W jaki sposób powinny być wykazane i opodatkowane napiwki

W niektórych lokalach pracownicy, którzy otrzymują napiwki od klientów, nie muszą przekazywać ich pracodawcy. W sytuacji natomiast gdy pracownik otrzymuje swój udział w puli napiwków, odrębne przepisy mogą nakładać na pracodawców obowiązek ich ewidencjonowania. W takiej sytuacji znajdują się obecnie np. kasyna gry.

Nie powinno budzić wątpliwości, że otrzymywane napiwki stanowią przychód i podlegają opodatkowaniu. Nie można uznać za słuszne stanowiska, zgodnie z którym napiwki są niejako nagrodami za profesjonalną usługę i dlatego nie podlegają opodatkowaniu. Zasadne jest jednak pytanie, czy pracodawca, działając jako płatnik, musi odprowadzić zaliczkę na podatek dochodowy od otrzymywanych przez pracowników napiwków?

Organy podatkowe stoją na stanowisku, że jeżeli napiwki przekazywane są pracodawcy, który następnie rozdziela środki pieniężne między pracowników (jak w przypadku kasyn, gdzie napiwki są ewidencjonowane), to istnieje obowiązek odprowadzenia zaliczki na podatek dochodowy przez pracodawcę. Takie stanowisko wyrażono m.in. w interpretacji dyrektora Izby Skarbowej w Warszawie z 2 sierpnia 2011 r. (nr IPPB2/415-401/11-3/MS1). W powołanej interpretacji organ podatkowy wskazał, że napiwki trafiające do pracodawcy, który później rozdysponowuje je wśród pracowników, stanowią przychód pracowników ze stosunku pracy i podlegają opodatkowaniu łącznie z wynagrodzeniami za pracę, od których płatnik (kasyno) ma obowiązek pobrania zaliczek na podatek i przekazania podatnikowi imiennych informacji PIT-11 o uzyskanych dochodach oraz o pobranych zaliczkach na podatek dochodowy od wypłaconych wynagrodzeń.

Jeżeli natomiast napiwki trafiają bezpośrednio do pracowników, wówczas obowiązek podatkowy ciąży wyłącznie na pracownikach. W indywidualnej interpretacji z 14 marca 2011 r. (nr ILPB1/415-1428/10-3/TW) dyrektor Izby Skarbowej w Poznaniu analizował stan faktyczny, w którym napiwki były ewidencjonowane w rejestrze, jednak wnioskodawca nie zamierzał ich gromadzić, przechowywać, dzielić ani wypłacać poszczególnym pracownikom. Pracownicy mieli otrzymywać napiwki bezpośrednio od klientów. W takiej sytuacji organ podatkowy wskazał, że definicja przychodu ze stosunku pracy nie daje podstawy do zaliczenia przedmiotowych należności (napiwków) wypłaconych pracownikom bezpośrednio przez klientów do przychodów z tego źródła. Organ wskazał, że należności te nie będą stanowiły pochodnej wynagrodzenia i będą stanowiły przychód z innych źródeł.

Kwestia opodatkowania napiwków była także przedmiotem analizy przed sądami administracyjnymi. W sprawie rozpatrywanej przed NSA 4 kwietnia 2012 r. (sygn. akt II FSK 1747/10) sąd w uzasadnieniu ustnym wyroku zwrócił uwagę, że jeżeli pracownik otrzymuje napiwki bezpośrednio od klienta restauracji czy kasyna, bez żadnego pośrednictwa pracodawcy, należy przyjąć, że napiwki te są przychodem z innych źródeł. W takiej sytuacji pracodawca nie ma obowiązku działać jako płatnik i odprowadzać zaliczki na podatek dochodowy. Jeżeli jednak napiwki trafiają do pracodawcy, który następnie rozdziela je między pracowników albo przekazuje sumę pracownikom, którzy samodzielnie dzielą środki pomiędzy siebie, to wówczas należy uznać, że przychód pochodzi ze stosunku pracy.

W ustnym uzasadnieniu wyroku sąd wskazał, że jeżeli pracodawca uczestniczy w dystrybuowaniu czy przechowywaniu środków pieniężnych pochodzących z napiwków, należy przyjąć, że ich źródłem jest stosunek pracy.

@RY1@i02/2012/079/i02.2012.079.071001600.803.jpg@RY2@

Piotr Chmieliński, radca prawny, doradca podatkowy, menedżer zespołu podatków bezpośrednich w Kancelarii Ożóg i Wspólnicy

Piotr Chmieliński

radca prawny, doradca podatkowy, menedżer zespołu podatków bezpośrednich w Kancelarii Ożóg i Wspólnicy