Jak opodatkować i rozliczyć przed fiskusem wakacyjne dochody

Czy trzeba instalować kasę fiskalną

Podatnicy prowadzący działalność gospodarczą mają obowiązek instalowania kas fiskalnych. Jedynym kryterium zwalniającym z obowiązku ewidencjonowania przychodów za pomocą kas jest obrót. Jest to kwota 40 tys. zł dla podatników prowadzących działalność w poprzednich latach i 20 tys. dla podatników rozpoczynających działalność.

Czy podatnik wybiera sposób rozliczenia

Podatnik, który zamierza założyć działalność gospodarczą, musi sam wybrać sposób jej opodatkowania. Oprócz zasad ogólnych, czyli opodatkowania według progresywnej skali podatkowej ze stawkami 18 i 32 proc. czy też opodatkowania 19-proc. podatkiem liniowym, przedsiębiorca może wybrać opodatkowanie w formie ryczałtu od przychodów ewidencjonowanych albo karty podatkowej.

Jednak dwie ostatnie formy – ryczałt i karta – mimo że są najprostsze, nie będą miały zastosowania do każdego rodzaju działalności gospodarczej. Nie dla wszystkich także będą opłacalne. Przykładowo ryczałt będzie niekorzystną formą opodatkowania dla podatników, którzy będą ponosić duże wydatki, mogące stanowić koszty uzyskania przychodów. Przy ryczałcie nie ma bowiem kosztów podatkowych. Podatek płaci się od przychodu, według stałej stawki podatkowej.

Rodzaj formularza, który będzie trzeba złożyć, będzie zależał od wybranej formy opodatkowania.

Podatnik prowadzący sezonową działalność gospodarczą, który wybierze opodatkowanie na zasadach ogólnych według skali PIT, musi po zakończeniu roku podatkowego do 30 kwietnia następnego roku złożyć zeznanie roczne na druku PIT-36. Jeśli przedsiębiorca będzie rozliczał PIT według liniowej 19-proc. stawki, będzie zobowiązany do złożenia PIT-36L. Termin na złożenie tego zeznania również upływa 30 kwietnia roku następnego po roku, za który dokonywane jest rozliczenie.

Jeśli podatnik wybierze rozliczenie ryczałtem będzie musiał złożyć PIT-28 do 31 stycznia następnego roku podatkowego, czyli za 2009 rok do 31 stycznia 2010 r. Ten sam termin na rozliczenie mają podatnicy karty. Oni składają deklarację PIT-16A.

Przy wyborze opodatkowania działalności w formie ryczałtu ewidencjonowanego stawka ryczałtu zależy od rodzaju prowadzonej działalności. Przykładowo 3-proc. ryczałt zapłacą podatnicy prowadzący działalność gastronomiczną; 5,5-proc. stawkę od robót budowlanych; 8,5 proc. lub 20 proc. (w zależności od wysokości przychodu) od najmu; 10-proc. ryczałt obowiązuje przy odpłatnym zbyciu praw majątkowych lub nieruchomości dokonywanych w ramach działalności i 17-proc. stawka ma zastosowanie do przychodów ze świadczenia niektórych usług niematerialnych.

Wpłata podatku następuje na rachunek urzędu skarbowego do 20 dnia następnego miesiąca, a za grudzień w terminie złożenia zeznania rocznego. Przy ryczałcie podatnicy po spełnieniu pewnych warunków mogą korzystać z kwartalnej formy wpłacania ryczałtu. Zeznanie roczne składa się na formularzu PIT-28 w terminie do 31 stycznia następnego roku podatkowego. Przy wyborze tej formy opodatkowania podatnik musi prowadzić ewidencję przychodów.

Jeśli chodzi o kartę podatkową, to stawkę podatku określa naczelnik urzędu skarbowego. Jej wysokość uzależniona jest od rodzaju prowadzonej działalności i liczby mieszkańców miejscowości, w której firma jest prowadzona. Zaletą tej formy opodatkowania jest to, że podatnicy są zwolnieni od obowiązku prowadzenia ksiąg, składania zeznań podatkowych oraz wpłacania zaliczek na podatek dochodowy.

Podatek płatny jest do dnia siódmego każdego miesiąca za miesiąc ubiegły, a za grudzień do 28 grudnia roku podatkowego. Natomiast po zakończeniu roku podatkowego, w terminie do 31 stycznia następnego roku podatkowego, podatnik składa roczną deklarację PIT-16A o wysokości składki na ubezpieczenie zdrowotne, zapłaconej i odliczonej od karty podatkowej w poszczególnych miesiącach roku podatkowego.

Od dochodów (przychodów) pobiera się zryczałtowany podatek dochodowy z tytułu m.in. z umów zlecenia, jeżeli suma należności określonych w umowie lub w umowach zawartych z osobą niebędącą pracownikiem płatnika z tego samego tytułu nie przekracza miesięcznie od tego samego płatnika kwoty 200 zł – w wysokości 18 proc. przychodu.

Przepisy ustawy o PIT przewidują, że koszty uzyskania przychodów, m.in. z umów zlecenia, wynoszą 20 proc. uzyskanego przychodu, z tym że koszty te oblicza się od przychodu pomniejszonego o potrącone przez płatnika w danym miesiącu składki na ubezpieczenia emerytalne i rentowe oraz na ubezpieczenie chorobowe, których podstawę wymiaru stanowi ten przychód.

Wynagrodzenie wypłacone sponsorowanemu z tytułu świadczonych przez niego usług należy zaliczyć na gruncie podatku dochodowego od osób fizycznych do przychodów z działalności wykonywanej osobiście. Na spółce jako płatniku podatku dochodowego od osób fizycznych będzie ciążył obowiązek naliczenia, pobrania i odprowadzenia zaliczki na podatek dochodowy od takiego wynagrodzenia, a także w terminie do końca lutego roku następującego po roku podatkowym sporządzenia imiennej informacji o wysokości dochodu (PIT-11) i przesłania jej w tym terminie sponsorowanemu oraz właściwemu ze względu na jego miejsce zamieszkania naczelnikowi urzędu skarbowego.

Jeżeli roczne dochody podatnika nie przekroczą kwoty wolnej od podatku, która w 2009 roku wynosi 3091 zł, nie powstanie obowiązek zapłaty podatku. Jednak zeznanie roczne trzeba będzie złożyć. Podatek w takim zeznaniu wyniesie 0 zł, a odprowadzone od takiego dochodu zaliczki na PIT zostaną podatnikowi zwrócone, jako nadpłata podatku.

Podatnik, który nie rozliczył się z uzyskanych dochodów, powinien liczyć się z konsekwencjami. Przede wszystkim, jeśli podatnik nie zapłacił należnego PIT, powstała u niego zaległość podatkowa, którą trzeba uregulować wraz z należnymi odsetkami, które obecnie wynoszą 10,5 proc. w skali roku. Ponadto jeśli urząd skarbowy dowie się, że podatnik zataił przed nim swoje zarobki, może wszcząć wobec niego postępowanie z nieujawnionych źródeł przychodów. Gdy podatnik nie będzie potrafił udowodnić, skąd pochodziły zarobione pieniądze, będzie musiał zapłacić 75-proc. PIT od tych zarobków. Gdy podatnik ujawni źródło przychodów, zapłaci podatek według skali.

Dodatkowo za brak rozliczenia podatkowego fiskus ma prawo nałożyć na podatnika sankcje wynikające z kodeksu karnego skarbowego. Wysokość stawki dziennej za przestępstwa skarbowe może być ustalona w granicach od 42,53 zł do 17 012 zł. Natomiast granice kary grzywny wynoszą od 127,60 zł do 25 520 zł.