Wnoszony aport na nabycie udziałów pomniejsza dochód

Za wydatki na nabycie (lub objęcie) prawa do udziału w spółce osobowej, należy uznać wydatki poniesione w związku z nabyciem tego prawa. W przypadku, gdy prawo do udziału w spółce nabywane jest w zamian za środki pieniężne, wydatkiem na nabycie tego prawa, jest kwota zapłacona za ten udział. Jeśli powyższe prawo nabywane jest w zamian za inne składniki majątku stanowiące aport, to za wydatki na nabycie prawa do udziału należy uznać ich wartość na dzień wniesienia.

Skarżąca jest wspólnikiem spółki komandytowej oraz spółki z o.o. Wniosła aportem do spółki komandytowej wierzytelność o wypłatę dywidendy (udział w zysku), przysługującą jej ze spółki z o.o. Zamierza ona wystąpić ze spółki komandytowej. W związku z tym otrzyma sumę pieniężną stanowiącą równowartość wniesionego wkładu w postaci wierzytelności o wypłatę dywidendy, powiększoną o zysk niewypłacony, tj. wartość uzyskanej przed wystąpieniem jej ze spółki nadwyżki przychodów nad kosztami ich uzyskania, pomniejszonej o wypłaty dokonane z tytułu udziału w spółce.

Wojewódzki sąd administracyjny wyjaśnił, że środki pieniężne otrzymane przez skarżącą w związku z wystąpieniem ze spółki komandytowej w części stanowiącej nadwyżkę ponad kwotę odpowiadającą uzyskanej przed wystąpieniem przez wspólnika nadwyżce przychodów nad kosztami ich uzyskania, pomniejszonej o wypłaty dokonane z tytułu udziału w tej spółce, stanowią przychód z działalności gospodarczej. Z otrzymanej kwoty należy wyłączyć tę część otrzymanych przez wspólnika środków, która została już opodatkowana podatkiem, a której wspólnik wcześniej nie otrzymał. Kwota ta stanowi przychód z działalności gospodarczej, który powstaje w momencie wypłaty tych środków. Spór dotyczył art. 24 ust. 3c ustawy o PIT (t.j. Dz.U. z 2012 r. poz. 361 z późn. zm.). Zgodnie z nim, dochodem z tytułu wystąpienia wspólnika ze spółki niebędącej osobą prawną w przypadku otrzymania środków pieniężnych jest różnica między przychodem z tego tytułu, ustalonym zgodnie z art. 14, a wydatkami na nabycie lub objęcie prawa do udziałów w takiej spółce. Istota sporu sprowadzała się do właściwego rozumienia "wydatków na nabycie lub objęcie prawa do udziałów w takiej spółce". WSA przyznał, że ustawa o PIT nie precyzuje tego pojęcia, a definicje słownikowe są niewystarczające. Jego zdaniem wydatkiem są nie tylko środki pieniężne, ale też inne składniki majątku, które są "wydawane" - w tym przypadku - w związku z nabyciem lub objęciem prawa do udziałów. Sąd nie zgodził się też z organem podatkowym, który twierdził że w przypadku nabycia prawa do udziału w spółce osobowej, w zamian za wkład niepieniężny, jako wydatek można potraktować jedynie wydatki faktycznie poniesione na nabycie tego składnika majątkowego - ich wartość historyczną. WSA uznał zaś, że zgodnie z art. 24 ust. 3c ustawy o PIT, wydatek ma dotyczyć "nabycia lub objęcia prawa do udziałów w takiej spółce", a nie nabycia wkładu. Wydatkowanie określonych składników majątkowych następuje w chwili wniesienia ich do spółki osobowej, ponieważ wtedy wychodzą one z majątku wnoszącego wkład i wchodzą do majątku spółki. Istotna jest zatem ich wartość w chwili wniesienia. To ona stanowi o uszczupleniu majątku osoby nabywającej udziały. Nie można więc przyjąć, że wydatkiem w rozumieniu art. 24 ust. 3c ustawy o PIT jest wartość historyczna składników wnoszonych do spółki osobowej. WSA orzekł, że samo wniesienie aportu do spółki jest dla wnoszącego obojętne podatkowo. Możliwość odpowiedniego uwzględnienia w rachunku podatkowym podatnika kosztów poniesionych na objęcie udziału - jako kosztów wejścia prawa do udziału w zysku spółki osobowej do majątku podatnika - jest odroczona do momentu wyjścia tego prawa z majątku podatnika. Osoba fizyczna wychodząca ze spółki osobowej ma możliwość uwzględnienia w dokonanym rozliczeniu kosztów uzyskania tego przychodu. Wydatkami są wydatki poniesione przez ten podmiot na nabycie lub objęcie prawa do udziałów w spółce niebędącej osobą prawną. Zarówno gdy prawo do udziału w spółce zostało nabyte w zamian za środki pieniężne, jak i wówczas gdy następuje to w zamian za wkład niepieniężny wartość uszczuplenia zasobów majątkowych podatnika poprzez poniesienie tego wydatku może obniżać uzyskany przychód.

Wyrok Wojewódzkiego Sądu Administracyjnego w Białymstoku z 10 kwietnia 2013 r., sygn. akt I SA/Bk 92/13

Oprac. Łukasz Zalewski