Jak skorzystać z ulg mieszkaniowych w rozliczeniach z fiskusem

Czy skorzystać ze starej ulgi mieszkaniowej

@RY1@i02/2012/185/i02.2012.185.18300150e.817.jpg@RY2@

Stara ulga mieszkaniowa obowiązywała do końca 2006 r. Podatnik, który chce teraz sprzedać mieszkanie nabyte w 2006 r., nie musi korzystać z żadnej ulgi, aby nie płacić podatku dochodowego. Od nabycia minęło bowiem więcej niż pięć lat. Gdyby podatnik sprzedał mieszkanie w 2011 r., mógłby rozważać, czy skorzystać z ulgi. Jeśli sprzeda je w tym roku, nie zapłaci podatku. Co więcej, nie musi rozliczać w żaden sposób tej transakcji.

Podstawa prawna

Art. 10 ust. 1 pkt 8 ustawy z 26 lipca 1991 r. o podatku dochodowym od osób fizycznych (t.j. Dz.U. z 2012 r., poz. 361 z późn. zm.).

Czy trzeba kupić inne mieszkanie

@RY1@i02/2012/185/i02.2012.185.18300150e.818.jpg@RY2@

Sprzedaż mieszkania przed upływem pięciu lat od nabycia oznacza, że trzeba zapłacić podatek dochodowy od osób fizycznych, chyba że podatnik spełni warunki do skorzystania z ulgi mieszkaniowej określone w art. 21 ust. 1 pkt 131 ustawy o PIT. Zgodnie z tym przepisem zwolnione z podatku dochodowego są dochody z odpłatnego zbycia nieruchomości i praw majątkowych, o których mowa w art. 30e, w wysokości, która odpowiada iloczynowi tego dochodu i udziału wydatków poniesionych na własne cele mieszkaniowe w przychodzie z odpłatnego zbycia nieruchomości i praw majątkowych, jeżeli począwszy od dnia odpłatnego zbycia, nie później niż w okresie dwóch lat od końca roku podatkowego, w którym nastąpiło odpłatne zbycie, przychód uzyskany ze zbycia tej nieruchomości lub tego prawa majątkowego został wydatkowany na własne cele mieszkaniowe. Udokumentowane wydatki poniesione na te cele uwzględnia się do wysokości przychodu z odpłatnego zbycia nieruchomości i praw majątkowych.

Czyli jeśli podatnik w ciągu dwóch lat przeznaczy pieniądze ze zbycia mieszkania na inne, własne cele mieszkaniowe, to nie zapłaci podatku.

Podstawa prawna

Art. 21 ust. 1 pkt 131 ustawy z 26 lipca 1991 r. o podatku dochodowym od osób fizycznych (t.j. Dz.U. z 2012 r., poz. 361 z późn. zm.).

Brak zakupu to konieczność złożenia korekty

@RY1@i02/2012/185/i02.2012.185.18300150e.819.jpg@RY2@

Podatnik, który nie spełni warunku wydatkowania pieniędzy w ciągu dwóch lat od sprzedaży mieszkania na inne własne cele mieszkaniowe, utraci prawo do ulgi. W rezultacie będzie musiał złożyć korektę zeznania PIT-39, które złożył po sprzedaży mieszkania i wykazać w nim podatek do zapłaty. Podatek wyniesie 19 proc. kwoty dochodu uzyskanej ze sprzedaży mieszkania. Co więcej, wykazany w korekcie podatek trzeba będzie oczywiście zapłacić fiskusowi. Mało tego, podatek trzeba będzie powiększyć o odsetki za zwłokę. Odsetki należy obliczyć od dnia następnego po upływie pierwotnego terminu zapłaty podatku, a więc licząc od następnego po dniu, w którym osoba musiałaby zapłacić podatek, gdyby nie korzystała z ulgi mieszkaniowej, do dnia zapłaty podatku włącznie.

W praktyce podatek od sprzedaży mieszkania trzeba zapłacić do 30 kwietnia roku następującego po sprzedaży, a więc w tym samym terminie, w którym podatnik musi złożyć zeznanie PIT-39. Odsetki należy więc liczyć od 1 maja roku następującego po roku sprzedaży mieszkania do dnia zapłaty podatku włącznie. Jeśli więc osoba sprzedała mieszkanie w 2010 r. i nie zdąży pieniędzy wydać do końca 2012 r., to będzie musiała zapłacić odsetki, licząc od 1 maja 2011 r.

Podstawa prawna

Art. 21 ust. 1 pkt 131, art. 30e ust. 7, art. 45 ust. 1a pkt 3, art. 45 ust. 4 pkt 4 ustawy z 26 lipca 1991 r. o podatku dochodowym od osób fizycznych (t.j. Dz.U. z 2012 r., poz. 361 z późn. zm.).

Czy bez oświadczenia nie będzie zwolnienia

@RY1@i02/2012/185/i02.2012.185.18300150e.820.jpg@RY2@

Podatnik nie spełnił wszystkich warunków niezbędnych do skorzystania z ulgi meldunkowej. Zgodnie z art. 21 ust. 1 pkt 126 ustawy o PIT w brzmieniu obowiązującym do 31 grudnia 2008 r. wolne od podatku są przychody uzyskane z odpłatnego zbycia budynku mieszkalnego, jego części lub udziału w takim budynku, lokalu mieszkalnego stanowiącego odrębną nieruchomość lub udziału w takim lokalu i in. - jeżeli podatnik był zameldowany w budynku lub lokalu na pobyt stały przez okres nie krótszy niż 12 miesięcy przed datą zbycia, z zastrzeżeniem ust. 21 i 22. Jak wynika z art. 21 ust. 21 ustawy o PIT, zwolnienie, o którym mowa w ust. 1 pkt 126, ma zastosowanie do przychodów podatnika, który w terminie 14 dni od dnia dokonania odpłatnego zbycia nieruchomości lub prawa majątkowego złoży oświadczenie, że spełnia warunki do zwolnienia, w urzędzie skarbowym, którym kieruje naczelnik urzędu skarbowego właściwy według miejsca zamieszkania podatnika.

A zatem wymogi skorzystania z ulgi meldunkowej wynikają nie tylko z art. 21 ust. 1 pkt 126 ustawy o PIT, lecz także z ust. 21 i 22 tego artykułu. W omawianej sytuacji ust. 22 nie ma zastosowania. Dla podatnika oznacza to konieczność zapłaty podatku dochodowego od osób fizycznych według stawki 19 proc.

Podstawa prawna

Art. 21 ust. 1 pkt 126 ustawy z 26 lipca 1991 r. o podatku dochodowym od osób fizycznych (t.j. Dz.U. z 2012 r., poz. 361 z późn. zm.) w brzmieniu obowiązującym do końca 2008 r.

Czy ulga meldunkowa wymaga rozliczenia

@RY1@i02/2012/185/i02.2012.185.18300150e.821.jpg@RY2@

Przepisy dotyczące ulgi meldunkowej przewidują obowiązek złożenia oświadczenia o spełnieniu warunków uprawniających do zwolnienia z podatku od sprzedaży mieszkania. Oświadczenie takie podatnik musi złożyć w terminie 14 dni od dnia odpłatnego zbycia nieruchomości lub prawa majątkowego. Nie ma to nic wspólnego z rozliczeniem na formularzu PIT-39. Na druku tym ulgę mieszkaniową rozliczają podatnicy, którzy sprzedają mieszkania nabyte po 31 grudnia 2008 r., a więc po likwidacji ulgi meldunkowej. PIT-39 trzeba złożyć w terminie do 30 kwietnia roku następnego po roku, w którym osoba sprzedała mieszkanie. Jest to więc zupełnie inna ulga niż ulga meldunkowa i nie należy mylić jednych wymogów z drugimi, ponieważ błędne zastosowanie przepisów może doprowadzić do utraty prawa do ulgi (jeśli w wyniku pomyłki okaże się, że podatnik nie spełnił wymogów właściwych dla właściwej ulgi).

Podstawa prawna

Art. 21 ust. 1 pkt 126 ustawy z 26 lipca 1991 r. o podatku dochodowym od osób fizycznych (t.j. Dz.U. z 2012 r., poz. 361 z późn. zm.) w brzmieniu obowiązującym do końca 2008 r. oraz art. 21 ust. 1 pkt 131 tej samej ustawy w brzmieniu obecnie obowiązującym.

Jakie są warunki przyznania ulgi meldunkowej

@RY1@i02/2012/185/i02.2012.185.18300150e.822.jpg@RY2@

Podatnik może skorzystać z tzw. ulgi meldunkowej, o ile spełni warunki określone w przepisach ustawy o PIT w brzmieniu obowiązującym do 31 grudnia 2008 r. Ulga meldunkowa obowiązuje w przypadku mieszkań nabytych w okresie od 1 stycznia 2007 r. do końca 2008 r. Podatnik, który chce skorzystać z tej ulgi, musi przede wszystkim spełnić warunek zameldowania na pobyt stały przez okres 12 miesięcy przed datą zbycia. Ponadto musi być właścicielem mieszkania, a w terminie 14 dni od sprzedaży będzie musiał złożyć oświadczenie w urzędzie skarbowym, że spełnił warunki do skorzystania z ulgi. Jeśli zatem powyższe warunki spełni, to nie będzie musiał płacić podatku dochodowego.

Podstawa prawna

Art. 21 ust. 1 pkt 126 ustawy z 26 lipca 1991 r. o podatku dochodowym od osób fizycznych (t.j. Dz.U. z 2012 r., poz. 361 z późn. zm.) w brzmieniu obowiązującym do końca 2008 r.

Czy od sprzedaży gruntu trzeba zapłacić PIT

@RY1@i02/2012/185/i02.2012.185.18300150e.823.jpg@RY2@

Podatnik, który spełnił warunki do skorzystania z ulgi meldunkowej, ma prawo do zwolnienia z podatku również od gruntu pod nieruchomością. Przez długi czas istniały w tym zakresie rozbieżności w orzecznictwie sądów, a fiskus stał na stanowisku, że ulga meldunkowa nie dotyczy gruntu. Sprawę przesądziła uchwała Naczelnego Sądu Administracyjnego z 2 kwietnia 2012 r. (sygn. akt II FPS 3/11). Sędziowie uznali, że ulga meldunkowa obejmowała nie tylko przychody z odpłatnego zbycia budynku mieszkalnego, lecz także gruntu, na którym budynek ten został posadowiony. NSA uzasadnił, że zgodnie z zasadą obowiązującą w prawie cywilnym nie można rozdzielić gruntu i budynku. Oznacza to, że budynek mieszkalny nie może być odrębnym od gruntu przedmiotem własności. Ulga meldunkowa obejmuje więc również grunt.

Podstawa prawna

Art. 21 ust. 1 pkt 126 ustawy z 26 lipca 1991 r. o podatku dochodowym od osób fizycznych (t.j. Dz.U. z 2012 r., poz. 361 z późn. zm.) w brzmieniu obowiązującym do końca 2008 r.

Czy sprzedaż rozliczyć w zeznaniu rocznym

@RY1@i02/2012/185/i02.2012.185.18300150e.824.jpg@RY2@

Podatnik, który sprzedał mieszkanie kupione po 31 grudnia 2008 r., musi wykazać tę transakcję w zeznaniu podatkowym, ale służy do tego formularz PIT-39. Trzeba go złożyć po zakończeniu roku, w którym nastąpiła transakcja sprzedaży mieszkania, do 30 kwietnia. Obowiązuje tu zatem zasada identyczna jak w przypadku składania zeznania rocznego PIT-37. W części D formularza PIT-39 trzeba wykazać kwotę dochodu zwolnionego z podatku na mocy art. 21 ust. 1 pkt 131 (ulga mieszkaniowa).

Podstawa prawna

Art. 45 ust. 1a pkt 3 ustawy z 26 lipca 1991 r. o podatku dochodowym od osób fizycznych (t.j. Dz.U. z 2012 r., poz. 361 z późn. zm.).

Łukasz Zalewski

lukasz.zalewski@infor.pl