Jak prawidłowo należy rozliczyć sprzedaż przedmiotów używanych

Czy sprzedaż zawsze podlega opodatkowaniu PIT

@RY1@i02/2012/162/i02.2012.162.18300110e.813.jpg@RY2@

Odpłatne zbycie rzeczy zasadniczo podlega opodatkowaniu PIT. Jest to jedno ze źródeł przychodów wymienionych w art. 10 ust. 1 pkt 8 ustawy o PIT. Jeżeli odpłatne zbycie nie następuje w wykonaniu działalności gospodarczej, podatek wystąpi, jeżeli zostało dokonane przed upływem pół roku, licząc od końca miesiąca, w którym nastąpiło nabycie. Oznacza to, że planowana sprzedaż książek z prywatnej kolekcji zakupionych wiele lat temu nie będzie skutkowała po stronie podatnika powstaniem przychodu, gdyż upłynął ustawowy, półroczny termin.

Podstawa prawna

Art. 10 ust. 1 pkt 8 lit. d) ustawy z 26 lipca 1991 r. o podatku dochodowym od osób fizycznych (t.j. Dz.U. z 2012 r., poz. 361 z późn. zm.).

Czy kupujący zapłaci podatek od zawartej umowy

@RY1@i02/2012/162/i02.2012.162.18300110e.814.jpg@RY2@

Umowa sprzedaży zasadniczo podlega opodatkowaniu podatkiem od czynności cywilnoprawnych (PCC). Obowiązek rozliczenia z fiskusem takiej transakcji ciąży na kupującym. Zatem to on musi złożyć deklarację podatkową i zapłacić podatek. Oczywiście nie każda sprzedaż będzie rodzić takie konsekwencje podatkowe.

Przede wszystkim ustawa o PCC określa, do jakiej wartości przedmiotu sprzedaży transakcja zwolniona jest z opodatkowania tym podatkiem. Kwotowy próg wynosi 1000 zł i dotyczy podstawy opodatkowania. Trzeba pamiętać, że przy umowie sprzedaży, podstawą opodatkowania jest wartość rynkowa rzeczy. Jeżeli wartość rynkowa sprzętu wynosi 1,5 tys. zł, to kupujący będzie musiał odprowadzić od tej kwoty 2-proc. podatek, tj. 30 zł.

Trzeba też podkreślić, że bez względu na wartość przedmiotu sprzedaży PCC nie wystąpi, jeśli jedna ze stron transakcji jest opodatkowana VAT albo zwolniona z tego podatku w związku z tą czynnością. Z pytania wynika jednak, że sprzedający jest osobą prywatną, nieprowadzącą firmy, zatem można też założyć, że nie jest podatnikiem VAT z tytułu czynności sprzedaży. Kupujący powinien więc złożyć deklarację podatkową (PCC-3) oraz wpłacić podatek w terminie 14 dni od dnia zawarcia umowy.

Podstawa prawna

Art. 4 pkt 1, art. 9 pkt 6, art. 10 ust. 1 ustawy z 9 września 2000 r. o podatku od czynności cywilnoprawnych (t.j. Dz.U. z 2010 r. nr 101, poz. 649 z późn. zm.).

Czy podatek trzeba wykazać w zeznaniu PIT

@RY1@i02/2012/162/i02.2012.162.18300110e.815.jpg@RY2@

Okres, po upływie którego sprzedaż rzeczy używanych zwolniona jest z obowiązku zapłaty PIT, wynosi sześć miesięcy. Termin ten należy liczyć od końca miesiąca, w którym nastąpiło nabycie przedmiotu. Jeżeli sprzedaż rzeczy została dokonana przed końcem tego okresu, należy się z takiej transakcji rozliczyć. W przypadku prywatnej sprzedaży przychód należy wykazać w zeznaniu rocznym w rubryce inne źródła przychodów (w tym samym zeznaniu podatnik wykaże jednocześnie dochody z pracy czy z innych źródeł opodatkowanych na ogólnych zasadach, według skali podatkowej).

Opodatkowaniu podlega dochód. W tym celu przychód uzyskany ze sprzedaży należy pomniejszyć o koszty odpłatnego zbycia. Będą to przykładowo koszty wystawienia na aukcji internetowej, koszty przesyłki. Podatnik ma również prawo odliczyć koszty nabycia rzeczy. Oczywiście wszelkie koszty związane z nabyciem i odpłatnym zbyciem rzeczy, które podatnik uwzględnia, powinny być udokumentowane. Może się okazać, że po odliczeniach podatek do zapłaty nie wystąpi, nie zwalnia to jednak podatnika z obowiązku wykazania przychodów. Podobnie będzie w sytuacji, gdy dochód uzyskany ze sprzedaży nie przekroczy ustalonej w danym roku wartości kwoty wolnej od podatku (3091 zł w 2012 r.).

Podstawa prawna

Art. 9 ustawy z 26 lipca 1991 r. o podatku dochodowym od osób fizycznych (t.j. Dz.U. z 2012 r., poz. 361 z późn. zm.).

Czy koszt przesyłki doliczyć do ceny sprzedaży

@RY1@i02/2012/162/i02.2012.162.18300110e.816.jpg@RY2@

Koszty przesyłki, doliczone do sprzedaży towarów przez internet, nie stanowią samodzielnej usługi, lecz są to koszty dodatkowe podstawowej czynności, jaką jest sprzedaż towarów. Koszty dodatkowe, m.in. koszty przesyłki, są jednym z poniesionych kosztów, związanych ze świadczeniem głównym, które w efekcie kształtuje kwotę ostateczną, żądaną od nabywcy. Wynika z tego, że koszty wysyłki ponoszone w związku ze sprzedażą towarów, jako element świadczenia zasadniczego, powinny zwiększać kwotę należną od nabywcy z tytułu dostawy towarów i być opodatkowane według stawki podatkowej, właściwej dla sprzedawanych towarów. Jeżeli dostawa dotyczy towarów opodatkowanych według różnych stawek VAT, to koszty przesyłki powinny być przyporządkowane proporcjonalnie do wartości towarów opodatkowanych poszczególnymi stawkami.

Bez znaczenia w tym przypadku jest to, jaki podmiot będzie świadczył usługę przesyłania towaru, zastosowanie zawsze będzie miała stawka VAT właściwa dla dostawy danego przesyłanego towaru. Natomiast w sytuacji gdy na jednej fakturze są pozycje opodatkowane różnymi stawkami VAT, wówczas koszty przesyłki przyporządkować należy poszczególnym towarom i zastosować taką samą stawkę jak dla towarów, z którymi są związane. Nie ma też obowiązku wyszczególniania na fakturze sprzedaży osobno kosztów przesyłki i osobno ceny towaru, w przypadku gdy podatnik świadczy usługę kompleksową, tj. dostawę towarów wraz z usługą przesyłania tego towaru.

Podstawa prawna

Art. 29 ustawy z 11 marca 2004 r. o podatku od towarów i usług (t.j. Dz.U. z 2011 r. nr 177, poz. 1054 z późn. zm.).

Czy charakter sprzedaży ma znaczenie podatkowe

@RY1@i02/2012/162/i02.2012.162.18300110e.817.jpg@RY2@

Taka możliwość istnieje, przy czym obowiązek rozliczeń z fiskusem będzie zależał od wielu czynników, w tym przede wszystkim od charakteru sprzedaży, ale również od przedmiotu transakcji. Zgodnie z definicją zawartą w ustawie o PIT pod pojęciem działalności gospodarczej rozumie się działalność zarobkową, m.in. handlową, prowadzoną we własnym imieniu bez względu na jej rezultat, w sposób zorganizowany i ciągły, z której uzyskane przychody nie są zaliczane do innych przychodów ze źródeł wymienionych w art. 10 ust. 1 pkt 1, 2 i 4 - 9 ustawy o PIT. Podejmując decyzję o sprzedaży rzeczy używanych, trzeba pamiętać, że obowiązek udowodnienia, że sprzedaż rzeczy odbywa się prywatnie, będzie ciążył na sprzedającym. W sytuacji gdy podatnik sprzedaje na aukcjach tylko rzeczy nowe, a transakcji dokonuje w sposób zorganizowany, celem osiągnięcia przychodów ze sprzedaży, organ podatkowy może uznać to za prowadzenie działalności gospodarczej.

Dochód sprzedającego nie powinien być natomiast potraktowany jako uzyskiwany z działalności gospodarczej, jeśli sprzedaż ma charakter sporadyczny, dotyczy przedmiotów używanych, pochodzących z własnego majątku. Nie oznacza to jeszcze, że podatek nie wystąpi w ogóle. Podatnik może bowiem osiągać opodatkowany przychód z innych źródeł. Stanie się tak, jeśli rzeczy są sprzedawane w okresie krótszym niż pół roku od dnia nabycia. Jeśli zatem na aukcji internetowej sam sprzedający umieszcza opis, że dany przedmiot jest nowy, nieużywany wcześniej i kupiony w okresie krótszym niż pół roku wstecz, trzeba będzie zapłacić podatek.

Podstawa prawna

Art. 5a pkt 6 ustawy z 26 lipca 1991 r. o podatku dochodowym od osób fizycznych (t.j. Dz.U. z 2012 r., poz. 361 z późn. zm.).

Czy nierozliczenie podatku jest karane grzywną

@RY1@i02/2012/162/i02.2012.162.18300110e.818.jpg@RY2@

Od dochodów z nieujawnionych źródeł (lub nieznajdujących pokrycia w ujawnionych źródłach) pobiera się PIT według zryczałtowanej, sankcyjnej stawki w wysokości 75 proc. dochodu. Ponieważ jednak przepisy uzależniają nałożenie takiego podatku od przeprowadzenia postępowania podatkowego, nie powinien on mieć zastosowania wobec podatnika, który sam, dobrowolnie, zadeklaruje zaległy podatek. Niemniej, trzeba się liczyć z koniecznością zapłaty nie tylko zaległości podatkowych, ale również odsetek.

Aby uniknąć odpowiedzialności karnej skarbowej, podatnik powinien złożyć ponadto czynny żal, czyli powiadomić na piśmie organ podatkowy o popełnieniu czynu zabronionego. Podatnik, który to zrobi, nie podlega karze za przestępstwo lub wykroczenie skarbowe pod warunkiem, że uiści należność, a organ podatkowy nie wiedział wcześniej o uchybieniach.

Warto zwrócić uwagę, że w przypadku zatajania prowadzenia działalności gospodarczej często dochodzi do zbiegu różnych przestępstw skarbowych związanych z brakiem rozliczeń VAT, wystawianiem faktur czy ewidencjonowaniem obrotów za pomocą kas fiskalnych (przy założeniu, że taki obowiązek istniał w związku z wysokością uzyskiwanych dochodów i utratą prawa do zwolnienia podmiotowego z VAT). Ostatecznie, karalność zależeć będzie w szczególności od wagi naruszeń prawa podatkowego i wysokości uszczuplonych kwot.

Podstawa prawna

Art. 16 ustawy z 10 września 1999 r. - Kodeks karny skarbowy (t.j. Dz.U. z 2007 r. nr 111, poz. 765 z późn. zm.).

Art. 9, art. 20 ust. 1 i 3, art. 30 ust. 1 pkt 7 ustawy z 26 lipca 1991 r. o podatku dochodowym od osób fizycznych (t.j. Dz.U. z 2012 r., poz. 361 z późn. zm.).

Magdalena Majkowska

magdalena.majkowska@infor.pl