Kiedy i jakie rozporządzanie zyskiem zostanie uznane za podlegające opodatkowaniu

W ustawach podatkowych pojęcie niepodzielonych zysków pojawiło się 1 stycznia 2009 r., jednak w praktyce funkcjonowało już dużo wcześniej. Przykładowo zagadnienie to było rozpatrywane przez Urząd Skarbowy w Zgierzu w interpretacji z 26 kwietnia 2006 r. o sygn. I-1/415/15/06 oraz Urząd Skarbowy w Krakowie-Nowej Hucie w interpretacji z 17 marca 2005 r. o sygn. PD-1/423-1/05. W powołanych interpretacjach wskazano, że w momencie przekształcenia spółki z o.o. w spółkę jawną niepodzielone zyski spółki z o.o. przechodzą na wspólników spółki jawnej, a więc są postawione do ich dyspozycji. Stanowią one w dacie przekształcenia faktycznie uzyskany dochód z tytułu udziału w zyskach spółki z o.o. podlegający opodatkowaniu.

Niepodzielone zyski, zanim stały się materią uregulowaną były już przedmiotem rozważań sądów administracyjnych. Naczelny Sąd Administracyjny, w wyrokach z 8 sierpnia 2008 r. (sygn. II FSK 871/08 i II FSK 872/08) wskazał, że w przypadku przekształcenia kapitału zapasowego spółki z ograniczoną odpowiedzialnością w kapitał podstawowy spółki komandytowej po stronie wspólników spółki przekształconej nie powstanie przychód (dochód) z udziału w zyskach osoby prawnej. Można zatem stwierdzić, że przed wprowadzeniem przepisów dotyczących zagadnienia niepodzielonego zysku organy podatkowe wskazywały na opodatkowanie omawianych zysków, natomiast sądy administracyjne uznawały, że zyski te nie podlegają opodatkowaniu.

Pomimo wprowadzenia nowych przepisów organy podatkowe i sądy administracyjne nadal jednak nie prezentują jednolitego stanowiska. NSA konsekwentnie stwierdza, że nie może być traktowany jako niepodzielony zysk, który w istocie został podzielony/rozdysponowany w każdy dopuszczalny prawem sposób. Organy podatkowe natomiast utrzymują, że zysk podzielony to wyłącznie zysk rozdysponowany pomiędzy wspólników. Dyrektor Izby Skarbowej w Łodzi w interpretacji indywidualnej z 20 marca 2012 r. (sygn. IPTPB2/415-16/12-2/TS), stwierdził, że w sytuacji przekształcenia spółki kapitałowej w spółkę osobową cała wartość niepodzielonych zysków podlega opodatkowaniu. Zdaniem organu z przepisów prawa handlowego wynika, że zyski, które nie zostały podzielone i wypłacone wspólnikom w formie dywidendy, lecz gromadzono je w kapitałach własnych spółki jako kapitał zapasowy, rezerwowy czy też inwestycyjny, odpowiadają pojęciu niepodzielonych zysków. Tak więc w jego opinii podlegają one opodatkowaniu.

W wydanej interpretacji organ podatkowy przyznał, że z kodeksu spółek handlowych jednoznacznie wynika prawo wspólnika do udziału w zysku wynikającym z rocznego sprawozdania finansowego, gdy jest on przeznaczony do podziału. Niemniej wspólnicy mogą jednak w uchwale lub w umowie spółki postanowić, że nie będą dzielić zysku między siebie przez określony czas, tylko przeznaczać go na inne cele, co już zdaniem organu oznacza, że zysk nie został podzielony. W takim bowiem wypadku wspólnicy będą rozporządzać czystym zyskiem, a cele, na które mogą go przeznaczyć, to mogą być przykładowo tantiemy dla członków organów, pracowników, przekazanie środków na cele społeczne i rozwojowe, przekazanie środków na inne fundusze (rezerwowe, zapasowe), utworzenie funduszy amortyzacyjnych (umorzeniowych w celu wypłat kwot za umorzone udziały), a także kumulacja zysku w celu wypłaty w przyszłości. Tak więc w ocenie organu podatkowego podziałem zysku jest tylko podział między wspólników, natomiast każde inne rozporządzenie zyskiem nie może być uznane za jego podział.

@RY1@i02/2012/111/i02.2012.111.071000700.802.jpg@RY2@

Piotr Chmieliński, radca prawny, doradca podatkowy, menedżer Zespołu Podatków Bezpośrednich w Kancelarii Ożóg i Wspólnicy

Piotr Chmieliński

radca prawny, doradca podatkowy, menedżer Zespołu Podatków Bezpośrednich w Kancelarii Ożóg i Wspólnicy