Jeszcze można złożyć wniosek o rozłożenie podatku na raty lub odroczenie terminu płatności

Ministerstwo Finansów

Kwestie dotyczące terminów załatwiania spraw regulują przepisy art. 139-143 ustawy z 29 sierpnia 1997 r. - Ordynacja podatkowa (t.j. Dz.U. z 2012 r., poz. 749 z późn. zm.). Przepisy te odnoszą się również do załatwiania spraw dotyczących ulg w spłacie zobowiązań podatkowych. Artykuł 139 Ordynacji podatkowej przewiduje załatwianie spraw przez organ podatkowy pierwszej instancji w następujących terminach: niezwłocznie, bez zbędnej zwłoki, jednak nie później niż w ciągu miesiąca, w ciągu 2 miesięcy.

Niezwłocznie powinny być załatwiane sprawy, które mogą być rozpatrzone na podstawie dowodów przedstawianych przez stronę, łącznie z żądaniem wszczęcia postępowania lub na podstawie faktów powszechnie znanych i dowodów znanych z urzędu organowi prowadzącemu postępowanie (art. 139 par. 2 Ordynacji podatkowej). Załatwienie sprawy bez zbędnej zwłoki, jednak nie później niż w ciągu miesiąca, dotyczy spraw, dla rozstrzygnięcia których niezbędne jest przeprowadzenie "nierozbudowanego" postępowania dowodowego. Tylko wyjątkowo, dla spraw szczególnie skomplikowanych termin ten może wynosić 2 miesiące od dnia wszczęcia postępowania, chyba że przepisy Ordynacji podatkowej stanowią inaczej (art. 139 par. 1 tej ustawy).

Z powyższego wynika, że terminy załatwiania spraw uzależnione są od stopnia ich skomplikowania i zakresu postępowania dowodowego, a nie rodzaju sprawy. Generalnie sprawy dotyczące ulg w spłacie zobowiązań podatkowych nie należą do spraw szczególnie skomplikowanych.

Z kolei kwestie odraczania i rozkładania na raty zobowiązań podatkowych zostały uregulowane w art. 67a pkt 1 i 2 ustawy - Ordynacja podatkowa. Stosownie do treści powołanych przepisów organ podatkowy na wniosek podatnika w przypadkach uzasadnionych ważnym interesem podatnika lub interesem publicznym może:

1) odroczyć termin płatności podatku lub rozłożyć zapłatę podatku na raty;

2) odroczyć lub rozłożyć na raty zapłatę zaległości podatkowej wraz z odsetkami za zwłokę lub odsetki określone w decyzji, o której mowa w art. 53a.

Oznacza to, że przedstawiona w tych przepisach ulga odroczenia lub rozłożenia na raty ma zastosowanie zarówno do zapłaty podatku, jak i do zapłaty zaległości podatkowej wraz z odsetkami za zwłokę.

W przypadku gdy podatnik wnioskuje o odroczenie terminu płatności podatku lub o rozłożenie zapłaty podatku na raty, wniosek powinien zostać złożony przed ustawowym terminem płatności. Po upływie terminu płatności, niezapłacony podatek staje się zaległością podatkową (art. 51 par. 1 Ordynacji podatkowej). Wówczas wniosek powinien dotyczyć odroczenia lub rozłożenia na raty zapłaty zaległości podatkowej wraz z odsetkami za zwłokę.

Izba Skarbowa w Łodzi

Szanse na udzielenie ulgi w spłacie zobowiązań podatkowych zgodnie z art. 67a par. 1 ustawy z 29 sierpnia 1997 r. - Ordynacja podatkowa (t.j. Dz.U. z 2012 r., poz. 749 z późn. zm.) mają podatnicy, którzy w uzasadnieniu wniosku o przyznanie rat czy też odroczenie wykażą, że w ich indywidualnej sprawie wystąpiła przesłanka ważnego interesu podatnika lub interesu publicznego.

Decyzje w zakresie przyznania ulg w spłacie zobowiązań podatkowych mają charakter uznaniowy, co w praktyce oznacza, że nawet wówczas gdy podatnik wykaże, że w jego konkretnym przypadku zostały spełnione przesłanki, o których mowa powyżej - wystarcza jedna z nich - może, ale nie musi podjąć pozytywnego dla podatnika rozstrzygnięcia.

Wzór wniosku nie został odgórnie ustalony przez ustawodawcę. Urzędy skarbowe często opracowują własne formularze, wskazując, jakie informacje są niezbędne do rozpatrzenia wniosku. Z formularza podatnik może skorzystać, ale nie musi, co oznacza, że każde podanie spełniające wymogi określone przepisami prawa będzie rozpatrzone.

Złożenie wniosku o odroczenie terminu płatności podatku powinno nastąpić przed upływem terminu płatności zobowiązania, czyli do 30 kwietnia 2013 r. Złożenie po 30 kwietnia wniosku o odroczenie zapłaty zaległości podatkowej będzie skutkowało naliczeniem należnych od 1 maja odsetek za zwłokę. Do wniosku można dołączyć wszelkie dokumenty potwierdzające wystąpienie ważnego interesu podatnika lub interesu publicznego. Termin, w jakim wniosek powinien być przez organ podatkowy rozpatrzony, wynika z art. 139 par. 1 Ordynacji podatkowej. Zgodnie z nim załatwienie sprawy powinno nastąpić bez zbędnej zwłoki, jednak nie później niż w ciągu miesiąca, a sprawy szczególnie skomplikowanej - nie później niż w ciągu 2 miesięcy od dnia wszczęcia postępowania.

W razie złożenia podania przed 30 kwietnia w zakresie podatku dochodowego za 2012 r. taki wniosek będzie rozpatrywany jako ulga w spłacie podatku, nawet wówczas gdy rozstrzygnięcie zapadnie po 30 kwietnia (według stanu na dzień złożenia wniosku). Z kolei wniosek złożony po 30 kwietnia będzie rozpatrywany jako wniosek o udzielenie ulgi w zakresie zaległości podatkowej wraz z odsetkami za zwłokę (według stanu na dzień złożenia wniosku).

W trakcie trwania postępowania organ podatkowy może wezwać podatnika w celu np. doprecyzowania zakresu wniesionego żądania, uzupełnienia materiału dowodowego o dodatkowe informacje czy też okazania innych dokumentów istotnych dla rozstrzygnięcia sprawy. W przypadku podatników prowadzących działalność gospodarczą wezwanie może ponadto dotyczyć informacji z zakresu wnioskowanej i otrzymanej pomocy publicznej.

EKSPERCI RADZĄ

Jakie przesłanki decydują o zgodzie na późniejsze uregulowanie należności

@RY1@i02/2013/083/i02.2013.083.07100120f.802.jpg@RY2@

Andrzej Garbula, doradca podatkowy, spółka doradztwa podatkowego Śląskie Centrum Podatków

Co może zrobić przedsiębiorca, który nie ma gotówki na zapłatę PIT za 2012 r., w ciągu roku wpłacał zbyt niskie zaliczki, a obecnie stracił kilka zamówień i utracił płynność finansową? Jak powinien umotywować wniosek o zastosowanie odroczenia wpłat?

Data 30 kwietnia oznacza dla podatników podatku dochodowego od osób fizycznych nie tylko termin złożenia zeznania o wysokości osiągniętego w roku podatkowym dochodu, lecz także końcową datę, w której przedsiębiorca (podatnik) jest zobowiązany wpłacić na rachunek urzędu skarbowego różnicę między należnym podatkiem wynikającym ze złożonego zeznania a sumą należnych zaliczek zapłaconych w trakcie roku. W przypadku zatem gdy suma wpłacanych w trakcie roku zaliczek okazała się niższa niż ostateczna kwota podatku do zapłaty za dany rok, przedsiębiorca do 30 kwietnia zobowiązany jest uregulować powstałą różnicę.

Problemy podatnika związane z jego trudną sytuacją finansową, w tym np. utrata płynności gotówkowej, nie zwalniają z obowiązków nałożonych przepisami prawa podatkowego. W szczególności należy mieć na uwadze, iż w podatku dochodowym powinność zapłaty podatku przez podatnika prowadzącego działalność gospodarczą wiąże się z osiągnięciem dochodu, którego konstrukcja opiera się na przychodach należnych, a więc przypisywanych podatnikowi niezależnie do tego, czy należności te zostały faktycznie przez niego otrzymane, dostarczając w ten sposób środków pieniężnych m.in. na zapłatę zobowiązań publicznoprawnych.

Podatnik, który znalazł się w trudnym położeniu i nie jest w stanie uregulować podatku, wnioskować może o udzielenie mu jednej z przewidzianych w ustawie z 29 sierpnia 1997 r. - Ordynacja podatkowa (t.j. Dz.U. z 2012 r., poz. 749 z późn. zm.) ulg w spłacie zobowiązań podatkowych. Wniosek złożony przed 30 kwietnia, a więc przed terminem płatności podatku, dotyczyć może odroczenia terminu jego płatności lub rozłożenia zapłaty podatku na raty. Złożony po tym terminie, a więc gdy nieuregulowane zobowiązanie podatkowe przekształca się w zaległość podatkową, dotyczyć może natomiast odroczenia lub rozłożenia na raty zapłaty zaległości podatkowej wraz z odsetkami za zwłokę albo umorzenia w całości lub w części zaległości podatkowej wraz z odsetkami za zwłokę.

Rozpatrując skorzystanie z którejś z ulg w spłacie zobowiązań podatkowych, należy mieć na uwadze to, iż ich przyznanie następuje w drodze decyzji, która zapada na zasadzie uznania administracyjnego. Oznacza to, że organowi rozpatrującemu wniosek pozostawiona jest swoboda uznania, czy i jaka ulga w okolicznościach przedstawionych przez podatnika może być mu przyznana. Inaczej rzecz ujmując, o ile obowiązkiem organu podatkowego w sprawach ulg podatkowych jest w każdym przypadku wyczerpujące i bezstronne rozpatrzenie sytuacji podatnika, to decyzja o tym, czy w ustalonej sytuacji należy przychylić się do jego wniosku o udzielenie ulgi w spłacie zobowiązań podatkowych, a także jaka to powinna być ulga, pozostawione jest ocenie organu podatkowego. Zwrócić należy dalej uwagę, iż złożenie wniosku o udzielenie którejś z ulg w spłacie zobowiązań podatkowych nie daje podatnikowi gwarancji, że po upływie terminu płatności podatku, a jeszcze przed rozstrzygnięciem sprawy ulgi podatkowej, organ podatkowy nie rozpocznie egzekucji zaległego podatku. Brak bowiem jest w obowiązujących przepisach regulacji, która pozwalałaby podatnikowi wstrzymać przeprowadzenie wobec niego egzekucji w związku z samym tylko złożeniem wniosku w sprawie przyznania ulgi w spłacie zobowiązań podatkowych. Powyższe znajduje potwierdzenie m.in. w prawomocnym wyroku Wojewódzkiego Sądu Administracyjnego w Olsztynie z 12 czerwca 2012 r. (sygn. akt I SA/Ol 196/12). Sąd wskazał w nim, że nie wstrzymuje czynności egzekucyjnych złożenie wniosku o umorzenie zaległości podatkowych. Wreszcie wskazać należy, iż stosowanie ulg w spłacie zobowiązań podatkowych odnoszone jest najczęściej do okoliczności, które mają charakter wyjątkowy, losowy i niezależny od podatnika. W tym kontekście wskazuje się, iż ryzyko niepowodzenia działalności gospodarczej dotyczy każdego przedsiębiorcy i ryzyka tego nie można przenosić na Skarb Państwa. Organy podatkowe argumentują w związku z tym, iż np. pogorszenie koniunktury czy nieuczciwość kontrahentów podatnika to w pewnym sensie typowe źródła utraty płynności finansowej przez podmioty prowadzące działalność gospodarczą, co powinno być przez nie uwzględniane w ramach ryzyka niepowodzenia tej działalności. Tym samym w ocenie organów podatkowych okoliczności tego rodzaju nie mogą stanowić podstawy dla przyznania ulg w spłacie zobowiązań podatkowych. Przy tym, jak nietrudno się domyślić, zawsze większe szanse na pozytywne rozpatrzenia będzie mieć dobrze umotywowany wniosek o rozłożenie płatności podatku na raty niż wnoszenie o jego całkowite umorzenie.

Oprac. Przemysław Molik