Jak uniknąć błędów przy rozliczaniu ulg mieszkaniowych

Umowa cesji może być podstawą do zwrotu ulgi na kasę mieszkaniową. Zgodnie z przepisami podatnik traci ulgę, jeśli przeniósł uprawnienia do rachunku oszczędnościowo-kredytowego na rzecz osób trzecich - tzw. umowa cesji. Jedynym przypadkiem, kiedy podatnik nie musi zwracać ulgi, jest dokonanie cesji na rzecz dzieci własnych lub przysposobionych. Bratanka nie można zaliczyć do tej kategorii, więc w wyniku cesji straci pan prawo do ulgi.

Art. 4 ust. 3 ustawy z 21 listopada 2001 r. o zmianie ustawy o podatku dochodowym od osób fizycznych oraz ustawy o zryczałtowanym podatku dochodowym od niektórych przychodów osiąganych przez osoby fizyczne (Dz.U. nr 134, poz. 1509 z późn. zm.).

Ustawodawca ograniczył prawo do odliczenia odsetek. Podstawową zasadą jest to, że podatnik nie ma prawa do odliczenia odsetek od kredytu (pożyczki) przeznaczonego na inny cel niż mieszkaniowy. Ulga nie przysługuje od części kredytu przeznaczonego na zakup np. miejsca postojowego, garażu, komórki lokatorskiej czy remont itp. Odliczeniu nie podlegają też odsetki od części kredytu czy pożyczki wykorzystanych na nabycie gruntu lub prawa wieczystego użytkowania gruntu. W pana przypadku konieczne będzie pomniejszenie odliczenia o odsetki niezwiązane z zakupem samego mieszkania.

Art. 9 ustawy z 16 listopada 2006 r. o zmianie ustawy o podatku dochodowym od osób fizycznych oraz o zmianie niektórych innych ustaw (Dz.U. nr 217, poz. 1588).

Art. 26b ust. 3 pkt 6 ustawy z 26 lipca 1991 r. o podatku dochodowym od osób fizycznych (t.j. Dz.U. z 2010 r. nr 51, poz. 307).

W przypadku przeznaczenia pieniędzy z kasy mieszkaniowej niezgodnie z określonymi celami podatnik musi zwrócić odliczenie. Należy pamiętać, że jednym z podstawowych warunków ulgi na kasę mieszkaniową było odpowiednie wydanie pieniędzy zgromadzonych przez okres oszczędzania. Ustawodawca jasno wskazał, że podatnik po zakończeniu umowy o systematyczne oszczędzanie musi wydać oszczędności na zaspokojenie własnych potrzeb mieszkaniowych. Cele, na jakie można przeznaczyć oszczędności z kasy bez konieczności zwrotu ulgi, to: odpłatne nabycie, budowa, odbudowa, remont (z wyjątkiem bieżącej konserwacji), modernizacja, przebudowa, rozbudowa lub nadbudowa domu albo lokalu mieszkalnego; uzyskanie spółdzielczego prawa do lokalu mieszkalnego albo prawa odrębnej własności lokalu lub domu jednorodzinnego; nabycie własności, a także udziału we współwłasności gruntu przeznaczonego pod budowę domu jednorodzinnego lub lokalu mieszkalnego oraz uzbrojenie działki budowlanej; spłata kredytu bankowego zaciągniętego po dniu wejścia w życie ustawy, na określone wyżej cele; wniesienie przez członka spółdzielni mieszkaniowej wpłat przeznaczonych na przeniesienie przez spółdzielnię mieszkaniową prawa własności lokalu mieszkaniowego na rzecz jej członka. Zakup samochodu nie jest celem mieszkaniowym, więc będzie musiała pani zwrócić odliczenie.

Art. 4 ust. 3 ustawy z 21 listopada 2001 r. o zmianie ustawy o podatku dochodowym od osób fizycznych oraz ustawy o zryczałtowanym podatku dochodowym od niektórych przychodów osiąganych przez osoby fizyczne (Dz.U. nr 134, poz. 1509 z późn. zm.).

Art. 27a ustawy z 26 lipca 1991 r. o podatku dochodowym od osób fizycznych (t.j. Dz.U. z 2010 r. nr 51, poz. 307).

Podatnicy, którzy po raz pierwszy korzystają z prawa do odliczenia ulgi odsetkowej muszą wypełnić dodatkowy formularz. PIT-2K składa się tylko raz. Jest to oświadczenie o wysokości wszystkich poniesionych wydatków związanych z daną inwestycją, w tym również tych, które są udokumentowane fakturami wystawionymi przez podatników VAT niekorzystających ze zwolnienia. Podatnik (w przypadku małżonków mąż i żona), wypełniając formularz, zobowiązany jest do podania: danych identyfikacyjnych, roku, w którym uzyskał kredyt (pożyczkę) mieszkaniowy, kwoty uzyskanego kredytu (pożyczki), roku rozpoczęcia i zakończenia inwestycji mieszkaniowej, na której sfinansowanie podatnik zaciągnął kredyt (pożyczkę), rodzaju prowadzonej inwestycji, łącznej kwoty poniesionych wydatków związanych z daną inwestycją, kwoty wydatków udokumentowanych fakturami wystawionymi przez podatników VAT niekorzystających ze zwolnienia od tego podatku. Formularz PIT-2K należy złożyć bądź wysłać do urzędu skarbowego wraz z głównym formularzem zeznania rocznego oraz PIT/D. Ten ostatni formularz to załącznik, w którym wykazuje się odliczenia związane z inwestycjami mieszkaniowymi. W przeciwieństwie do PIT-2K załącznik PIT/D składa się co roku, do momentu zaprzestania korzystania z ulgi mieszkaniowej.

Art. 26b ustawy z 26 lipca 1991 r. o podatku dochodowym od osób fizycznych (t.j. Dz.U. z 2010 r. nr 51, poz. 307).

Zgodnie ze stanowiskiem Ministerstwa Finansów podatnik może odliczać odsetki od kredytu czy pożyczki w ramach limitu, który obowiązywał w pierwszym roku korzystania z ulgi. Na przykład, jeżeli w pierwszym roku odliczania limit wynosił 189 tys. zł, to przez cały okres korzystania z ulgi podatnik musi odliczać odsetki od części kredytu odpowiadającego tej kwocie. Wysokość odliczenia uzależniona jest od tego, kiedy podatnik zakończył inwestycję mieszkaniową. Osoba, która pierwszy raz skorzysta z ulgi w zeznaniu za 2009 rok, odliczy odsetki od kwoty 243 460 zł. I choć interpretacja MF budzi poważne wątpliwości co do jej zgodności z konstytucyjną zasadą równości, to dopóki resort nie zmieni swojego stanowiska lub nie zostanie ono zakwestionowane przez sądy administracyjne czy Trybunał Konstytucyjny, podatnik odliczający odsetki według bieżącego limitu rocznego naraża się na sankcje. Bezpiecznym sposobem wejścia w spór podatkowy z fiskusem jest złożenie zeznania według limitu z pierwszego roku odliczenia, a dopiero potem dokonanie korekty zeznania z uwzględnieniem nowego limitu.

Art. 26b ustawy z 26 lipca 1991 r. o podatku dochodowym od osób fizycznych (t.j. Dz.U. z 2010 r. nr 51, poz. 307).

Aleksandra Tarka

aleksandra.tarka@infor.pl