W jaki sposób skorzystać z ulgi na IKZE i IKE przed końcem roku

Czy wpłaty na IKZE są limitowane

@RY1@i02/2012/241/i02.2012.241.18300150e.819.jpg@RY2@

Limit wpłat na IKZE uprawniający do ulgi podatkowej zależy od wysokości podstawy wymiaru składki na ubezpieczenie emerytalne ustalonej dla oszczędzającego za rok poprzedni. Wpłaty na IKZE nie mogą przekroczyć 4 proc. podstawy wymiaru tej składki. Nie mogą być przy tym wyższe niż 4 proc. kwoty ograniczenia rocznej podstawy wymiaru składek na ubezpieczenia emerytalne i rentowe, ogłoszonej za rok poprzedni. Limit wpłat na IKZE w 2012 r. to 4030,80 zł, ponieważ roczna podstawa wymiaru składek za 2011 r. wynosiła 100 770 zł (4 proc. x 100 770 zł = 4030,80 zł).

Przykładowo, jeśli podatnik przez cały 2011 r. zarabiał na umowie o pracę 3200 zł brutto miesięcznie, to kwota ta pomnożona przez 12 miesięcy (czyli 38 400 zł) jest dla niego podstawą wymiaru składki na ubezpieczenie emerytalne, która posłuży do ustalenia indywidualnego limitu odpisu podatkowego z tytułu oszczędzania w IKZE. Roczną kwotę podstawy wymiaru składki można wyliczyć na podstawie druków RMUA, które podatnik powinien co miesiąc otrzymana od pracodawcy. Sumę tę można znaleźć również w zeszłorocznej deklaracji PIT-11 (jest to kwota przychodu).

Zakładając, że roczne wynagrodzenie podatnika wyniosło 38 400 zł, to może on wpłacić na IKZE i potem odliczyć w zeznaniu podatkowym 1536 zł (4 proc. x 38 400 zł). Jeśli w 2012 r. jego dochody nie przekroczą I progu podatkowego, to będą opodatkowane 18-proc. stawką PIT. Oznacza to, że przy rozliczeniu podatku za 2012 r. nie zapłaci właśnie 18 proc. od kwoty 1536 zł. Jego ulga podatkowa wyniesie więc 276,48 zł (18 proc. x 1536 zł).

Podstawa prawna

Art. 26 ust. 1 pkt 2b ustawy z 26 lipca 1991 r. o podatku dochodowym od osób fizycznych (t.j. Dz.U. z 2012 r., poz. 361 z późn. zm.).

Art. 13a ustawy z 20 kwietnia 2004 r. o indywidualnych kontach emerytalnych oraz indywidualnych kontach zabezpieczenia emerytalnego (Dz.U. nr 116, poz. 1205 z późn. zm.).

Czy przy wpłatach na IKE jest ulga

@RY1@i02/2012/241/i02.2012.241.18300150e.820.jpg@RY2@

Zakładając IKE, podatnik ma prawo do ulgi podatkowej, ale jest ona przyznawana na zupełnie innych zasadach. Nie ma więc możliwości, aby skorzystał z ulgi w rozliczeniu PIT podwójnie. W IKE przewidziana jest ulga dopiero przy wypłacie środków - tzw. ulga na wyjściu. Chodzi o to, że po przejściu na emeryturę od środków zgromadzonych w IKE nie płaci się podatku dochodowego. Jeśli oszczędzający zdecyduje się wcześniej niż na emeryturze wycofać pieniądze z IKE, będzie musiał uiścić 19-proc. podatek od zysków kapitałowych.

Podstawa prawna

Art. 30a ust. 1 pkt 10 ustawy z 26 lipca 1991 r. o podatku dochodowym od osób fizycznych (t.j. Dz.U. z 2012 r., poz. 361 z późn. zm.).

Czy środki z IKZE będą zwrócone

@RY1@i02/2012/241/i02.2012.241.18300150e.821.jpg@RY2@

Jeśli wpłaty dokonane na IKZE przekroczą limit, to część środków powinna zostać zwrócona na wskazany przez podatnika rachunek bankowy. Nie we wszystkich instytucjach prowadzących IKZE taki zwrot jest jednak automatyczny. Niektóre wymagają, aby podatnik poinformował je na piśmie o kwocie wpłaconej ponad przysługujący limit. Dopiero wtedy zwracają nadpłacone składki.

Podstawa prawna

Art. 13a ustawy z 20 kwietnia 2004 r. o indywidualnych kontach emerytalnych oraz indywidualnych kontach zabezpieczenia emerytalnego (Dz.U. nr 116, poz. 1205 z późn. zm.).

Czy wpłaty na IKE są limitowane

@RY1@i02/2012/241/i02.2012.241.18300150e.822.jpg@RY2@

Na IKE można co roku wpłacić maksymalnie 300 proc. prognozowanego na dany rok przeciętnego miesięcznego wynagrodzenia w gospodarce narodowej. W 2012 r. limit ten wynosi 10 578 zł. Jeśli podatnik wpłaci na IKE więcej niż ustawowy limit, instytucja finansowa prowadząca konto powinna mu zwrócić nadwyżkę w sposób określony w umowie o IKE. W 2013 r. limit wpłat na IKE będzie wynosił 11 139 zł.

Podstawa prawna

Art. 13 ustawy z 20 kwietnia 2004 r. o indywidualnych kontach emerytalnych oraz indywidualnych kontach zabezpieczenia emerytalnego (Dz.U. nr 116, poz. 1205 z późn. zm.).

Obwieszczenie ministra pracy i polityki społecznej z 22 listopada 2012 r. w sprawie wysokości kwoty wpłat na indywidualne konto emerytalne w 2013 r. (M.P., poz. 907).

Czy każdy może wpłacać na IKZE

@RY1@i02/2012/241/i02.2012.241.18300150e.823.jpg@RY2@

Indywidualny limit wpłat na IKZE dla każdego podatnika ustalany jest na podstawie wysokości składek na ubezpieczenie społeczne. W przypadku otrzymywania dochodów wyłącznie z praw autorskich składki nie są pobierane, więc ulga nie przysługuje. Wyjątkiem jest sytuacja, kiedy osoba uzyskująca dochody z praw autorskich jest jednocześnie zatrudniona w firmie na podstawie umowy o pracę.

Ulga z tytułu oszczędzania w IKZE przysługuje osobom uzyskującym przychody, od których należy odprowadzić składki ubezpieczeniowe, czyli przede wszystkim z wynagrodzenia za pracę i z działalności gospodarczej. Osoby osiągające wynagrodzenia na podstawie umowy o dzieło czy umowy-zlecenia mogą odkładać na IKZE pod warunkiem, że od umów tych odprowadzane były składki na ubezpieczenie emerytalne.

Podstawa prawna

Art. 26 ust. 1 pkt 2b ustawy z 26 lipca 1991 r. o podatku dochodowym od osób fizycznych (t.j. Dz.U. z 2012 r., poz. 361 z późn. zm.).

Art. 18 ustawy z 13 października 1998 r. o systemie ubezpieczeń społecznych (t.j. Dz.U. z 2009 r. nr 205, poz. 1585 z późn. zm.).

Czy jest ulga przy oszczędzeniu w IKZE

@RY1@i02/2012/241/i02.2012.241.18300150e.824.jpg@RY2@

Kwoty wpłacone na IKZE można odliczyć od rocznego dochodu podlegającego opodatkowaniu PIT. Jest to tzw. ulga podatkowa na wejściu. IKZE można założyć w banku, w towarzystwie funduszy inwestycyjnych, w biurach maklerskich czy w zakładach ubezpieczeniowych. Aby skorzystać z ulgi przy rozliczeniu PIT za 2012 r., podatnik musi wpłacić pieniądze najpóźniej do 31 grudnia 2012 r. Wpłaconą sumę powinien wykazać w załączniku PIT/O do rocznej deklaracji PIT-36 lub PIT-37, które składa się najpóźniej do 30 kwietnia 2013 r. Podatnik musi jednak pamiętać o tym, że wycofując pieniądze z konta - zarówno wcześniej, jak i na emeryturze - będzie musiał zapłacić podatek dochodowy obliczany na zasadach ogólnych według skali podatkowej (obecnie 18 proc. lub 32 proc.). Dodatkowo, jeśli wycofa środki przed przejściem na emeryturę, zapłaci 19-proc. podatek od zysków kapitałowych.

Podstawa prawna

Art. 26 ust. 1 pkt 2b ustawy z 26 lipca 1991 r. o podatku dochodowym od osób fizycznych (t.j. Dz.U. z 2012 r., poz. 361 z późn. zm.).

Art. 30a ust. 1 pkt 1 ustawy z 26 lipca 1991 r. o podatku dochodowym od osób fizycznych (t.j. Dz.U. z 2012 r., poz. 361 z późn. zm.).

Czy historia wpłat na IKZE to dowód

@RY1@i02/2012/241/i02.2012.241.18300150e.825.jpg@RY2@

Wszelkie wydatki podlegające odliczeniu w zeznaniu podatkowym podatnik powinien dokumentować. W przypadku wpłat na IKZE wystarczający będzie dokument zawierający dane podatnika i instytucji, na konto której wpłacił pieniądze, opis rodzaju wpłaty i przekazane kwoty. Mogą to być więc potwierdzenia przelewów. Jeśli podatnik nie gromadził ich na bieżąco i nie może wygenerować ich już z systemu online banku, to dowodem potwierdzającym wpłaty może być informacja roczna otrzymana z instytucji prowadzącej IKZE.

Podstawa prawna

Art. 26 ust. 1 pkt 2b ustawy z 26 lipca 1991 r. o podatku dochodowym od osób fizycznych (t.j. Dz.U. z 2012 r., poz. 361 z późn. zm.).

Czy możliwy jest transfer z IKE do IKZE

@RY1@i02/2012/241/i02.2012.241.18300150e.826.jpg@RY2@

IKZE mogą założyć także te osoby, które mają już IKE. W 2012 r. przepisy przewidują możliwość transferu środków zgromadzonych w IKE do IKZE. Można z niej skorzystać tylko do 31 grudnia 2012 r. Od przyszłego roku taki transfer nie będzie możliwy. Przeniesienie środków z IKE do IKZE jest zwolnione z podatku dochodowego. Przeniesione pieniądze będą podlegać odliczeniu od dochodu na takich samych zasadach jak przy standardowych wpłatach na IKZE.

Jeśli podatnik zgromadził na IKE więcej pieniędzy niż wynosi limit wpłat na IKZE w 2012 r., to przeniesione środki będą podlegać odliczeniu w kolejnych latach. Dopóki nie zostanie odliczona cała kwota, podatnik nie będzie mógł wpłacać dodatkowych pieniędzy na IKZE.

Podstawa prawna

Art. 31 ustawy z 25 marca 2011 r. o zmianie niektórych ustaw związanych z funkcjonowaniem systemu ubezpieczeń społecznych (Dz.U. nr 75, poz. 398).

Czy można na konto przenieść akcje

@RY1@i02/2012/241/i02.2012.241.18300150e.827.jpg@RY2@

Nie ma możliwości przeniesienia papierów wartościowych znajdujących się na odrębnym rachunku maklerskim podatnika. Możliwe jest przeniesienie papierów wartościowych na IKE lub IKZE, ale tylko w przypadku transferu środków między kontami emerytalnymi.

Podstawa prawna

Art. 2 pkt 4 i 5 ustawy z 20 kwietnia 2004 r. o indywidualnych kontach emerytalnych oraz indywidualnych kontach zabezpieczenia emerytalnego (Dz.U. nr 116, poz. 1205 z późn. zm.).

Przemysław Molik

przemyslaw.molik@infor.pl