Co podatnicy mogą odliczyć w ramach ulgi rehabilitacyjnej – nietypowe sytuacje

Poniesione przez podatniczkę wydatki na korzystanie z samochodu ciężarowego dla potrzeb związanych z przewozem osoby pozostającej na utrzymaniu na zabiegi rehabilitacyjne nie podlegają odliczeniu od dochodu stanowiącego podstawę opodatkowania. Korzystanie z samochodu zarejestrowanego jako ciężarowy nie uprawnia do skorzystania z ulgi rehabilitacyjnej.

Od dochodu w ramach tego zwolnienia podatkowego można bowiem odliczyć wydatki na dojazdy na niezbędne zabiegi rehabilitacyjne, ale samochodem osobowym, który jest własnością lub współwłasnością osoby niepełnosprawnej albo osoby, na utrzymaniu której jest osoba niepełnosprawna.

Wśród wydatków, których poniesienie uprawnia do korzystania z ulgi rehabilitacyjnej, nie ma wydatków na leczenie i diagnostykę dziecka za granicą. Ulgi podatkowe (w tym ulga rehabilitacyjna) są wyjątkiem od zasady równości i powszechności opodatkowania, a przepisy dotyczące ich zakresu powinny być interpretowane ściśle, nie rozszerzająco.

Brak więc podstaw prawnych do odliczenia od dochodu – jako wydatku na cele rehabilitacyjne – kosztów związanych z leczeniem i diagnostyką dziecka za granicą.

Skoro podatnik jest osobą niepełnosprawną, posiadającą orzeczenie o zaliczeniu do I grupy inwalidztwa, to będzie przysługiwało mu uprawnienie do odliczenia od dochodu w ramach ulgi rehabilitacyjnej wydatku na zakup materaca, który spełnia wymogi sprzętu rehabilitacyjnego. Przy czym pomocne do udowodnienia, że nabyty materac jest indywidualnym sprzętem niezbędnym w rehabilitacji, będzie posiadanie wystawionego przez lekarza specjalistę zaświadczenia lekarskiego, że materac należy stosować w związku z orzeczonym stopniem niepełnosprawności. Odliczeniu będzie podlegała cała kwota wydatku na materac.

Skoro podatniczka jest osobą niepełnosprawną, posiadającą II grupę inwalidztwa i poniosła udokumentowane koszty z tytułu odpłatności za zabiegi rehabilitacyjne, to będzie przysługiwało jej uprawnienie do odliczenia od dochodu w ramach ulgi rehabilitacyjnej tylko kosztów rehabilitacji. Natomiast wydatki poniesione na zabieg operacyjny i pobyt w szpitalu w związku z tym zabiegiem nie podlegają odliczeniu od dochodu w ramach ulgi rehabilitacyjnej.

Podatnik w ramach ulgi rehabilitacyjnej może odliczyć od dochodu wydatki na zakup sprzętu, urządzeń indywidualnego przeznaczenia, niezbędnego w rehabilitacji oraz ułatwiającego wykonywanie czynności życiowych stosownie do potrzeb wynikających z niepełnosprawności.

Określenia: indywidualny sprzęt, urządzenia i narzędzia techniczne niezbędne w rehabilitacji oznaczają, że można zaliczyć do nich tylko i wyłącznie sprzęt, urządzenia i narzędzia techniczne, mające cechy sprzętu, urządzeń czy narzędzi o charakterze szczególnym (niestandardowym), konieczne w rehabilitacji osoby niepełnosprawnej i ułatwiające tej osobie wykonywanie czynności życiowych, których utrudnienie wykonania wynika z niepełnosprawności. Oznacza to, że taki sprzęt musi posiadać właściwości leczniczo-rehabilitacyjne. Zatem pomiędzy rodzajem nabytego sprzętu a rodzajem niepełnosprawności pozostawać musi ścisły związek, zakupiony sprzęt musi być wykorzystywany (używany) w rehabilitacji oraz służyć przywracaniu sprawności organizmu, cechą zakupionego sprzętu musi być jego indywidualny charakter.

Podatnikowi, który jest inwalidą I grupy, będzie przysługiwało prawo do odliczenia od dochodu w ramach ulgi rehabilitacyjnej wydatku na zakup łóżka ortopedycznego, które należy stosować w związku z orzeczonym stopniem niepełnosprawności i które spełnia wymogi sprzętu rehabilitacyjnego. Odliczenie to przysługuje osobie fizycznej, która jest uznana za osobę niepełnosprawną, w wysokości faktycznie poniesionej, przy czym nie może ono przekroczyć wysokości dochodu do opodatkowania. Wydatek ten podlega odliczeniu w roku podatkowym, w którym został poniesiony. Wysokość poniesionego wydatku ustala się na podstawie dokumentów stwierdzających ich poniesienie, z których wynika, kto poniósł wydatek, w jakiej wysokości i na jaki cel.

Nie kwestionując walorów posiadania i użytkowania samochodu osobowego w wersji kombi do przewozu osoby niepełnosprawnej wraz z wózkiem inwalidzkim, pojazd ten mieści się w kategorii dóbr powszechnego użytku, z których w zwykły sposób korzystać może ogół osób niezależnie od faktu ewentualnej niepełnosprawności. Trudno zatem mówić o indywidualnym charakterze zakupionego pojazdu mechanicznego jako sprzętu rehabilitacyjnego. Wobec tego zakup samochodu osobowego nie podlega odliczeniu od dochodu w ramach ulgi rehabilitacyjnej.

Sprzęt, urządzenia i narzędzia techniczne niezbędne w rehabilitacji to rzeczy niezbędne w codziennym życiu (ułatwiające wykonywanie czynności życiowych).

Za wydatki na cele rehabilitacyjne można uznać wydatki poniesione przez osobę będącą osobą niepełnosprawną, (zalecone przez lekarza specjalistę) na zakup pompy insulinowej, pasków testowych oraz zestawów infuzyjnych.

W przypadku wydatków na zakup insuliny i leków to wydatki na ten cel podlegają odliczeniu od dochodu, o ile spełniają cechy leku, tzn. mieszczą się w urzędowym wykazie produktów leczniczych dopuszczonych do obrotu na terytorium Polski i lekarz specjalista stwierdził, że są one konieczne do stosowania przez okres stały lub czasowy.

Jeżeli zatem podatniczka ponosi wydatki na zakup preparatów, które spełniają cechy leku, i lekarz specjalista stwierdza, że powinna je stosować (stale lub czasowo), to ma prawo odliczyć wydatki poniesione na ten cel w wysokości stanowiącej różnicę pomiędzy faktycznie poniesionymi wydatkami w danym miesiącu a kwotą 100 zł.

Wysokość wydatków na cele rehabilitacyjne ustala się na podstawie dokumentów stwierdzających ich poniesienie. Dokument musi zawierać dane personalne osoby niepełnosprawnej ponoszącej wydatek na cele rehabilitacyjne. Dokumentem takim jest faktura VAT. Paragon natomiast, który nie pozwala zidentyfikować osoby dokonującej zakupu, nie jest dokumentem, na podstawie którego można dokonać odliczenia od dochodu w ramach ulgi rehabilitacyjnej.

Katalog ulg wymienionych w ustawie o podatku dochodowym od osób fizycznych jest katalogiem zamkniętym, w którym ustawodawca nie wymienia odliczenia od dochodu wydatków poniesionych na spłatę kredytu zaciągniętego na zakup indywidualnego sprzętu niezbędnego w rehabilitacji stosownie do potrzeb wynikających z niepełnosprawności. Ponadto po dacie, od której orzeczono niepełnosprawność, podatniczka nie ponosiła wydatków na zakup sprzętu niezbędnego w rehabilitacji, lecz na spłatę kredytu, którym sfinansowała zakup tego sprzętu (materaca), dokonany w 2008 roku.

W konsekwencji, pomimo że podatniczka jest osobą niepełnosprawną, posiadającą orzeczenie o stopniu niepełnosprawności, to nie będzie przysługiwało jej uprawnienie do odliczenia od dochodu w ramach ulgi rehabilitacyjnej wydatków poniesionych na spłatę rat kredytu związanych z zakupem w 2008 roku materaca.