Nieodpłatne świadczenia, czyli przekraczanie granic rozsądku

Zgodnie z niedawnym orzeczeniem NSA z 2 grudnia 2011 r. (sygn. akt II FSK 1017/10) już sama możliwość uczestnictwa w imprezie integracyjnej prowadzi do powstania po stronie pracownika przychodu podatkowego. Nieodpłatne świadczenia stają się prawdziwą zmorą podatników.

Mając na uwadze powołane rozstrzygnięcie w kwestii opodatkowania uczestnictwa w imprezach integracyjnych, nie sposób uniknąć pytania, czy mamy do czynienia z sytuacją, w której doszukiwanie się nieodpłatnych przysporzeń powodujących powstanie przychodu przekroczyło już granicę zdrowego rozsądku. Wydaje się, że początkiem problemów były orzeczenia sądów administracyjnych rozstrzygające powstanie przychodu po stronie spółki wypłacającej dywidendę, w sytuacji gdy dywidenda wypłacana jest z opóźnieniem. Nie zagłębiając się w tym miejscu dokładnie w analizę treści tych rozstrzygnięć, generalnie można stwierdzić, że wygrała linia, zgodnie z którą po stronie spółki powstaje przychód, jeżeli nie dochodzi do wypłaty należnej dywidendy. Przychód ten równy jest odsetkom, jakie spółka musiałaby zapłacić, gdyby chciała pozyskać kapitał równy zatrzymanym środkom.

Pozornie takie stanowisko wydaje się słuszne. Skoro bowiem spółka świadomie nie realizuje swoich zobowiązań i z tego tytułu odnosi korzyść, to powinna rozpoznać przychód z tytułu nieodpłatnego świadczenia. Jednak tego rodzaju interpretacja jest sprzeczna z przepisami ustaw regulujących podatki dochodowe. Ustawodawca jednoznacznie bowiem rozstrzygnął kwestię zasad opodatkowania odsetek oraz korzyści płynących z niespłaconych zobowiązań. Zatem odsetki podlegają opodatkowaniu wyłącznie wtedy, gdy są zapłacone, zaś nieuregulowane zobowiązanie staje się przychodem podatkowym dopiero w momencie jego przedawnienia.

Kolejnym kamieniem milowym w rozwoju doktryny związanej z nieodpłatnymi świadczeniami była uchwała NSA w sprawie pakietów medycznych. W uchwale tej sąd wyraził pogląd, zgodnie z którym sama możliwość skorzystania z opieki medycznej stanowi przychód po stronie pracownika. Sprawa ta szeroko opisywana była w mediach, w tym miejscu wystarczy zwrócić uwagę na koncepcję potencjalnej możliwości skorzystania ze świadczenia. O ile w przypadku pakietów medycznych można powołać argumenty przemawiające za słusznością takiej interpretacji, o tyle w przypadku spotkań integracyjnych takie podejście jest zbyt daleko idące.

Narzędzia marketingowe obecne w dzisiejszym świecie dają konsumentom ogromne możliwości korzystania z nieodpłatnych świadczeń, np. możliwość nieodpłatnych jazd próbnych. Dla wielu osób przejażdżka najnowszym modelem luksusowego auta dostarczyć może wielu wrażeń, intensywnością nieodbiegających od standardowej imprezy integracyjnej. Czy to znaczy, że właściciel salonu powinien sporządzić PIT-8C, w którym wykaże wysokość nieodpłatnego świadczenia otrzymanego przez osobę wstępnie zainteresowaną nabyciem auta? A co z innymi kierowcami, którzy potencjalnie mogą skorzystać z jazdy próbnej? Czy PIT-8C powinni w takiej sytuacji otrzymać wszyscy posiadacze prawa jazdy?

Zarówno organy podatkowe, jak i sądy administracyjne wyraźnie się zagalopowały, jeśli chodzi o określanie przychodów z nieodpłatnych świadczeń. Dotychczasowe interpretacje prowadzić mogą do absurdalnych sytuacji, w których jako nieodpłatne świadczenie traktować będziemy dosłownie każdego rodzaju przysporzenie.

Organy podatkowe i sądy administracyjne zagalopowały się w rozstrzygnię- ciach dotyczących przychodów

@RY1@i02/2012/035/i02.2012.035.07100020a.802.jpg@RY2@

Artur Cmoch doradca podatkowy, wspólnik w Kancelarii Grynhoff Woźny Wspólnicy

Artur Cmoch

doradca podatkowy, wspólnik w Kancelarii Grynhoff Woźny Wspólnicy