Kwoty na zapłatę dla podwykonawców obniżą przychód

Inwestor może zaliczyć do kosztów uzyskania przychodów wydatek poniesiony na zapłatę określonych kwot na rzecz podwykonawców w ramach solidarnej odpowiedzialności z generalnym wykonawcą, ale jedynie w części, w jakiej nie zostały one zwrócone w jakikolwiek sposób przez generalnego wykonawcę.

Skarżący jest wspólnikiem spółki cywilnej, inwestorem prowadzącym projekt deweloperski. Zawarł umowę o generalne wykonawstwo z innym podmiotem (generalnym wykonawcą), który następnie ogłosił upadłość z możliwością zawarcia układu. Generalny wykonawca nie wypłacał podwykonawcom wynagrodzenia za prace wykonane w ramach projektu realizowanego na rzecz spółki. Podwykonawcy wystąpili więc do spółki, czyli inwestora, z roszczeniem o zapłatę wynagrodzenia. Inwestor wypłacił podwykonawcom wymagalne wynagrodzenia na podstawie faktur VAT, wystawionych dla generalnego wykonawcy, a następnie potrącił kwoty tych wynagrodzeń z należności wobec generalnego wykonawcy. Nie wszystkie jednak kwoty zapłaconych na rzecz podwykonawców wynagrodzeń zostały potrącone. Inwestor był solidarnie odpowiedzialny z generalnym wykonawcą. Dokonał zapłaty podwykonawcom w części, w której nie została ona zwrócona przez generalnego wykonawcę. Inwestor poniósł więc wydatek (dodatkowy ciężar) związany z realizowanym projektem deweloperskim.

Istota sporu sprowadzała się do odpowiedzi na pytanie, czy wydatki poniesione przez spółkę na rzecz podwykonawców generalnego wykonawcy, w ramach odpowiedzialności solidarnej inwestora, które nie zostały zwrócone w jakikolwiek sposób przez generalnego wykonawcę, stanowią koszt uzyskania przychodu.

Sąd wyjaśnił, że zgodnie z art. 22 ust. 1 ustawy o PIT (t.j. Dz.U. z 2012 r. poz. 361 z późn. zm.) kosztami uzyskania przychodów są koszty poniesione w celu osiągnięcia przychodów lub zachowania albo zabezpieczenia źródła przychodów, z wyjątkiem kosztów enumeratywnie wymienionych w art. 23 tej ustawy. Każdy wydatek firmy należy więc ocenić na podstawie jego związku z uzyskanym przychodem, biorąc pod uwagę racjonalność działania podatnika dla osiągnięcia przychodu.

Odnosząc się do kosztów wspólnika spółki cywilnej, sąd wyjaśnił, że są nimi wydatki związane efektywnie z zarobkową działalnością (w tym wynagrodzenia za wykonane usługi budowlane) oraz koszty ogólne, związane z organizacją wykonywanych czynności zawodowych. Wspólnik inwestor ponosi też solidarną odpowiedzialność z generalnym wykonawcą za umowy z podwykonawcami. Z solidarnego charakteru zobowiązania inwestora wynika, że podwykonawca może żądać zapłaty całości albo części należności od wszystkich zobowiązanych solidarnie łącznie, od niektórych z nich lub od każdego z osobna.

Inwestor nie może więc zwolnić się od przewidzianej w art. 6471 par. 5 kodeksu cywilnego (Dz.U. z 1964 r. nr 16, poz. 93 z późn. zm.) odpowiedzialności wobec podwykonawcy. Ma obowiązek zapłacić im należne wynagrodzenie także wtedy, gdy już zapłacił całe wynagrodzenie wykonawcy. A zatem inwestor wydatek powstały z tej solidarnej odpowiedzialności może zaliczyć do kosztów podatkowych. Pod względem prawnym nie różni się on niczym od innych kosztów związanych z prowadzeniem działalności. Sąd sprecyzował, że inwestor może zaliczyć do kosztów wydatek poniesiony na zapłatę określonych kwot na rzecz podwykonawców w ramach solidarnej odpowiedzialności z generalnym wykonawcą w części, w jakiej nie zostały one zwrócone w jakikolwiek sposób przez generalnego wykonawcę, nawet wtedy, gdy już zapłacił on (inwestor) wynagrodzenie wykonawcy.

z 23 lipca 2013 r., sygn. akt I SA/Wr 684/13, nieprawomocny.

KOMENTARZ EKSPERTA

@RY1@i02/2013/174/i02.2013.174.071000300.801.jpg@RY2@

Jacek Pawlik doradca podatkowy, biegły rewident, partner w GPSW

Organ podatkowy dokonał niesłusznie wykładni zwężającej przepisu art. 22 ust. 1 ustawy o PIT, twierdząc, że kosztami poniesionymi są jedynie te ujmowane w księgach podatnika w sposób memoriałowy na podstawie wystawionej na jego rzecz np. faktury. Sąd natomiast, uwzględniając skargę podatnika, stwierdził, że nieuznanie za koszt uzyskania przychodu kwot wypłaconych podwykonawcom w ramach solidarnego zobowiązania z generalnym wykonawcą na podstawie umowy na roboty budowlane wykracza poza ogólną regułę wyrażoną w wyżej wymienionym przepisie. Sąd słusznie stwierdził, że decydującym kryterium przy kwalifikacji prawnej danego kosztu jako kosztu uzyskania przychodów pozostaje kryterium celu jego poniesienia i istnienie bezpośredniego lub pośredniego tylko związku między wydatkiem a realizacją wymienionych w powyższym przepisie celów. Sąd tym samym przypomniał, że kosztami uzyskania przychodu są koszty w szerokim tego słowa znaczeniu, również te pośrednie, wymagające poniesienia w relacji do nakładów bezpośrednich.

Oprac. Łukasz Zalewski