Kiedy, po co i jak podatnik złoży pracodawcy oświadczenie PIT-12

Na złożenie oświadczenia dla celów dokonania rocznego obliczenia podatku dochodowego od dochodu uzyskanego przez podatnika w roku podatkowym - PIT-12 podatnicy mają czas do 10 stycznia. Spóźnienie będzie oznaczać konieczność sporządzenia rocznego PIT indywidualnie. Chyba że pracodawca przyjmie druk PIT-12 po ustawowym terminie.

Dane od podatnika

W oświadczeniu PIT-12 pracownik stwierdza, że przez cały rok podatkowy uzyskiwał dochody u jednego pracodawcy i nie będzie korzystał z ulg podatkowych oraz preferencyjnego rozliczenia swoich dochodów.

W wypełnianym PIT-12 poza danymi identyfikacyjnymi podatnik musi oświadczyć, że:

● poza dochodami uzyskanymi od tego płatnika nie uzyskał innych dochodów (z wyjątkiem dochodów ze sprzedaży nieruchomości, innych opodatkowanych stawką zryczałtowaną czy dochodów rozliczanych w PIT-38);

● nie korzysta z odliczeń, z wyjątkiem odliczenia składek ZUS, zwrotu nienależnie pobranych świadczeń;

● nie korzysta z możliwości wspólnego opodatkowania małżonków lub jako osoba samotnie wychowująca dziecko;

● nie ma obowiązku doliczenia kwot uprzednio odliczonych, z wyjątkiem zwrotu składki na ubezpieczenie zdrowotne zwróconej przez tego płatnika.

Jeśli pracownik w ubiegłym roku poniósł wydatki na dojazdy do pracy w wysokości wyższej niż zryczałtowane koszty pracownicze i ma na potwierdzenie tego faktu imienne bilety okresowe, w oświadczeniu PIT-12 może poprosić szefa o uwzględnienie tych sum w rocznym obliczeniu podatku. Konieczne będzie tylko wpisanie kwoty, która ma pomniejszyć przychód pracownika.

Pracodawca może uwzględnić jeszcze jedną rzecz w rocznym wyliczeniu podatku. Otóż może odliczyć od dochodu zwrot nienależnie pobranych świadczeń, które wcześniej zwiększały dochód podlegający opodatkowaniu, jeśli nie zostały one potrącone od dochodu przy poborze zaliczek. Również w tym przypadku pracownik musi wpisać wysokość kwoty, którą płatnik może odliczyć.

Warto wiedzieć, że do złożenia PIT-12 uprawnieni są: pracownicy, tymczasowo aresztowani lub skazani, osoby otrzymujące emerytury i renty z zagranicy za pośrednictwem płatnika, osoby otrzymujące świadczenia integracyjne i motywacyjną premię integracyjną, osoby otrzymujące stypendium, członkowie rolniczych spółdzielni produkcyjnych oraz innych spółdzielni zajmujących się produkcją rolną.

Obowiązki płatnika

Jeżeli podatnik, od którego zaliczki miesięczne pobierają płatnicy określeni w art. 31, art. 33 lub art. 35 ust. 1 pkt 1, 2, 4 i 7 ustawy o PIT, złoży płatnikowi przed 10 stycznia roku następującego po roku podatkowym oświadczenie sporządzone według ustalonego wzoru - PIT-12, które traktuje się na równi z zeznaniem, płatnik jest zobowiązany sporządzić, według ustalonego wzoru, roczne obliczenie podatku, na zasadach obowiązującej progresywnej skali PIT, od dochodu uzyskanego przez podatnika w roku podatkowym.

Przy dokonywaniu rocznego obliczenia podatku płatnik:

1) uwzględnia koszty za dojazdy pracownika w wysokości faktycznie poniesionych,

2) odlicza od dochodu pobrane w ciągu roku składki na ubezpieczenia społeczne,

3) na wniosek podatnika odlicza od dochodu:

- zwrócone płatnikowi świadczenia, które uprzednio zwiększyły dochód podlegający opodatkowaniu, w kwotach uwzględniających pobrany podatek dochodowy - jeżeli nie zostały one potrącone od dochodu przy poborze zaliczek,

4) odlicza od podatku kwotę składki na ubezpieczenie zdrowotne, pobranej w roku podatkowym ze środków podatnika,

5) dolicza do podatku obliczonego zgodnie ze skalą PIT otrzymany za jego pośrednictwem zwrot uprzednio zapłaconej i odliczonej składki na ubezpieczenie zdrowotne.

Podatek wynikający z obliczenia rocznego przez płatnika jest podatkiem dochodowym należnym od podatnika za dany rok, chyba że naczelnik urzędu skarbowego wyda decyzję określającą inną wysokość zobowiązania w podatku dochodowym.

Roczne obliczenie podatku PIT-40 płatnicy sporządzają do końca lutego po upływie roku podatkowego i w tym samym terminie przekazują podatnikowi oraz urzędowi skarbowemu. W tym roku ostatnim dniem na dopełnienie tego obowiązku będzie 29 lutego.

Obliczenie podatku

Płatnik, który wypełnia PIT-40 nie uwzględni w nim żadnych ulg podatkowych ani np. 1 proc. podatku, który podatnik mógłby przekazać na rzecz organizacji pożytku publicznego.

Deklaracja PIT-40 powinna zostać złożona do naczelnika urzędu skarbowego właściwego ze względu na miejsce zamieszkania podatnika. Jeśli podatnik zmienił miejsce zamieszkania w trakcie roku podatkowego, płatnik jest zobowiązany przesłać deklarację do organu podatkowego właściwego według miejsca zamieszkania podatnika w ostatnim dniu roku podatkowego.

I tu jedna ważna uwaga: mimo że rozliczenia rocznego na PIT-40 dokonuje płatnik, podatnik nie zwalnia się z odpowiedzialności za prawidłowe rozliczenie z fiskusem. Oświadczenie PIT-12 jest traktowane na równi z zeznaniem i przez jego złożenie pracownik sam deklaruje, po analizie swojej sytuacji podatkowej, że spełnia warunki do takiej formy rozliczenia podatku.

Dodatkowe rozliczenie

W sytuacji gdy podatnik w 2011 r. osiągnął przychody z odpłatnego zbycia nieruchomości i praw majątkowych, z kapitałów pieniężnych, z działalności gospodarczej opodatkowanej jednolitą stawką 19-proc. lub przychody opodatkowanie ryczałtem od przychodów ewidencjonowanych i został rozliczony przez płatnika, będzie musiał złożyć odrębne zeznania przeznaczone do rozliczania tych przychodów.

Warto też wiedzieć, że osoby, które skorzystały z rozliczenia przez płatnika, nie pozbawiają się prawa do złożenia zeznania (PIT-36 lub PIT-37) według ogólnie obowiązujących zasad. Dotyczy to np. sytuacji, gdy pomimo złożenia oświadczenia (PIT-12), podatnik chce skorzystać z ulg podatkowych i preferencji lub przekazać 1 proc. podatku na rzecz organizacji pożytku publicznego. Wtedy trzeba po prostu wypełnić odpowiedni PIT i złożyć go do skarbówki do 30 kwietnia 2012 r. Wtedy indywidualna deklaracja podatnika zastąpi przesłany przez pracodawcę PIT-40.

Nadpłata i dopłata

Płatnik będzie musiał rozliczyć również ewentualną nadpłatę lub dopłatę podatku, która wyjdzie po wypełnieniu PIT-40. Przepisy przewidują, że różnicę między podatkiem wynikającym z rocznego obliczenia a sumą zaliczek pobranych za miesiące od stycznia do grudnia pobiera się z dochodu za marzec roku następnego. Różnicę tę, na wniosek podatnika, pobiera się z dochodu za kwiecień roku następnego. W razie gdy stosunek uzasadniający pobór zaliczek ustał w styczniu lub w lutym, różnicę pobiera się z dochodu za miesiąc, za który pobrana została ostatnia zaliczka. Pobraną różnicę płatnicy wpłacają na rachunek urzędu skarbowego, którym kieruje właściwy dla płatnika naczelnik urzędu skarbowego, łącznie z zaliczkami za te miesiące.

Inaczej będzie przy nadpłacie PIT. Nadpłatę zalicza się na poczet zaliczki należnej za marzec, a jeżeli po pobraniu tej zaliczki pozostaje nadpłata, płatnik zwraca ją podatnikowi w gotówce. Zwrócone nadpłaty w gotówce płatnik potrąca z kwot pobranych zaliczek przekazywanych urzędom skarbowym, wykazując je w deklaracji.

Ważne

Jeśli pracownik uzyskiwał dochody opodatkowane według skali podatkowej z więcej niż jednego źródła, musi rozliczyć się samodzielnie do 30 kwietnia na formularzu PIT-36 lub PIT-37

1 Czy płatnik może odmówić wypełnienia PIT-40 za podatnika

Pracodawca, który otrzymał w terminie PIT-12 od swojego pracownika, ma obowiązek przygotować jego zeznanie roczne na formularzu PIT-40. Jeśli pracownik spóźni się z oświadczeniem, to dokonanie za niego rocznego obliczenia podatku przez pracodawcę zależy wyłącznie od jego dobrej woli. Zakład pracy może go wyręczyć w rozliczeniach z urzędem skarbowym, ale nie musi.

Warto dodać, że przepisy ustawy o PIT jako termin złożenia PIT-12 wskazują: "przed 10 stycznia następnego roku podatkowego". Ministerstwo Finansów w odpowiedzi przygotowanej dla "DGP" potwierdziło, że ostatnim dniem na złożenie PIT-12 jest 10 stycznia, a nie dzień przed, czyli np. 9 stycznia.

@RY1@i02/2012/004/i02.2012.004.18300140b.803.jpg@RY2@

Ewa Matyszewska

ewa.matyszewska@infor.pl

Podstawa prawna

Art. 37 ustawy z 26 lipca 1991 r. o podatku dochodowym od osób fizycznych (t.j. Dz.U. z 2010 r. nr 51, poz. 307 z późn. zm.).