Czy obciążać pracowników kosztami organizowanych dla nich imprez

Zakład pracy sfinansuje imprezę integracyjną dla pracowników. Średnia wydatkowana kwota na jedną osobę to 200 zł. Faktura zostanie zapłacona ze środków zakładowego funduszu świadczeń socjalnych.

- Czy pracodawca ma prawo potrącić pracownikom z wynagrodzenia kwotę podatku od tej kwoty - pyta pani Maryla z Kołobrzegu. Pracodawca uważa, że te 200 zł to dochód pracownika.

O rozwiązanie wątpliwości związanych z opodatkowaniem imprez pracowniczych poprosiliśmy Izbę Skarbową w Krakowie i Macieja Grelę z Gide Loyrette Nouel.

Izba Skarbowa w Krakowie wyjaśniła DGP

Stosownie do art. 12 ust. 1 ustawy o podatku dochodowym od osób fizycznych za przychody ze stosunku służbowego, stosunku pracy, pracy nakładczej oraz spółdzielczego stosunku pracy uważa się wszelkiego rodzaju wypłaty pieniężne oraz wartość pieniężną świadczeń w naturze bądź ich ekwiwalenty, bez względu na źródło finansowania tych wypłat i świadczeń, a w szczególności: wynagrodzenia zasadnicze, wynagrodzenia za godziny nadliczbowe, różnego rodzaju dodatki, nagrody, ekwiwalenty za niewykorzystany urlop i wszelkie inne kwoty niezależnie od tego, czy ich wysokość została z góry ustalona, a ponadto świadczenia pieniężne ponoszone za pracownika, jak również wartość innych nieodpłatnych świadczeń lub świadczeń częściowo odpłatnych. Z przepisu tego wynika, że przychodem ze stosunku pracy jest nie tylko wynagrodzenie za pracę, ale także inne przysporzenia majątkowe, takie jak nieodpłatne świadczenia czy też świadczenia częściowo odpłatne. Do nieodpłatnych świadczeń lub świadczeń częściowo odpłatnych na rzecz pracownika związanych ze stosunkiem pracy zalicza się m.in. różnego rodzaju spotkania o charakterze imprez integracyjnych, a w zasadzie ich wartość (koszt organizacji). Przychód ze stosunku pracy powstaje w każdym przypadku, w którym mamy do czynienia z uzyskaniem przez pracownika realnej korzyści.

W przypadku organizowania przez pracodawcę spotkań integracyjnych o powstaniu przychodu przesądza uczestnictwo przez uprawnione osoby w zorganizowanym przez pracodawcę spotkaniu integracyjnym oraz atrakcjach zapewnionych podczas tego spotkania, a nie samo otrzymanie przez te osoby możliwości skorzystania ze spotkania. Jeżeli więc pracownik nie weźmie udziału w imprezie integracyjnej, to nie otrzyma nieodpłatnego świadczenia, a w związku z tym nie powstanie u niego przychód do opodatkowania. Przy czym jeżeli odpłatności za zorganizowanie spotkania dokonano ryczałtowo, należy koszt całkowity imprezy podzielić przez liczbę pracowników, którzy wzięli udział w imprezie, a następnie przypisać tak obliczoną kwotę do przychodu ze stosunku pracy pracownika.

A zatem nieodpłatne świadczenie dla pracowników w postaci uczestnictwa w imprezach integracyjnych w części sfinansowanej przez zakład pracy stanowi przychód ze stosunku pracy (łącznie z pozostałymi wynagrodzeniami wypłaconymi w danym miesiącu), od którego należy potrącić zaliczkę na podatek dochodowy od osób fizycznych i odprowadzić do 20. następnego miesiąca, a po zakończeniu roku podatkowego do końca lutego wykazać w informacji PIT-11.

Podstawa prawna

Ustawa z 26 lipca 1991 r. o podatku dochodowym od osób fizycznych (t.j. Dz.U. z 2012 r., poz. 361).

Małgorzata Świątek

kierownik III Oddziału Podatku Dochodowego Izby Skarbowej w Krakowie

@RY1@i02/2012/084/i02.2012.084.07100150a.803.jpg@RY2@

Maciej Grela, doradca podatkowy w Gide Loyrette Nouel

Kwestia opodatkowania świadczeń w naturze dla pracowników, finansowanych przez pracodawcę, w tym finansowania organizacji imprez integracyjnych, budzi liczne kontrowersje praktyczne. W tym zakresie ukształtowały się zasadniczo dwie linie interpretacyjne.

Pierwsza, korzystna dla podatników, zakłada brak powstawania opodatkowanego przychodu na skutek umożliwienia pracownikowi uczestnictwa w firmowej imprezie. Opiera się ona na dwóch zasadniczych argumentach. Pierwszym z nich jest możliwość opodatkowania jedynie świadczeń w naturze otrzymanych od pracodawcy (w przeciwieństwie do świadczeń pieniężnych, w przypadku których do powstania przychodu wystarczy samo ich postawienie do dyspozycji). Umożliwienie uczestnictwa w imprezie nie jest tożsame z otrzymaniem świadczenia, a w rezultacie nie może podlegać opodatkowaniu. Drugi argument dotyczy możliwości opodatkowania jako przychodu tylko konkretnych i jednoznacznych, a nie statystycznych, przysporzeń na rzecz pracowników. Opiera się on na założeniu, że skoro wartości świadczeń związanych z organizacją imprezy nie można jednoznacznie przyporządkować do konkretnego pracownika, brak jest w ogóle podstaw do przypisania takiemu pracownikowi kwoty przychodu podatkowego związanej z finansowaniem imprezy przez pracodawcę. Pogląd ten neguje zatem prawidłowość metody polegającej na przypisywaniu przychodu w drodze arytmetycznego działania polegającego na podzieleniu kosztów imprezy integracyjnej przez liczbę wszystkich pracowników uprawnionych do udziału w niej, niezależnie od ich rzeczywistego udziału.

Niestety, ta racjonalna linia interpretacyjna (prezentowana np. w wyroku Wojewódzkiego Sądu Administracyjnego w Warszawie z 16 czerwca 2009 r., sygn. akt III SA/Wa 412/09) jest obecnie w praktyce w odwrocie. W szczególności odejście od tej praktyki ma miejsce po uchwale Naczelnego Sądu Administracyjnego w sprawie abonamentów medycznych, gdzie NSA dokonał bardzo niekorzystnej dla podatników wykładni dotyczącej zasad opodatkowania świadczenia w naturze uzyskiwanych od pracodawcy.

Druga ze wspomnianych linii interpretacyjnych, preferowana przez organy podatkowe i po wspomnianej uchwale NSA akceptowana coraz powszechniej także przez sądy administracyjne, zakłada konieczność rozpoznania podatkowego przychodu związanego z uczestnictwem w imprezie. Zgodnie z tym poglądem na wysokość tego przychodu nie wpływa poziom wykorzystania poszczególnych atrakcji oferowanych na imprezie sfinansowanej przez pracodawcę, lecz samo nieodpłatne w niej uczestniczenie. Wartość takiego przychodu dla danego pracownika należy obliczyć, dzieląc łączne koszty organizacji imprezy przez liczbę zaproszonych pracowników (np. wszystkich, jeśli impreza ta była przewidziana na wszystkich pracowników, lub też tych, którzy zadeklarowali chęć uczestnictwa - jeżeli takie deklaracje zbierano, np. sporządzając stosowną listę), a następnie przypisanie ustalonej kwoty jednostkowej tylko pracownikom uczestniczącym w tej imprezie (taką interpretację przedstawił np. dyrektor Izby Skarbowej w Katowicach 14 lutego 2012 r., nr IBPBII/1/415-950/11/HK). Jeszcze dalej w tym zakresie posunął się NSA w niedawnym wyroku z 17 stycznia 2012 r. (sygn. akt II FSK 2740/11), z kuriozalnym stwierdzeniem, że otrzymanym nieodpłatnym świadczeniem jest już sama możliwość skorzystania przez pracownika z usług zakupionych przez pracodawcę (tj. kosztów organizacji imprezy integracyjnej). Idąc tokiem rozumowania NSA, nawet faktyczny brak udziału w imprezie niekoniecznie musiałaby oznaczać brak powstania przychodu po stronie pracownika.

W przypadku imprez sfinansowanych z zakładowego funduszu świadczeń socjalnych pracodawcy organy podatkowe wskazują dodatkowo na możliwości skorzystania z kwotowego zwolnienia z PIT (do 380 zł, przewidzianego na podstawie art. 21 ust. 1 pkt 67 ustawy o PIT). Możliwość tę negują jednak niektóre składy orzekające sądów administracyjnych (np. wyrok WSA w Łodzi z 2 marca 2012 r., sygn. akt I SA/Łd 41/12), wskazując restrykcyjnie, że analizowane zwolnienie może dotyczyć wyłącznie świadczeń rzeczowych (a więc nie świadczeń w naturze o innym charakterze, do jakich należy zaliczyć umożliwienie udziału w imprezie).

Mając na względzie, że pracodawca, jako płatnik PIT, ponosi pełną odpowiedzialność za prawidłowe rozliczenie podatku pracownika oraz z uwagi na opisaną obecnie niekorzystną praktykę aparatu skarbowego oraz sądów administracyjnych, w mojej ocenie trudno zakwestionować racjonalność postawy pracodawcy, który decyduje się na opodatkowanie analizowanych świadczeń.

Podstawa prawna

Art.11, 12, 21 ustawy z 26 lipca 1991 r. o podatku dochodowym od osób fizycznych (t.j. Dz.U. z 3 kwietnia 2012 r., poz. 361).

Oprac. Ewa Matyszewska