W jaki sposób rozliczać działalność wykonywaną osobiście

Czy od nagrody może być różny PIT

@RY1@i02/2013/015/i02.2013.015.18300150e.815.jpg@RY2@

Przychody z działalności artystycznej zalicza się do przychodów z działalności wykonywanej osobiście. Dotyczy to również nagród uzyskanych w konkursach z dziedziny nauki, kultury czy sztuki, co wynika z art. 13 pkt 2 ustawy o PIT. Organy podatkowe wyjaśniają, że przepis ten odnosi się do osób biorących udział w konkursie, które są artystami, a więc twórcami zajmującymi się profesjonalnie tworzeniem projektów graficznych, tj. projektowanie logotypów, reklam, stron internetowych czy aplikacji (por. interpretację dyrektora Izby Skarbowej w Katowicach z 3 sierpnia 2012 r., sygn. IBPBII/1/415-442/12/MK). Oznacza to, że przychody zwycięzców konkursów z dziedziny kultury i sztuki, którzy posiadają status artysty lub twórcy i wykonują samodzielnie działalność artystyczną, zalicza się do działalności wykonywanej osobiście. W stosunku do tego rodzaju przychodów stosuje się zatem 20-proc. stawkę kosztów uzyskania przychodów i łączy z pozostałymi przychodami uzyskanymi przez podatnika w roku podatkowym z działalności artystycznej. Natomiast płatnicy od tak obliczonego dochodu są zobowiązani do odprowadzenia zaliczki.

Natomiast do osób biorących udział w konkursie, które zajmują się amatorsko tworzeniem projektów graficznych, zastosowanie ma przepis art. 30 ust. 1 pkt 2 ustawy o PIT. Zgodnie z nim z tytułu wygranych w konkursach pobiera się zryczałtowany podatek w wysokości 10 proc. nagrody. Zwolnione z niego mogą być jednak nagrody, których jednorazowa wartość nie przekracza 760 zł, o ile spełnione są warunki określone w art. 21 ust. 1 pkt 68 ustawy o PIT.

Podstawa prawna

Art. 13 pkt 2, art. 21 ust. 1 pkt 68, art. 22 ust. 9 pkt 4, art. 30 ust. 1 pkt 2 ustawy z 26 lipca 1991 r. o podatku dochodowym od osób fizycznych (tj. Dz.U. z 2012 r., poz. 361 z późn. zm.).

Czy można odpisać rzeczywiste koszty

@RY1@i02/2013/015/i02.2013.015.18300150e.816.jpg@RY2@

Koszty uzyskania przychodu z tytułu działalności wykonywanej osobiście w ramach umowy-zlecenia i umowy o dzieło co do zasady określone zostały w sposób zryczałtowany. Wynoszą 20 proc. przychodu pomniejszonego o potrącone przez płatnika w danym miesiącu składki na ubezpieczenia emerytalne, rentowe i chorobowe. Takie koszty uwzględnia w trakcie roku podatkowego płatnik pobierający zaliczki na podatek od wypłacanego wynagrodzenia.

Jeżeli jednak podatnik jest w stanie udowodnić, że koszty uzyskania przychodów faktycznie były wyższe niż wynikające z zastosowania normy procentowej, to może je przyjąć w wysokości rzeczywiście poniesionej. Wyższe koszty będzie mógł uwzględnić w zeznaniu składanym po zakończeniu roku podatkowego. Powinien oczywiście mieć dokumenty potwierdzające wysokość kosztów, które uwzględni w rocznym zeznaniu podatkowym.

Podstawa prawna

Art. 22 ust. 9 pkt 4 ustawy z 26 lipca 1991 r. o podatku dochodowym od osób fizycznych (t.j. Dz.U. z 2012 r., poz. 361 z późn. zm.).

Czy samemu trzeba płacić zaliczkę

@RY1@i02/2013/015/i02.2013.015.18300150e.817.jpg@RY2@

Od dochodów z działalności wykonywanej osobiście pobierane są w trakcie roku podatkowego zaliczki na podatek. Do urzędu skarbowego przekazują je płatnicy. Powinni wywiązać się z tego obowiązku do 20. dnia miesiąca następującego po miesiącu, w którym zaliczka została pobrana.

Zaliczki potrąca się, stosując najniższą stawkę określoną w skali podatkowej, czyli 18 proc. Oblicza się je od wynagrodzenia, pomniejszonego o miesięczne koszty uzyskania przychodów oraz o potrącone przez płatnika w danym miesiącu składki na ubezpieczenie społeczne. Ustaloną w ten sposób zaliczkę zmniejsza się o kwotę składki na ubezpieczenie zdrowotne, pobranej ze środków podatnika przez płatnika.

Płatnicy przekazują pobrane kwoty do urzędu skarbowego właściwego ze względu ma miejsce swojej siedziby (jeżeli płatnik jest osobą prawną lub jednostką organizacyjną nieposiadającą osobowości prawnej, np. spółką osobową) lub zamieszkania (jeżeli płatnik jest osobą fizyczną prowadzącą działalność gospodarczą).

Podstawa prawna

Art. 38 ust. 1, art. 41 ust. 1, art. 42 ust. 1 ustawy z 26 lipca 1991 r. o podatku dochodowym od osób fizycznych (t.j. Dz.U. z 2012 r., poz. 361 z późn. zm.).

Czy osoba fizyczna potrąca zaliczkę

@RY1@i02/2013/015/i02.2013.015.18300150e.818.jpg@RY2@

Wprawdzie zasadą jest, że od dochodów uzyskiwanych na podstawie zawartych umów zlecenia pobierane są w trakcie roku podatkowego zaliczki na podatek. Trzeba jednak pamiętać, że przy umowie-zleceniu zobowiązanym do poboru zaliczki jest jedynie zleceniodawca będący osobą fizyczną prowadzącą działalność gospodarczą, osobą prawną lub inną jednostką organizacyjną.

W przypadku umów-zleceń zawieranych między osobami fizycznymi nieprowadzącymi działalności gospodarczej nie występuje płatnik. Przychody uzyskiwane w takich warunkach nie są uznawane za przychody z działalności wykonywanej osobiście, lecz za przychody z tzw. innych źródeł. Z tych też względów pomoc domowa powinna całe dochody uzyskane na podstawie umowy-zlecenia wykazać w rocznym zeznaniu podatkowym, na formularzu PIT-36, czyli przeznaczonym m.in. do rozliczenia dochodów z innych źródeł, od których płatnik nie miał obowiązki potrącać zaliczek w trakcie roku podatkowego. Tego rodzaju dochody łączy się z innymi podlegającymi opodatkowaniu według skali podatkowej.

Podstawa prawna

Art. 41 ustawy z 26 lipca 1991 r. o podatku dochodowym od osób fizycznych (t.j. Dz.U. z 2012 r., poz. 361 z późn. zm.).

Czy małe zlecenie rozlicza się skalą

@RY1@i02/2013/015/i02.2013.015.18300150e.819.jpg@RY2@

W przypadku umów cywilnoprawnych, których wartość nie przekracza określonego ustawowo progu, zastosowanie mają szczególne zasady opodatkowania.

I tak, jeżeli kwota należności określona w umowie zawartej z osobą niebędącą pracownikiem płatnika nie przekracza 200 zł, to płaci się zryczałtowany podatek dochodowy w wysokości 18 proc. przychodu. W takich przypadkach wyłączone są ogólne zasady opodatkowania umowy-zlecenia skalą podatkową. Warto wskazać, że znaczenie ma kwota wynikająca z danej umowy. Nie jest przy tym istotne, czy takich przychodów w miesiącu od tego samego płatnika jest więcej. Decyduje tylko i wyłącznie kwota wynikająca z pojedynczej umowy (pojedynczego tytułu prawnego).

Zryczałtowany PIT pobiera się bez pomniejszania przychodu o koszty jego uzyskania. Podatek potrąca płatnik i przekazuje na konto urzędu skarbowego do 20. dnia miesiąca następującego po miesiącu, w którym pobrał podatek. Dodatkowo płatnicy do końca stycznia roku następującego po roku podatkowym są obowiązani przesłać deklarację roczną o zryczałtowanym podatku dochodowym (PIT-4R) do właściwego dla nich urzędu skarbowego.

Podatnik nie wykazuje w rocznym zeznaniu podatkowym kwot, od których został pobrany zryczałtowany podatek dochody, nie otrzymuje też od płatnika informacji o wypłaconych należnościach.

Podstawa prawna

Art. 30 ust. 1 pkt 5a, art. 42 ust. 1a ustawy z 26 lipca 1991 r. o podatku dochodowym od osób fizycznych (t.j. Dz.U. z 2012 r., poz. 361 z późn. zm.).

Czy ryczałtem rozlicza się sędziego

@RY1@i02/2013/015/i02.2013.015.18300150e.820.jpg@RY2@

Za przychody z działalności wykonywanej osobiście uważa się m.in. przychody sędziów z tytułu prowadzenia zawodów sportowych. Taka kwalifikacja przychodów oznacza opodatkowanie na zasadach ogólnych, skalą podatkową.

Z uwagi jednak na wysokość wynagrodzenia wypłacanego sędziom można zastanawiać się nad zastosowaniem 18-proc. zryczałtowanego PIT od przychodu. W tym kontekście istotne jest jednak, że taki sposób opodatkowania występuje, o ile z konkretnej umowy wynika, że należność nie przekracza 200 zł. W opisanej sytuacji warunek ten nie jest spełniony. Wypłaty następują bowiem na podstawie wystawionych rachunków. Płatnik nie zawiera z sędziami umów (np. zleceń) regulujących miesięczną kwotę należności, a jedynie wypłaca każdorazowo należności wynikające z delegacji sędziowskiej. Oznacza to, że musi on potrącić od wypłacanych kwot zaliczkę na zasadach ogólnych, co potwierdzają organy podatkowe w wydawanych interpretacjach.

Podstawa prawna

Art. 13 pkt 2 ustawy z 26 lipca 1991 r. o podatku dochodowym od osób fizycznych (t.j. Dz.U. z 2012 r., poz. 361 z późn. zm.).

Czy menedżer rozlicza się skalą

@RY1@i02/2013/015/i02.2013.015.18300150e.821.jpg@RY2@

Za przychody z działalności wykonywanej osobiście uważa się m.in. przychody uzyskane na podstawie umów o zarządzanie przedsiębiorstwem, kontraktów menedżerskich lub umów o podobnym charakterze. Istotne jest, że dla celów rozliczenia podatku dochodowego przychody uzyskane na podstawie tego rodzaju umów stanowią przychody z działalności wykonywanej osobiście, nawet jeżeli umowy te zawierane są w ramach prowadzonej przez podatnika pozarolniczej działalności gospodarczej.

Oznacza to, że przychody uzyskane przez podatnika z tytułu usług zarządczych świadczonych na rzecz spółki stosownie do zawartej umowy powinien on zaliczać do przychodów z działalności wykonywanej osobiście.

Podstawa prawna

Art. 3 ust. 2a, art. 13 pkt 9 ustawy z 26 lipca 1991 r. o podatku dochodowym od osób fizycznych (t.j. Dz.U. z 2012 r., poz. 361 z późn. zm.).

Magdalena Majkowska

magdalena.majkowska@infor.pl