Czy członek zarządu organizacji pożytku publicznego powinien zapłacić PIT od ryczałtu za telefon

Członek zarządu organizacji pożytku publicznego (OPP) pełniący zgodnie z uchwałą swoją funkcję społecznie ma przyznany ryczałt w wysokości 100 zł za korzystanie ze swojego prywatnego telefonu w sprawach stowarzyszenia. Kwota 100 zł przekazywana jest co miesiąc na rachunek bankowy członka zarządu. Jakie skutki podatkowe wywoła ryczałt za używanie telefonu prywatnego przez członka zarządu OPP?

ODPOWIEDZI UDZIELILI

Izba Skarbowa w Warszawie

Ustawa z 26 lipca 1991 r. o podatku dochodowym od osób fizycznych (t.j. Dz.U. z 2012 r. poz. 361 z późn. zm.) zwalnia od podatku diety oraz kwoty stanowiące zwrot kosztów, otrzymywane przez osoby wykonujące czynności związane z pełnieniem obowiązków społecznych i obywatelskich - do wysokości nieprzekraczającej miesięcznie kwoty 2280 zł (art. 21 ust. 1 pkt 17 ustawy o PIT).

Należy wyjaśnić, że zwolnienie to przysługuje osobie, która uzyskuje przychód z działalności wykonywanej osobiście, o którym mowa w art. 13 pkt 5 omawianej ustawy.

Zgodnie z art. 13 pkt 5 ustawy o PIT za przychody z działalności wykonywanej osobiście, o której mowa w art. 10 ust. 1 pkt 2, uważa się przychody otrzymywane przez osoby wykonujące czynności związane z pełnieniem obowiązków społecznych lub obywatelskich, bez względu na sposób powoływania tych osób, nie wyłączając odszkodowania za utracony zarobek, z wyjątkiem przychodów, o których mowa w pkt 7.

Stosownie do art. 13 pkt 7 wspomnianej ustawy za przychody z działalności wykonywanej osobiście uważa się przychody otrzymywane przez osoby, niezależnie od sposobu ich powoływania, należące do składu zarządów, rad nadzorczych, komisji lub innych organów stanowiących osób prawnych.

Pełnienie obowiązków społecznych i obywatelskich, o którym mowa w art. 13 pkt 5 i art. 21 ust. 1 pkt 17 ustawy o podatku dochodowym od osób fizycznych, odnosi się wyłącznie do realizacji zadań publicznych, a nie do czynności związanych z prowadzeniem spraw, zarządzaniem jednostką organizacyjną niepracującą dla dobra ogółu społeczeństwa.

Funkcja, jaką pełni członek zarządu OPP, nie może być uznana za pełnienie obowiązków społecznych i obywatelskich, o którym mowa w art. 13 pkt 5 i art. 21 ust. 1 pkt 17 ustawy o podatku dochodowym od osób fizycznych, ponieważ nie stanowi realizacji zadań publicznych, lecz polega na prowadzeniu spraw i reprezentowaniu OPP. W związku z powyższym wypłacony członkowi zarządu ryczałt nie stanowi przychodu ze źródła, o którym mowa w art. 13 pkt 5 ustawy o podatku dochodowym od osób fizycznych i nie korzysta ze zwolnienia na podstawie art. 21 ust. 1 pkt 17 tej ustawy.

Mając na uwadze powyższe, należy stwierdzić, że ryczałt za używanie telefonu prywatnego przez członka zarządu organizacji OPP stanowi przychód podlegający opodatkowaniu podatkiem dochodowym od osób fizycznych.

EKSPERT RADZI

Kto odpowiada za zaległości podatkowe OPP

Czy członek zarządu w OPP pełniący swoją funkcję społecznie może ponieść odpowiedzialność za zaległości podatkowe tej organizacji?

@RY1@i02/2014/022/i02.2014.022.071001200.803.jpg@RY2@

Maciej Grela, doradca podatkowy w kancelarii Gide Loyrette Nouel

Osoby zasiadające w zarządach fundacji lub stowarzyszeń mających status organizacji pożytku publicznego (dalej: OPP) powinny mieć świadomość, że są potencjalnie narażone na odpowiedzialność za szeroko pojęte zobowiązania podatkowe zarządzanego podmiotu.

Ryzyko to wynika z konstrukcji zasad odpowiedzialności osób trzecich za zobowiązania podatkowe podatnika przewidziane w ustawie z 29 sierpnia 1997 r. - Ordynacja podatkowa (t.j. Dz.U. z 2012 r. poz. 749 z późn. zm.). Akt ten zawiera regulacje umożliwiające pociągnięcie do odpowiedzialności za zaległości podatkowe również członków zarządu osób prawnych innych niż spółki kapitałowe - w tym również fundacji i stowarzyszeń. Zasady tej odpowiedzialności uregulowano, odwołując się do bardziej szczegółowego przepisu normującego zasady odpowiedzialności członków zarządów spółek (art. 116 ordynacji podatkowej).

Przepisy nie uzależniają ewentualnej odpowiedzialności członków zarządu fundacji czy stowarzyszenia od okoliczności uzyskiwania korzyści związanych z pełnioną funkcją. Ryzyko to dotyczy zatem również osób zasiadających w zarządach tych podmiotów społecznie - bez pobierania z tego tytułu wynagrodzenia. Na omawianą odpowiedzialność nie ma też wpływu okoliczność realnego lub formalnego zajmowania się przez danego członka zarządu finansami i rozliczeniami podatkowymi zarządzanego podmiotu.

Analizowana odpowiedzialność członka zarządu ma charakter subsydiarny w stosunku do zarządzanego podmiotu, tj. pociągnięcie do odpowiedzialności członka zarządu będzie możliwe dopiero wtedy, gdy egzekucja z majątku zarządzanego podmiotu okaże się nieskuteczna. Odpowiedzialność ta ma ponadto charakter solidarny z zarządzanym podmiotem oraz osobisty (odpowiedzialność całym majątkiem członka zarządu).

Odpowiedzialność dotyczy zaległości podatkowych fundacji lub stowarzyszenia wynikających ze zobowiązań powstałych w okresie, w którym dana osoba pełniła swoją funkcję w podmiocie. Oznacza to, że mogą ją ponosić także byli członkowie zarządów fundacji i stowarzyszeń. Obejmuje ona swym zakresem szeroko pojęte zaległości podatkowe omawianych podmiotów - w tym podatki (np. VAT, CIT, PIT, podatek od nieruchomości), składki na ZUS, czy odsetki podatkowe za zwłokę w zapłacie powyższych danin.

Członek zarządu fundacji lub stowarzyszenia może uwolnić się od omawianej odpowiedzialności, jeżeli wskaże mienie podmiotu, z którego egzekucja umożliwi zaspokojenie zaległości podatkowych w znacznej części. Ponadto, jeżeli stowarzyszenie lub fundacja prowadzą działalność gospodarczą, wówczas członek zarządu może się uwolnić od odpowiedzialności także poprzez wykazanie, że we właściwym czasie zgłoszono wniosek o ogłoszenie upadłości podmiotu albo że niezgłoszenie wniosku o ogłoszenie upadłości nastąpiło bez jego winy. Możliwość ta nie dotyczy jednak fundacji i stowarzyszeń nieprowadzących działalności gospodarczej - z uwagi na brak zdolności upadłościowej takich podmiotów. Paradoksalnie przepisy podatkowe obarczają zatem większym ryzykiem społeczników zasiadających w zarządach typowych organizacji non profit niż członków zarządów komercyjnych spółek. Poza wskazanymi możliwościami, członek zarządu stowarzyszenia lub fundacji nie ma innych podstaw prawnych do uchronienia się od analizowanej odpowiedzialności.

@RY1@i02/2014/022/i02.2014.022.071001200.804.jpg@RY2@

Andrzej Dmowski doradca podatkowy, partner zarządzający Russell Bedford Poland

Ideą w stowarzyszeniu jest to, że wszyscy jego członkowie mają obowiązek działać społecznie na rzecz organizacji, której są członkami. W związku z tym również osoby powołane na stanowisko członka zarządu nie mogą pobierać wynagrodzenia za działania społeczne, w które się dobrowolnie angażują. Mogą otrzymywać natomiast zwrot uzasadnionych kosztów w związku z czynnościami dokonywanymi w ramach pełnionej funkcji.

Wydatek ponoszony przez stowarzyszenie z tytułu przekazywania na konto członka zarządu stowarzyszenia, przyznanego w drodze uchwały, ryczałtu za wykorzystywanie w sprawach stowarzyszenia prywatnego telefonu jest kosztem administracyjnym działalności stowarzyszenia.

Wątpliwości może budzić to, że koszty te przyjęto ryczałtowo bez względu na faktyczną wysokość wydatku poniesionego przez członka zarządu z tytułu zrealizowanych rozmów telefonicznych w danym miesiącu w sprawach stowarzyszenia.

Taki sposób ustalania wysokości zwrotu poniesionych przez członka zarządu wydatków ma również wpływ na to, czy dotyczy on tylko zwrotu poniesionych kosztów, czy może je przewyższać.

Otrzymanie przez członka zarządu kwoty ryczałtu przewyższającej wysokość faktycznie poniesionych kosztów za rozmowy telefoniczne dotyczące spraw stowarzyszenia może jednak determinować powstanie po jego stronie dochodu.

Zgodnie bowiem z art. 11 ust. 1 ustawy o podatku dochodowym od osób fizycznych (dalej: ustawa o PIT) przychodem są otrzymane lub postawione do dyspozycji podatnika w roku kalendarzowym pieniądze i wartości pieniężne oraz wartość otrzymanych świadczeń w naturze i innych nieodpłatnych świadczeń.

Zatem otrzymanie przez członka zarządu ryczałtowej kwoty z tytułu rozmów telefonicznych w sprawach stowarzyszenia jest dla niego przychodem.

W odniesieniu do osób będących pracownikami, które przy wykonywaniu pracy używają narzędzia, materiały lub sprzęt stanowiący ich własność i otrzymują z tego tytułu ekwiwalent, mocą art. 21 ust. 1 pkt 13 ustawy o PIT zwalnia się je z opodatkowania.

Zwolnienie przedmiotowe dotyczy jednak ryczałtu otrzymywanego przez pracowników. Ponieważ członek zarządu nie jest pracownikiem, nie można zastosować tego zwolnienia do otrzymywanego przez niego ryczałtu.

Przepisy ustawy o PIT zgodnie z art. 21 ust. 1 pkt 113 zwalniają również z opodatkowania wartość świadczeń otrzymanych przez wolontariusza na podstawie ustawy o działalności pożytku publicznego (art. 45 ust. 2).

Jednak członek zarządu pełniący swoją funkcję na podstawie ustawy o stowarzyszeniach nie może być równocześnie wolontariuszem. Nie można zatem zastosować do tego zwrotu wydatków zwolnienia przedmiotowego wskazanego w art. 21 ust. 1 pkt 113 ustawy o PIT.

Pojawić się może zatem ryzyko, że członek zarządu w formie ryczałtu otrzymuje kwotę przewyższającą faktycznie poniesione wydatki. W takim przypadku kwota otrzymywanego ryczałtu stanowi dochód.

Aby wyeliminować ryzyko powstania dochodu po stronie członka zarządu z tytułu otrzymywanego ryczałtu za korzystanie z telefonu prywatnego w sprawach stowarzyszenia, należałoby zwracać mu jedynie na podstawie wyspecyfikowanych połączeń ich koszt wynikający z billingu załączanego do faktury za nabywane usługi telekomunikacyjne.

W takim przypadku koszty uzyskania przychodu byłyby równe przychodowi wynikającemu z wartości zwracanych kosztów ponoszonych z tytułu realizacji połączeń telefonicznych (rozmów w sprawach stowarzyszenia) przez stowarzyszenie.

Kwota otrzymywana przez członka zarządu za korzystanie ze swojego prywatnego telefonu w sprawach stowarzyszenia powinna odpowiadać faktycznie poniesionym przez niego kosztom. W takim przypadku nie powstanie ryzyko, że otrzymywany przez niego ryczałtowy zwrot przewyższa ponoszone przez niego z tego tytułu wydatki, co powoduje powstanie dochodu.

Podstawa prawna

Art. 11 ust. 1, art. 21 ust. 1 pkt 13, art. 21 ust. 1 pkt 113, art. 45 ust. 2 ustawy z 26 lipca 1991 r. o podatku dochodowym od osób fizycznych (t.j. Dz.U. z 2012 r. poz. 361 z późn. zm.).

Oprac. Łukasz Zalewski