Czy można uniknąć podwójnego podatku przy sprzedaży akcji

Programy bonusowe oparte na akcjach cieszą się zasłużenie sporą popularnością wśród pracodawców. Po pierwsze, jako skuteczne narzędzie długoterminowego motywowania pracowników, a po drugie, jako efektywny podatkowo sposób ich wynagradzania. Oszczędności podatkowe możliwe do uzyskania w porównaniu do pensji gotówkowych przekraczają 13 proc.

Należy jednak zauważyć, że w niektórych przypadkach polskie przepisy podatkowe mogą kreować ryzyko podwójnego opodatkowania dochodów z akcji.

Zdarza się, że właściciele spółek oferują swoim pracownikom programy akcyjne, wysyłając ich jednocześnie na oddelegowanie do pracy za granicą. Pracownikom uczestniczącym w programie zostają przekazane, często nieodpłatnie, akcje zastrzeżone, które po upływie okresów restrykcji wymienia się na akcje zwykłe. W takim momencie kraj będący źródłem dochodu opodatkowuje go, co do zasady, jako dochód ze stosunku pracy. Pracownik posiadający akcje, który przenosi się do Polski, wzrost wartości kapitału powinien opodatkować 19-proc. podatkiem.

Na tym etapie pojawia się wątpliwość. O ile bowiem dochód z tytułu objęcia akcji zostałby określony zgodnie z ustawą o podatku dochodowym od osób fizycznych (dalej: ustawa o PIT), byłoby jasne, że mógłby on stanowić koszt uzyskania przychodu w momencie zbycia tych akcji (art. 22 ust. 1d ustawy o PIT). W efekcie podatek zostałby zapłacony raz w chwili otrzymania akcji i drugi raz w chwili ich zbycia, ale wyłącznie na wzroście wartości akcji. Efektywnie nie dochodziłoby zatem do podwójnego opodatkowania tego samego przysporzenia. Inaczej jest, kiedy dochód z tytułu objęcia akcji był opodatkowany za granicą. W konsekwencji, co do zasady, nie został on wówczas określony zgodnie z ustawą o PIT. W takiej sytuacji, mając na uwadze przepisy ustawy, istnieje poważna wątpliwość, czy podatnik opodatkowując w Polsce dochody ze zbycia akcji będzie mógł skorzystać z bazy kosztowej w postaci uprzednio opodatkowanego za granicą dochodu. Organy skarbowe, choć rzadko odnoszą się do tego tematu, raczej zdają się prezentować niekorzystne dla podatników podejście.

Jakie argumenty warto rozważyć, próbując uniknąć podwójnego opodatkowania?

Przede wszystkim, paradoksalnie, warto sięgnąć do literalnego brzmienia art. 22 ust. 1d ustawy o PIT. Można bowiem twierdzić, że opodatkowanie dochodu w pierwszej fazie za granicą nie wyłącza nam jego określenia zgodnie z przepisami omawianej ustawy. Samo określenie przychodu nie zawsze bowiem prowadzi do jego opodatkowania. Inną ważną kwestią jest samo podwójne opodatkowanie. Jak wynika z uzasadnienia do ustawy implementującej powyższy przepis, celem jego wprowadzenia było uniknięcie podwójnego opodatkowania tego samego dochodu. Stąd takie rozumienie przepisu jest całkowicie sprzeczne z jego wykładnią celowościową. Dodatkowych argumentów dostarczają umowy o unikaniu podwójnego opodatkowania oraz Konstytucja RP. Interpretowanie ustawy o PIT w sposób prowadzący do powstania podwójnego opodatkowania byłoby bowiem sprzeczne z nadrzędnymi zasadami wynikającymi z obu aktów prawnych.

Mając na uwadze powyższe, warto zachować szczególną ostrożność, rozliczając dochody ze zbycia akcji, które były uprzednio opodatkowane za granicą. W związku z ryzykiem wystąpienia podwójnego opodatkowania można rozważyć wystąpienie z wnioskiem o interpretację przepisów.

@RY1@i02/2013/068/i02.2013.068.07100080a.802.jpg@RY2@

Witold Widurek menedżer w Ernst & Young

Witold Widurek

menedżer w Ernst & Young

Podstawa prawna

Ustawa z 26 lipca 1991 r. o podatku dochodowym od osób fizycznych (t.j. Dz.U. z 2012 r., poz. 361 z późn. zm.).