Czy jest szansa na zapłatę niskiego podatku od akcji dla pracowników

Bardzo często się zdarza, że właściciele spółek oferują swoim pracownikom długookresowe programy akcyjne i opcyjne. Zwykle polegają one na tym, że pracownikom u czestniczącym w takim programie zostają przekazane odpłatnie lub częściowo odpłatnie akcje lub opcje na akcje, których nie mogą oni sprzedać przez kilka lat. Jeśli nagrodzony w ten sposób menedżer po upływie tego okresu nadal będzie pracował na rzecz spółki, a jej wyniki finansowe będą zadowalające dla udziałowców, to będzie mógł on sprzedać uzyskane w korzystny sposób papiery wartościowe.

Dzięki temu osoby odpowiedzialne za losy spółki otrzymują silny bodziec do lojalnej i wydajnej pracy na jej rzecz. To rozwiązanie jest również korzystne podatkowo. Gdyby bowiem przyznać taki bonus w gotówce, należałoby oddać fiskusowi podatek dochodowy według skali podatkowej, a więc nawet w wysokości 32 proc. premii, i to już w momencie jej przekazania. O składki na ubezpieczenie społeczne i zdrowotne upomni się też ZUS. Tymczasem zgodnie z art. 24 ust. 11 ustawy o podatku dochodowym od osób fizycznych, jeśli program motywacyjny zostanie zatwierdzony przez Walne Zgromadzenie Akcjonariuszy, a przyznawane akcje zostały wyemitowane przez spółkę z siedzibą na terenie Unii Europejskiej lub Europejskiego Obszaru Gospodarczego, stawka podatku może wynieść zaledwie 19 proc. i będzie to jedyna danina publiczna konieczna do poniesienia. W dodatku nie trzeba jej płacić już w momencie otrzymania akcji, ale dopiero przy ich sprzedaży.

Warto zauważyć, że akcje obejmowane przez osoby wskazane w uchwale walnego zgromadzenia nie muszą być akcjami wyemitowanymi właśnie przez tę spółkę. Taki wniosek płynie z orzeczenia Wojewódzkiego Sądu Administracyjnego w Gdańsku z 24 kwietnia 2012 r. (sygn. akt I SA/Gd 237/12).

W sprawie rozpatrywanej przez sąd akcje objęte przez członków zarządu spółki nie zostały wyemitowane przez tę spółkę, lecz przez podmiot trzeci. Spółka nabyła te akcje wyłącznie w celu przekazania ich w ramach programu motywacyjnego. Dyrektor Izby Skarbowej w Bydgoszczy, wydając interpretację indywidualną przepisów prawa podatkowego, uznał, że opisane zwolnienie ma zastosowanie jedynie wtedy, gdy osoby obejmujące akcje są uprawnione do takiego nabycia na podstawie uchwały walnego zgromadzenia spółki będącej ich emitentem.

Spółka zauważyła, że z literalnego brzmienia art. 24 ust. 11 ustawy o podatku dochodowym od osób fizycznych nie wynika wcale, aby warunkiem jego zastosowania było podjęcie uchwały przez walne zgromadzenie akcjonariuszy spółki będącej emitentem akcji. Sąd przyznał rację spółce. Zauważył ponadto, że samo otrzymanie akcji, co do zasady, nie prowadzi do powstania przychodu po stronie podatnika. Objęcie akcji poniżej ich wartości rynkowej oznacza jedynie, że wartość obejmowanych akcji jest niższa od ich wartości rynkowej w dniu ich objęcia. W ocenie sądu warunkiem zastosowania zwolnienia jest wskazanie w uchwale walnego zgromadzenia osób uprawnionych do objęcia (nabycia) akcji, nie zaś podjęcie uchwały przez walne zgromadzenie akcjonariuszy spółki będącej emitentem akcji.

Takie rozstrzygnięcie sądu pozwala na skorzystanie ze zwolnienia na łagodniejszych warunkach niż postawione przez dyrektora Izby Skarbowej. Dzięki temu cenny instrument motywacyjny, jakim są akcje pracownicze, staje się jeszcze atrakcyjniejszy. W czasie gospodarczej dekoniunktury warto sięgać po tego rodzaju narzędzia optymalizacyjne.

@RY1@i02/2013/034/i02.2013.034.071001200.802.jpg@RY2@

Witold Widurek, menedżer w Ernst & Young

Witold Widurek

menedżer w Ernst & Young

Podstawa prawna

Ustawa z 26 lipca 1991 r. o podatku dochodowym od osób fizycznych (t.j. Dz.U. z 2012 r., poz. 361 z późn. zm.).