Wartością początkową jest wartość rynkowa środka trwałego

Przy nabyciu budynku wartością początkową środka trwałego, wprowadzonego przez podatnika w 2008 r. do ewidencji firmy, powinna być wartość rynkowa z dnia nabycia tej nieruchomości.

Skarżąca prowadzi jednoosobową działalność gospodarczą. W 2006 r. nabyła budynek w wyniku podziału majątku pozostałego po likwidacji spółki jawnej, której była wspólnikiem. Z dniem 1 stycznia 2008 r. wprowadziła ten budynek do ewidencji środków trwałych i określiła jego wartość początkową na podstawie wyceny wartości rynkowej sporządzonej przez rzeczoznawcę. Z dniem wprowadzenia budynku do ewidencji rozpoczęła amortyzację, a odpisy amortyzacyjne zalicza do kosztów uzyskania przychodów.

Skarżąca chciała wiedzieć, czy zgodne z prawem jest amortyzowanie budynku, który wcześniej był wykorzystywany w spółce jawnej, przyjmując wartość początkową tego budynku w wysokości wynikającej z wyceny, uwzględniającej ceny rynkowe środków trwałych tego samego rodzaju z grudnia roku poprzedzającego rok założenia ewidencji.

Sprawa trafiła do WSA, a potem do NSA.

Spór dotyczył tego, czy w przypadku likwidacji spółki jawnej w 2006 r., a następnie podjęcia indywidualnej działalności gospodarczej przez byłego wspólnika tej spółki zachodzi tożsamość podmiotu prowadzącego działalność gospodarczą. Od odpowiedzi na to pytanie, jak wyjaśnił NSA, zależał sposób ustalenia wartości początkowej środka trwałego, przy dokonywaniu odpisów amortyzacyjnych tego środka, amortyzowanego wcześniej w spółce jawnej.

Sąd stwierdził, że spółka jawna została zlikwidowana w 2006 r. i nie została połączona czy też podzielona. Nie nastąpiła też zmiana wspólników tej spółki. W ocenie sądu nie można więc uznać, że nastąpiła zmiana formy prawnej prowadzonej przez spółkę działalności gospodarczej. Przedsiębiorcą prowadzącym działalność gospodarczą stała się osoba fizyczna, a nie spółka, która po przerwie wznowiła działalność. Zdaniem sądu wojewódzki sąd administracyjny prawidłowo orzekł, że nie można mówić o kontynuacji działalności gospodarczej, a w konsekwencji o kontynuacji amortyzacji środka trwałego, gdyż w sprawie nie zachodzi tożsamość podmiotów prowadzących działalność gospodarczą.

Sprawa wróciła więc ponownie do ministra finansów, który znów uznał stanowisko skarżącej wyrażone we wniosku o interpretację za nieprawidłowe. W efekcie sprawa kolejny raz trafiła do WSA.

Sąd nie zgodził się tym razem ze skarżącą. Jak uzasadniał, w sprawie nie miał zastosowania art. 22g ust. 12 i 13 ustawy o podatku dochodowym od osób fizycznych (dalej: ustawy o PIT). Wartością początkową środka trwałego, wprowadzonego przez skarżącą w 2008 r. do ewidencji firmy, powinna być wartość rynkowa z dnia nabycia, ustalona w sposób określony w art. 19 ustawy o PIT w związku z art. 22g ust. 16 tej ustawy. Chodzi o wartość rynkową budynku z dnia nabycia w wyniku podziału majątku likwidowanej spółki jawnej (nabycie w inny nieodpłatny sposób). Sąd uznał więc stanowisko skarżącej za nieprawidłowe. Twierdziła ona, że do ustalenia wartości początkowej środków trwałych należy przyjąć wartość budynku według wyceny uwzględniającej ceny rynkowe środków trwałych tego samego rodzaju z grudnia roku poprzedzającego rok założenia ewidencji, ten sposób (po spełnieniu określonych przesłanek) jest właściwy bowiem dla środków trwałych nabytych w drodze kupna, tj. w sposób określony w art. 22g ust. 1 pkt 1 ustawy o PIT. Sąd zwrócił uwagę, że w omawianej sprawie nieruchomość została nabyta nieodpłatnie, wartość początkową należało ustalić zgodnie z art. 22g ust. 1 pkt 3 oraz art. 22g ust. 16 ustawy o PIT.

Jak wynika z art. 22g ust. 1 pkt 3 ustawy, za wartość początkową środków trwałych oraz wartości niematerialnych i prawnych, z uwzględnieniem art. 22g ust. 2 - 18 ustawy, uważa się w razie nabycia w drodze spadku, darowizny lub w inny nieodpłatny sposób - wartość rynkową z dnia nabycia, chyba że umowa darowizny albo umowa o nieodpłatnym przekazaniu określa tę wartość w mniejszej wysokości.

Zgodnie natomiast z art. 19 ust. 3 i 4 ustawy o PIT wartość rynkową rzeczy lub praw majątkowych, o której mowa w art. 19 ust. 1 ustawy, określa się na podstawie cen rynkowych stosowanych w obrocie rzeczami lub prawami tego samego rodzaju i gatunku, z uwzględnieniem w szczególności ich stanu i stopnia zużycia oraz czasu i miejsca odpłatnego zbycia. Jeżeli wartość wyrażona w cenie określonej w umowie odpłatnego zbycia znacznie odbiega od wartości rynkowej nieruchomości lub praw majątkowych oraz innych rzeczy, organ podatkowy lub organ kontroli skarbowej wezwie strony umowy do zmiany tej wartości lub wskazania przyczyn uzasadniających podanie ceny znacznie odbiegającej od wartości rynkowej.

Z kolei art. 22g ust. 16 ustawy o PIT stanowi, że przy ustalaniu wartości początkowej poszczególnych środków trwałych oraz wartości niematerialnych i prawnych, zgodnie z ust. 1 pkt 3 - 5 oraz ust. 2, 8, 9, 14 i 14, przepis art. 19 ustawy stosuje się odpowiednio.

w Gdańsku z 29 listopada 2011 r., sygn. akt I SA/Gd 977/11, nieprawomocny.

Opr. Łukasz Zalewski