Kiedy można wybrać zaliczki uproszczone

doradca podatkowy w firmie doradczej KPMG

Rokrocznie, w terminie do 20 lutego, osoby prowadzące działalność gospodarczą stają przed możliwością wyboru uproszczonej metody wpłacania zaliczek na podatek dochodowy od osób fizycznych. Metoda ta polega na tym, że w trakcie roku podatkowego wysokość zaliczek obliczana jest na podstawie dochodu wykazanego w zeznaniu PIT-36 albo PIT-36L, złożonym w roku poprzedzającym dany rok podatkowy. Obecnie wybór metody uproszczonej w roku 2011 będzie oznaczał, że zaliczki obliczane będą na podstawie dochodu osiągniętego w roku 2009, wykazanego w zeznaniu złożonym w roku 2010. Rozwiązanie to wynika z faktu, że na początku roku, gdy dokonujemy wyboru metody uproszczonej, zwykle nie jest jeszcze znana wysokość dochodu za rok bezpośrednio poprzedzający rok podatkowy. Z tego względu bierze się pod uwagę rok jeszcze wcześniejszy.

Jednym z warunków stosowania metody uproszczonej jest to, aby w zeznaniu będącym podstawą obliczania zaliczek podatnik wykazał dochód w wysokości, która zgodnie ze skalą podatkową powoduje obowiązek zapłaty podatku. W roku 2009 była to kwota 3089 zł (tzw. kwota wolna od podatku). Co istotne, ten sam warunek dotyczy podatników składających PIT-36L, mimo że nie stosują oni skali podatkowej.

Jeżeli powyższy warunek nie jest spełniony, ustawodawca zezwala za podstawę obliczania zaliczek metodą uproszczoną przyjąć dochód z zeznania składanego w roku poprzedzającym dany rok podatkowy o dwa lata. Obecnie będzie to zeznanie złożone w 2009 za rok podatkowy 2008. Warto zauważyć, że z uwagi na inne stawki podatku, jakie obowiązywały w 2008 r., kwota wolna była niższa i wynosiła 2789,89 zł.

Jeżeli ani w zeznaniu za 2009 r., ani za 2008 r. podatnik nie osiągnął dochodu z działalności gospodarczej powyżej kwoty wolnej, nie jest uprawniony do skorzystania z uproszczonej metody wpłacania zaliczek. Z tego samego powodu z metody tej nie mogą korzystać osoby, które dopiero rozpoczynają działalność gospodarczą albo rozpoczęły ją w roku poprzedzającym rok podatkowy.

Należy podkreślić, że dla potrzeb metody uproszczonej pod uwagę bierze się wyłącznie dochód z pozarolniczej działalności gospodarczej. Przykładowo, jeżeli podatnik złożył zeznanie PIT-36, w którym wykazał dochód z działalności gospodarczej poniżej kwoty wolnej, a dodatkowo dochód z najmu, i po zsumowaniu łączny dochód podatnika przekroczył kwotę wolną od podatku, to i tak podatnik ten nie jest uprawniony do skorzystania z metody uproszczonej.

Jeżeli zostaną spełnione wyżej opisane warunki, a także warunki formalne wymienione w ustawie, wysokość zaliczek uproszczonych ustala się obliczając od ww. dochodu podatek według skali, a w przypadku podatników składających PIT-36L - w wys. 19 proc. dochodu. Zaliczki wpłaca się miesięcznie w wysokości 1/12 tak obliczonego podatku. Dodatkowo, podatnik ma prawo zmniejszyć zaliczkę o kwotę zapłaconej składki na ubezpieczenie zdrowotne.

Oprac. Przemysław Molik

Art. 44 ustawy z 26 lipca 1991 r. o podatku dochodowym od osób fizycznych (t.j. Dz.U. z 2010 r. nr 51, poz 307 z późn. zm.).