspólnego limitu odliczeń dla małżonków. Odliczenie odsetek za okres do ślubu w ramach odrębnych limitów i za okres po ślubie łącznie nie wchodzi w rachubę.

Art. 9 ustawy z 16 listopada 2006 r. o zmianie ustawy o podatku dochodowym od osób fizycznych oraz o zmianie niektórych innych ustaw (Dz.U. nr 217, poz. 1588 i Dz.U. z 2008 r. nr 209, poz. 1316).

Art. 26b ust. 8 ustawy z 26 lipca 1991 r. o podatku dochodowym od osób fizycznych (t.j. Dz.U. z 2010 r. nr 51, poz. 307 z późn. zm. - w brzmieniu obowiązującym przed 1 stycznia 2007 r.).

Aleksandra Tarka

aleksandra.tarka@infor.pl