Jak opodatkowane są pakiety medyczne

Zgodnie z zasadą powszechności opodatkowania podatkowi dochodowemu od osób fizycznych podlegają wszelkiego rodzaju dochody, z wyjątkiem dochodów wymienionych w art. 21, 52, 52a i 52c ustawy o PIT oraz dochodów, od których na podstawie Ordynacji podatkowej zaniechano poboru podatku. Oznacza to, że każda zarobiona złotówka podlega opodatkowaniu.

Zasada ta dotyczy także nieodpłatnych świadczeń otrzymywanych np. przez pracowników od pracodawcy. Takim nieodpłatnym świadczeniem, jakie firmy proponują swoim pracownikom, są m.in. pakiety medyczne. Ich wartość stanowi przychód opodatkowany PIT. Pracodawca będzie musiał więc od jego wartości pobrać zaliczkę na podatek, a pracownik wykaże go w rocznym zeznaniu podatkowym.

W ustawie o PIT zostały określone źródła przychodów, do których zalicza się m.in. stosunek służbowy, stosunek pracy, w tym spółdzielczy stosunek pracy, członkostwo w rolniczej spółdzielni produkcyjnej lub innej spółdzielni zajmującej się produkcją rolną, praca nakładcza, emerytura lub renta, inne źródła.

Przy pakietach medycznych kluczowe znaczenie będzie miała definicja przychodów ze stosunku pracy. Za przychody ze stosunku służbowego, stosunku pracy, pracy nakładczej oraz spółdzielczego stosunku pracy uważa się wszelkiego rodzaju wypłaty pieniężne oraz wartość pieniężną świadczeń w naturze bądź ich ekwiwalenty, bez względu na źródło finansowania tych wypłat i świadczeń, a w szczególności: wynagrodzenia zasadnicze, wynagrodzenia za godziny nadliczbowe, różnego rodzaju dodatki, nagrody, ekwiwalenty za niewykorzystany urlop i wszelkie inne kwoty, niezależnie od tego, czy ich wysokość została z góry ustalona, a ponadto świadczenia pieniężne ponoszone za pracownika, jak również wartość innych nieodpłatnych świadczeń lub świadczeń częściowo odpłatnych.

Użyty zwrot w szczególności oznacza, że wymienione kategorie przychodów stanowią katalog otwarty. Przychodem ze stosunku pracy i stosunków pokrewnych są więc wszelkiego rodzaju wypłaty i świadczenia skutkujące u podatnika powstaniem przysporzenia majątkowego, mające swoje źródło w łączącym pracownika z pracodawcą stosunku pracy lub stosunku pokrewnym.

Opieka medyczna, jaką pracodawcy oferują swoim pracownikom, jest dwojakiego rodzaju. Po pierwsze, są to świadczenia obowiązkowe, wynikające m.in. z kodeksu pracy. Po drugie, dodatkowe abonamenty medyczne. Od charakteru tych świadczeń będą zależały dalsze rozliczenia podatkowe.

Opłacanie przez pracodawcę kosztów obowiązkowej opieki z zakresu medycyny pracy nie powoduje u pracowników powstania przychodu w rozumieniu ustawy o podatku dochodowym od osób fizycznych. Zgodnie z przepisami kodeksu pracy wstępne, okresowe i kontrolne badania lekarskie są przeprowadzane na koszt pracodawcy. Ponadto, gdy pracodawca ponosi inne koszty profilaktycznej opieki zdrowotnej pracowników, niezbędnej z uwagi na warunki pracy, wartość tego rodzaju świadczeń, otrzymanych przez pracownika od pracodawcy, również nie stanowi jego przychodu. Natomiast pozostałe koszty opieki medycznej, inne niż wymienione, ponoszone przez pracodawcę na rzecz pracowników, stanowią dla pracownika przychód ze stosunku pracy.

Zgodnie z interpretacjami organów podatkowych o powstaniu przychodu ze stosunku pracy nie przesądza fakt skorzystania przez pracownika z konkretnej usługi medycznej, lecz samo otrzymanie abonamentu medycznego (o określonej wartości pieniężnej), który przyznaje prawo do usług medycznych w ramach wykupionego pakietu.

Objęcie pracownika nieobowiązkową opieką medyczną stanowi nieodpłatne świadczenie, którego wartość ustala się według cen jego zakupu. Często zdarza się, że pracodawcy ponoszą jedną, zryczałtowaną opłatę za pracowników przy wykupie abonamentów medycznych. Co wtedy z ustaleniem przychodu? Zdaniem organów podatkowych ryczałtowy sposób opłacania kosztów związanych z otoczeniem pracowników zarówno obowiązkową, jak i nieobowiązkową opieką medyczną w ramach pakietu medycznego nie stanowi przeszkody w ustaleniu wartości świadczenia przypadającego na każdego uprawnionego pracownika.

Będąc osobą uprawnioną do świadczeń medycznych objętych usługą, pracownik w danym okresie może np. nie skorzystać z żadnych usług lub też skorzystać z usług o faktycznej wartości daleko wykraczających poza odpłatność ryczałtową. Według organów podatkowych liczba faktycznie wykorzystanych usług przez pracownika nie wpływa na wysokość odpłatności ustalonej w sposób ryczałtowy. Wartość ta jest stała i jest ponoszona za gotowość świadczenia usług objętych pakietem na rzecz konkretnego pracownika, w okresie, za który została zapłacona. W związku z tym przychodem nie będzie wartość rzeczywiście skonsumowanych usług medycznych, lecz wartość świadczenia uzyskiwanego przez pracownika.

Ponadto usługa objęcia opieką medyczną finansowana pracownikom przez pracodawcę jest powszechna na polskim rynku i odpłatność z tego tytułu wynika z faktu objęcia opieką medyczną, a nie z faktu korzystania z konkretnych świadczeń. Tego typu umowy polegają z jednej strony na przekazaniu świadczenia pieniężnego, a z drugiej na przyrzeczeniu zapewnienia opieki medycznej w razie takiej potrzeby. W związku z tym pracownik, gdyby nie otrzymał tego świadczenia od pracodawcy, mógłby indywidualnie zawrzeć taką umowę, ponosząc z tego tytułu wydatek.

Pracodawca, który oferuje swoim pracownikom pakiety medyczne, ma też pewne obowiązki jako płatnik.

Warto pamiętać, że osoby fizyczne, osoby prawne oraz jednostki organizacyjne nieposiadające osobowości prawnej są zobowiązane jako płatnicy obliczać i pobierać w ciągu roku zaliczki na podatek dochodowy od osób, które uzyskują od tych zakładów przychody ze stosunku służbowego, stosunku pracy, pracy nakładczej lub spółdzielczego stosunku pracy.

Wartość abonamentu medycznego opłaconego przez pracodawcę na rzecz uprawnionych w danym miesiącu pracowników, w części podlegającej opodatkowaniu stanowi przychód ze stosunku pracy danego pracownika. Firma jako pracodawca ma obowiązek doliczyć wartość tego świadczenia do przychodu pracownika osiągniętego w miesiącu, w którym jest opłacany abonament i od łącznej wartości dochodów z pracy obliczyć, pobrać i odprowadzić zaliczkę na podatek dochodowy.