Czy syndyk powinien złożyć roczne zeznanie

ekspert w Firmie Doradczej KPMG

Ogłoszenie upadłości zgodnie z przepisami ustawy - Prawo upadłościowe i naprawcze nie pozbawia upadłego podmiotowości prawnej ani prawa do własnego majątku, powoduje jedynie brak możliwości zarządu oraz możności korzystania i rozporządzania tym majątkiem.

Upadłe przedsiębiorstwo pozostaje więc w dalszym ciągu podmiotem praw i obowiązków, jest też właścicielem majątku, nie może jedynie zarządzać ani reprezentować majątku wchodzącego w skład masy. Czynności prawne i procesowe podejmuje za upadłego i na jego rachunek syndyk.

Podmiotowość prawnopodatkowa w zakresie podatku dochodowego od osób fizycznych z tytułu działalności prowadzonej przez przedsiębiorcę po ogłoszeniu upadłości nie ustaje, a syndyk masy upadłości jest osobą odpowiedzialną w czasie trwania postępowania upadłościowego za realizację obowiązków podatnika. Syndyk masy upadłości ponosi również odpowiedzialność za rzetelność i niewadliwość ksiąg podatkowych.

Odnosząc powyższe na grunt obowiązków określonych przez przepisy materialnego prawa podatkowego wskazać należy, że zgodnie z art. 45 ust. 1 ustawy o podatku dochodowym od osób fizycznych w terminie do 30 kwietnia roku następnego po roku podatkowym podatnicy są obowiązani składać urzędom skarbowym zeznania według ustalonego wzoru o wysokości osiągniętego w roku podatkowym dochodu (poniesionej straty), z zastrzeżeniem ust. 7 i 8.

W opisywanym przypadku obowiązek złożenia zeznania rocznego będzie ciążył bezwzględnie na podatniku (upadłym), a nie na syndyku, gdyż żaden przepis ustawy o podatku dochodowym od osób fizycznych nie dopuszcza złożenia zeznania przez inną osobę niż podatnik.

Roczne zeznanie podatkowe należy sporządzić - biorąc pod uwagę całokształt zanalizowanych wyżej przepisów prawa - w oparciu o informacje o dochodach (stratach) otrzymane od syndyka masy upadłości, któremu podatnik przekazał całą dokumentację podatkową, działając zgodnie z regulacjami ustawy prawo upadłościowe i naprawcze.

Należy przy tym wskazać, że zeznaniem podatkowym objęte są wszystkie dochody podlegające opodatkowaniu, nie tylko związane z upadłym przedsiębiorstwem, ale również wydatki podlegające na podstawie przepisów ustawy o podatku dochodowym od osób fizycznych odliczeniom od dochodu lub podatku. Zatem podpisem złożonym na zeznaniu syndyk potwierdziłby prawidłowość wszystkich informacji zawartych w zeznaniu, do czego - jako syndyk masy upadłościowej - nie ma uprawnień.

Oprac. Magdalena Majkowska

Art. 45 ustawy z 26 lipca 1991 r. o podatku dochodowym od osób fizycznych (t.j. Dz.U. z 2010 r. nr 51, poz. 307 z późn. zm.).

Ustawa z 28 lutego 2003 r. - Prawo upadłościowe i naprawcze (t.j. Dz.U. z 2009 r. nr 175, poz. 1361 z późn. zm.).