Kiedy dochody małoletniego dziecka zainteresują fiskusa

Opodatkowaniu podlega każdy dochód z wyjątkiem tego zwolnionego z podatku, a także tego, do którego na podstawie Ordynacji podatkowej minister finansów zarządził zaniechanie poboru podatku. Ustawa o podatku dochodowym od osób fizycznych zawiera też ogólną zasadę opodatkowania dochodów małoletnich dzieci. Przewiduje ona, że dochody małoletnich dzieci własnych i przysposobionych, z wyjątkiem dochodów z ich pracy, stypendiów oraz dochodów z przedmiotów oddanych im do swobodnego użytku, dolicza się do dochodów rodziców, chyba że rodzicom nie przysługuje prawo pobierania pożytków ze źródeł przychodów dzieci.

Zatem tylko dochody małoletnich dzieci z ich pracy, stypendiów oraz dochody z przedmiotów oddanych im do swobodnego użytku podlegają opodatkowaniu na imię małoletniego dziecka. Są one wyłączone z zarządu majątkiem dziecka przez rodziców. Natomiast inne dochody trzeba doliczać do dochodu rodziców. Są one wtedy rozliczane w zeznaniach podatkowych dorosłych.

Art. 7 ustawy z 26 lipca 1991 r. o podatku dochodowym od osób fizycznych (t.j. Dz.U. z 2010 r. nr 51, poz. 307 z późn. zm.).

Jeżeli małżonkowie podlegają odrębnemu opodatkowaniu, dochody małoletnich dzieci dolicza się po połowie do dochodu każdego z małżonków. Tej reguły nie stosuje do męża i żony, co do których orzeczono separację.

Art. 7 ustawy z 26 lipca 1991 r. o podatku dochodowym od osób fizycznych (t.j. Dz.U. z 2010 r. nr 51, poz. 307 z późn. zm.).

Interesy majątkowe małoletnich dzieci własnych i przysposobionych wymagają ochrony, do której powołane są osoby sprawujące władzę rodzicielską. Podstawową formą ochrony interesów majątkowych dziecka jest zarząd jego majątkiem.

Majątek dziecka, którym zarządzają rodzice, może składać się z różnych elementów: nieruchomości, ruchomości, kapitałów, alimentów itd. Zarząd majątkiem dziecka jest elementem władzy rodzicielskiej, której nie można się zrzec ani przenieść na inne osoby. Zatem rodzic musi zarządzać majątkiem swojego potomstwa.

Zarząd przez rodziców majątkiem dziecka może ustać tylko w wyniku pozbawienia ich władzy rodzicielskiej i zawieszenia władzy rodzicielskiej lub jej ograniczenia orzeczeniem sądowym.

W konsekwencji na rodzicach ciążą też obowiązki w zakresie rozliczeń podatkowych, jeśli dziecko osiąga dochody. Wynika to z faktu, że małoletnie dzieci nie rozliczają się samodzielnie z osiąganych dochodów i nie są podatnikami podatku dochodowego.

Art. 7 ustawy z 26 lipca 1991 r. o podatku dochodowym od osób fizycznych (t.j. Dz.U. z 2010 r. nr 51, poz. 307 z późn. zm.).

Nie wszystkie dochody małoletnich dzieci będą mogły być połączone z dochodami rodziców. Dzieci, które uzyskają dochody z pracy, stypendiów i przedmiotów oddanych im do swobodnego użytku, będą musiały rozliczyć je samodzielnie w zeznaniu rocznym.

Art. 7 ustawy z 26 lipca 1991 r. o podatku dochodowym od osób fizycznych (t.j. Dz.U. z 2010 r. nr 51, poz. 307 z późn. zm.).

Praca dziecka zazwyczaj jest wykonywana na podstawie umowy cywilnoprawnej czy działalności wykonywanej osobiście. W takim przypadku dochody małoletniego dziecka z własnej pracy - np. z działalności wykonywanej osobiście, nie mogą być wykazane w zeznaniu podatkowym rodziców. Wobec tego w związku z uzyskaniem dochodów podlegających opodatkowaniu dziecko musi dokonać indywidualnego rozliczenia rocznego, w którym wykaże uzyskane dochody. Ale to nie dziecko wypełni formularz zeznania podatkowego.

W takiej sytuacji rodzice mają obowiązek wypełnić i złożyć zeznanie roczne PIT za małoletnie dziecko. Zeznanie takie wypełniane jest na imię i nazwisko dziecka, ale w jego imieniu formularz podpisują rodzice. W przypadku gdy zeznanie w imieniu dziecka składane będzie po raz pierwszy, konieczne będzie także dokonanie w imieniu dziecka zgłoszenia identyfikacyjnego. Chodzi o nadanie dziecku Numeru Identyfikacji Podatkowej.

Art. 7 ustawy z 26 lipca 1991 r. o podatku dochodowym od osób fizycznych (t.j. Dz.U. z 2010 r. nr 51, poz. 307 z późn. zm.).

Jeśli dziecko na podstawie umowy cywilnoprawnej osiągnie przychód nie wyższy niż 200 zł, od takiego zarobku będzie mógł być pobrany zryczałtowany podatek dochodowy w wysokości 18 proc. Gdy ryczałt PIT będzie przez płatnika pobrany i odprowadzony do urzędu skarbowego, zarobku takiego nie trzeba już wykazywać w rocznym zeznaniu podatkowym.

Art. 30 ust. 1 pkt 5a ustawy z 26 lipca 1991 r. o podatku dochodowym od osób fizycznych (t.j. Dz.U. z 2010 r. nr 51, poz. 307 z późn. zm.).

W przypadku małoletnich dzieci obowiązki rozliczenia z uzyskanych dochodów muszą za dziecko wypełnić rodzice. Odbywa się to albo w ten sposób, że rodzice mają obowiązek doliczenia dochodów dziecka do własnych, albo też obowiązek wypełnienia i podpisania za dziecko zeznania, które składane jest w imieniu dziecka (tzn. zeznania, w którym dziecko wymieniane jest jako osoba składająca samodzielnie to zeznanie). W konsekwencji jeśli dziecko jest małoletnie, w kontaktach z fiskusem muszą wyręczyć je albo rodzice, albo opiekunowie prawni.

Art. 7 ustawy z 26 lipca 1991 r. o podatku dochodowym od osób fizycznych (t.j. Dz.U. z 2010 r. nr 51, poz. 307 z późn. zm.).

Dochody małoletnich dzieci podlegające łącznemu opodatkowaniu z dochodami rodziców należy wykazać w załączniku PIT-M. W załączniku tym wykazuje się - podobnie jak w zeznaniu - przychód, koszty uzyskania tego przychodu, dochód (lub stratę), a także zaliczki od uzyskanych przez małoletnie dziecko przychodów z rent krajowych i zagranicznych, najmu lub dzierżawy, praw majątkowych, a także innych przychodów podlegających łącznemu opodatkowaniu z przychodami rodziców.

Po wypełnieniu załącznika PIT-M wynikający z niego dochód oraz sumę zaliczek należy przenieść do odpowiednich pozycji zeznania PIT-36.

Art. 7 ustawy z 26 lipca 1991 r. o podatku dochodowym od osób fizycznych (t.j. Dz.U. z 2010 r. nr 51, poz. 307 z późn. zm.).

Przyznawane przez spółkę stypendia (dodatki szkoleniowe), nie mieszczą się w zakresie pojęcia stypendium, co powodowałoby powstanie obowiązku odprowadzenia od tego stypendium zaliczek na podatek dochodowy od osób fizycznych.

Jednak dochody małoletnich dzieci własnych i przysposobionych, z wyjątkiem dochodów z ich pracy, stypendiów oraz dochodów z przedmiotów oddanych ich do swobodnego użytku, podlegające opodatkowaniu na terytorium RP, dolicza się do dochodów rodziców, chyba że rodzicom nie przysługuje prawo pobierania pożytków ze źródeł przychodów dzieci.

A zatem stypendia, dochody z pracy oraz dochody z przedmiotów oddanych osobie małoletniej do swobodnego użytku, nie podlegają łączeniu z dochodami rodziców. W naszym wypadku wypłacane stypendia są opodatkowane jako przychód z innych źródeł, a spółka realizująca projekt jest zobowiązana sporządzić informację o wysokości przychodów z tego tytułu PIT-8C i w terminie do końca lutego następnego roku podatkowego przekazać ją podatnikowi oraz urzędowi skarbowemu.

Art. 7 ustawy z 26 lipca 1991 r. o podatku dochodowym od osób fizycznych (t.j. Dz.U. z 2010 r. nr 51, poz. 307 z późn. zm.).

Ministerstwo Kultury w piśmie z 14 listopada 2002 r. (nr DP/WPA. 024/409/02) wyjaśniło, że wynagrodzenie za korzystanie z wizerunku nie jest wynagrodzeniem za korzystanie z praw autorskich lub za rozporządzanie nimi. Prawo do wizerunku jest kategorią odrębną od praw pokrewnych. Wynagrodzenie za korzystanie z wizerunku nie może być traktowane jako wynagrodzenie za korzystanie z artystycznego wykonania, bowiem osoba, której wizerunek jest wykorzystywany, nie jest traktowana jako artysta wykonawca.

Oznacza to, że wynagrodzenie za korzystanie z wizerunku nie jest wynagrodzeniem z praw autorskich. Wypłaconego wynagrodzenia nie można też zakwalifikować do przychodu z pracy małoletniego dziecka.

Wynagrodzenia za udostępnienie wizerunku małoletniego dziecka, które w związku z udostępnianiem tego wizerunku nie wykonywało żadnej pracy (żadnych czynności), nie można zakwalifikować do kategorii przychodów z pracy ani też do przychodu z praw autorskich.

W związku z tym przychód uzyskany z tego tytułu podatniczka - jako rodzic małoletniego dziecka - powinna wykazać jako przychód z praw majątkowych.

Art. 7 ustawy z 26 lipca 1991 r. o podatku dochodowym od osób fizycznych (t. j. Dz. U. z 2010 r. nr 51, poz. 307 z późn. zm.).

Ewa Konderak

gp@infor.pl