Po powrocie do kraju trzeba rozliczyć podatek

Ustalenie miejsca zamieszkania podatnika decyduje o zakresie ciążącego na nim obowiązku podatkowego. Inaczej mówiąc, od miejsca zamieszkania zależy, czy podatnik podlega nieograniczonemu, czy ograniczonemu obowiązkowi podatkowemu w Polsce. Nieograniczonym obowiązkiem podatkowym objęci są podatnicy, którzy w Polsce mają miejsce zamieszkania. Podlegają oni obowiązkowi podatkowemu od całości swoich dochodów (przychodów) bez względu na miejsce położenia źródeł przychodów. Natomiast jeśli podatnik będzie miał miejsce zamieszkania za granicą, to w Polsce będzie płacił podatek tylko od dochodów (przychodów) uzyskanych w danym roku podatkowym w Polsce (ograniczony obowiązek podatkowy).

Zgodnie z ustawą o PIT, osoby fizyczne, jeżeli mają miejsce zamieszkania na terytorium Rzeczypospolitej Polskiej, podlegają obowiązkowi podatkowemu od całości swoich dochodów (przychodów) bez względu na miejsce położenia źródeł przychodów (nieograniczony obowiązek podatkowy).

Za osobę mającą miejsce zamieszkania na terytorium Rzeczypospolitej Polskiej uważa się osobę fizyczną, która:

● posiada na terytorium Rzeczypospolitej Polskiej centrum interesów osobistych lub gospodarczych (ośrodek interesów życiowych) lub

● przebywa na terytorium Rzeczypospolitej Polskiej dłużej niż 183 dni w roku podatkowym.

Ustawa o PIT wskazuje na dwa warunki, od spełnienia których uzależnia się kwalifikację danej osoby jako mającej miejsce zamieszkania w Polsce. Te przesłanki są rozdzielone spójnikiem lub, co jest równoznaczne z tym, że wystarczy spełnienie którejkolwiek z nich, aby uznać, że osoba posiada miejsce zamieszkania w Polsce, a co za tym idzie – podlega w kraju nieograniczonemu obowiązkowi podatkowemu, czyli opodatkowaniu od wszystkich osiąganych dochodów.

Jako pierwszy warunek pozwalający na uznanie osoby za mającą miejsce zamieszkania na terytorium RP przepis wskazuje posiadanie centrum interesów osobistych lub gospodarczych (ośrodek interesów życiowych). Przesłanka ta została skonstruowana w bardzo szeroki sposób, jeśli chodzi o zakreśloną grupę osób, które na potrzeby podatku dochodowego od osób fizycznych posiadają w Polsce ośrodek interesów życiowych. Tym samym określona osoba, która ma ścisłe powiązania biznesowe czy też gospodarcze w Polsce, a całą rodzinę i znajomych w innym państwie, może w takiej sytuacji podlegać opodatkowaniu w Polsce od całości swoich dochodów.

Za osobę mającą miejsce zamieszkania na terytorium Rzeczypospolitej uważa się również osobę fizyczną, która przebywa na terytorium Polski dłużej niż 183 dni w roku podatkowym. Ten warunek stanowi samodzielną podstawę do uznawania określonej kategorii osób za rezydentów, niezależną od omówionego posiadania na terytorium RP centrum interesów życiowych.

Jeżeli natomiast wymienione kryteria okażą się niewystarczające dla ustalenia rezydencji podatkowej, należy sięgnąć do stosownych postanowień art. 4 umów o unikaniu podwójnego opodatkowania.

Podatnicy, którzy pracowali za granicą, aby udowodnić przed polskimi organami podatkowymi, że ich miejsce zamieszkania jest za granicą, dokonywali pewnych czynności administracyjnych. Było to: uzyskanie certyfikatu rezydencji, wymeldowanie z Polski czy aktualizacja danych objętych zgłoszeniem identyfikacyjnym NIP. Osoby, które tych czynności dokonały, a teraz wracają do kraju, muszą na nowo wypełnić odpowiednie dokumenty. Chodzi tu głównie o aktualizację NIP.

Każdy, kto pracował za granicą i złożył w polskim urzędzie skarbowym aktualizację NIP, podając w niej jako nowy adres zamieszkania adres zagraniczny, a teraz wraca do kraju i jego miejscem zamieszkania znów będzie adres polski, ponownie musi aktualizować dane objęte NIP.

Składając zgłoszenie identyfikacyjne NIP-3 (o nadanie numeru identyfikacji podatkowej), podajemy w nim m.in. adres zamieszkania. Przy każdej zmianie danych podanych w takim zgłoszeniu mamy obowiązek w ciągu 30 dni od daty zmiany złożyć we właściwym organie skarbowym zgłoszenie aktualizacyjne. Robi się to również na druku NIP-3, zaznaczając odpowiedni kwadrat – aktualizacja. W takim zgłoszeniu podajemy jako nowy adres zamieszkania adres polski, jeśli wcześniej podaliśmy adres zagraniczny.

Podatnicy o nieograniczonym obowiązku podatkowym w Polsce czasowo przebywający za granicą, którzy osiągają dochody ze źródeł przychodów położonych poza terytorium Rzeczypospolitej Polskiej, są zobowiązani w terminie do 20 dnia miesiąca następującego po miesiącu, w którym wrócili do kraju, wpłacić zaliczkę na podatek dochodowy. Jeżeli termin płatności przypada po zakończeniu roku podatkowego, należny podatek jest płatny w terminie złożenia zeznania, czyli do 30 kwietnia roku następującego po roku, za który dokonywane jest rozliczenie. I tu jedna ważna uwaga: zaliczkę tę muszą wpłacić podatnicy, którzy pracowali w kraju, w którym umowa podatkowa przewiduje metodę unikania podwójnego opodatkowania – proporcjonalne odliczenie. Taka metoda ma zastosowanie m.in. do dochodów uzyskiwanych w Holandii, Belgii czy Danii.

Podatnicy, którzy w 2009 roku uzyskali dochody za granicą i muszą wykazać je w Polsce, wypełnią zeznanie PIT-36. W zeznaniu rocznym podatnik uwzględni również tę zaliczkę, którą wpłacił po powrocie do kraju. Rozliczając dochody zagraniczne w Polsce, do zeznania PIT-36 należy dołączyć wypełniony załącznik PIT/ZG. Jest to informacja o wysokości dochodów z zagranicy i zapłaconym podatku w roku podatkowym.

W załączniku podatnik wykazuje dochody z tytułu działalności wykonywanej za granicą lub ze źródeł przychodów położonych za granicą oraz podatek zapłacony za granicą (jeżeli do dochodów tych ma zastosowanie metoda odliczenia podatku zapłaconego za granicą), rozliczane w zeznaniu podatkowym PIT-36.

W formularzu PIT/ZG wykazujemy uzyskane poza granicami Polski dochody i zapłacony tam podatek po uprzednim przeliczeniu ich na złote. Takiego przeliczenia dokonujemy według zasad wynikających z przepisów ustawy o PIT.