Kiedy podatnik otrzymuje świadczenie w naturze i jak je rozliczyć podatkowo

Przychodami są otrzymane lub postawione do dyspozycji podatnika w roku kalendarzowym pieniądze i wartości pieniężne oraz wartość otrzymanych świadczeń w naturze i innych nieodpłatnych świadczeń.

Ponadto za przychody ze stosunku służbowego, stosunku pracy, pracy nakładczej oraz spółdzielczego stosunku pracy uważa się wszelkiego rodzaju wypłaty pieniężne oraz wartość pieniężną świadczeń w naturze bądź ich ekwiwalenty, bez względu na źródło finansowania tych wypłat i świadczeń, a w szczególności: wynagrodzenia zasadnicze, wynagrodzenia za godziny nadliczbowe, różnego rodzaju dodatki, nagrody, ekwiwalenty za niewykorzystany urlop i wszelkie inne kwoty, niezależnie od tego, czy ich wysokość została z góry ustalona, a ponadto świadczenia pieniężne ponoszone za pracownika, jak również wartość innych nieodpłatnych świadczeń lub świadczeń częściowo odpłatnych.

Wartość pieniężną świadczeń w naturze określa się na podstawie cen rynkowych stosowanych w obrocie rzeczami lub prawami tego samego rodzaju i gatunku, z uwzględnieniem w szczególności ich stanu i stopnia zużycia oraz czasu i miejsca ich uzyskania.

Wartość pieniężną innych nieodpłatnych świadczeń ustala się:

● jeżeli przedmiotem świadczenia są usługi wchodzące w zakres działalności gospodarczej dokonującego świadczenia – według cen stosowanych wobec innych odbiorców,

● jeżeli przedmiotem świadczeń są usługi zakupione – według cen zakupu,

● jeżeli przedmiotem świadczeń jest udostępnienie lokalu lub budynku – według równowartości czynszu, jaki przysługiwałby w razie zawarcia umowy najmu tego lokalu lub budynku,

● w pozostałych przypadkach – na podstawie cen rynkowych stosowanych przy świadczeniu usług lub udostępnianiu rzeczy lub praw tego samego rodzaju i gatunku, z uwzględnieniem w szczególności ich stanu i stopnia zużycia oraz czasu i miejsca udostępnienia.

Jeżeli świadczenia są częściowo odpłatne, przychodem podatnika jest różnica pomiędzy wartością tych świadczeń a odpłatnością ponoszoną przez podatnika.

W przypadku wygranych w konkursie, których wartość nagród przekracza kwotę 760 zł, na uczelni jako płatniku będzie ciążył obowiązek pobrania zryczałtowanego podatku dochodowego, w wysokości 10 proc.

Ufundowana przez uczelnię usługa bezpłatnego kształcenia na jednym z wybranych kierunków stanowić będzie wygraną w konkursie.

Za podstawę opodatkowania należy przyjąć wartość odpowiadającą cenie stosowanej wobec innych odbiorców. Będzie to kwota, jaką zobowiązani są płacić pozostali studenci nieuprawnieni do bezpłatnego kształcenia.

Obowiązek podatkowy powstaje w terminie przewidzianym dla studentów z zadeklarowanym systemem płatności, przewidzianym dla wnoszenia jednorazowo opłaty rocznej. Jednak w sytuacji, gdy w terminie płatności przewidzianym dla pozostałych studentów, spełnienia warunku dotyczącego uzyskania odpowiedniej średniej wyników w nauce nie byłoby możliwe, z uwagi chociażby na brak informacji w tym zakresie, wówczas moment powstania obowiązku podatkowego przesuwa się do momentu, w którym będzie można uznać, że ten warunek został spełniony, a tym samym świadczenie będzie miało definitywny charakter.

W konsekwencji nagroda w konkursie organizowanym przez uczelnię stanowi przychód z innych źródeł, ale podlegający opodatkowaniu 10-proc. podatkiem dochodowym. Opodatkowaniu podlegają bowiem wygrane w konkursach.

Jedynie w przypadku gdyby nie zostały spełnione przesłanki pojęcia konkurs, czyli w rzeczywistości konkurs nie miałby miejsca, otrzymane kwoty czy przedmioty (prawo do bezpłatnej nauki), stanowiłyby przychód z innych źródeł opodatkowany według skali podatkowej i uczelnia miałaby obowiązek wystawienia PIT-8C.

Opłacanie przez pracodawcę kosztów obowiązkowej opieki z zakresu medycyny pracy nie powoduje u pracowników powstania przychodu w rozumieniu ustawy o podatku dochodowym od osób fizycznych. Wstępne, okresowe i kontrolne badania lekarskie są przeprowadzane na koszt pracodawcy. Ponadto gdy pracodawca ponosi inne koszty profilaktycznej opieki zdrowotnej pracowników, niezbędnej z uwagi na warunki pracy, wartość tego rodzaju świadczeń, otrzymanych przez pracownika od pracodawcy, nie stanowi jego przychodu.

Jeżeli pracodawca będzie opłacał dodatkowy (dobrowolny) pakiet medyczny, wówczas wartość kosztów poniesionych przez zakład pracy przypadająca na pracownika stanowi przychód ze stosunku pracy dla pracownika. Zdaniem organów podatkowych, o powstaniu przychodu ze stosunku pracy nie przesądza fakt skorzystania przez pracownika z konkretnej usługi medycznej, lecz samo otrzymanie przez pracownika abonamentu medycznego (o określonej wartości pieniężnej), dającego prawo do usług medycznych w ramach wykupionego pakietu.

Objęcie pracownika nieobowiązkową opieką medyczną stanowi nieodpłatne świadczenie, którego wartość ustala się według cen jego zakupu. Ryczałtowy sposób opłacania przez pracodawcę kosztów związanych z otoczeniem pracowników nieobowiązkową opieką medyczną nie stanowi przeszkody w ustaleniu wartości świadczenia przypadającego na każdego uprawnionego pracownika. Wnioskodawca w ramach opłacanego ryczałtu ma możliwość określenia wartości świadczenia, postawionego do dyspozycji pracownikowi (bądź członkowi jego rodziny). Możliwość taka bowiem istnieje np. na podstawie listę osób uprawnionych do korzystania ze świadczeń medycznych.

W przypadku ryczałtowej formy dokonywania rozliczeń z firmą świadczącą usługi medyczne, fakt skorzystania lub nieskorzystania przez uprawnioną osobę w danym miesiącu z usługi, pozostaje bez wpływu na sposób opodatkowania przedmiotowych świadczeń.

Będąc osobą uprawnioną do świadczeń medycznych objętych pakietem, pracownik może nie skorzystać z żadnych usług lub też skorzystać z usług o faktycznej wartości daleko wykraczających poza odpłatność ryczałtową. Liczba faktycznie wykorzystanych usług przez pracownika nie wpływa na wysokość odpłatności ustalonej w sposób ryczałtowy. Wartość ta jest stała i jest ponoszona za gotowość świadczenia usług objętych pakietem na rzecz konkretnego pracownika w okresie, za który została zapłacona.

Wartość świadczenia medycznego opłaconego za pracownika pracodawca ma obowiązek doliczyć do wynagrodzenia wypłaconego w danym miesiącu i od łącznej wartości obliczyć, pobrać i odprowadzić zaliczkę na podatek dochodowy.

Kwota składki rozkłada się solidarnie na wszystkich członków zarządu i rady nadzorczej objętych przedmiotowym ubezpieczeniem. Składka w częściach odpowiadających poszczególnym członkom zarządu i rady nadzorczej stanowi dla nich przychód ze stosunku pracy lub z działalności wykonywanej osobiście.

Skoro są to nieodpłatne świadczenia ponoszone przez spółkę za osoby, z którymi łączy je stosunek prawny, to przychód u tych osób powstanie w momencie poniesienia tych świadczeń przez spółkę, a więc w momencie zapłaty składki ubezpieczeniowej.

Oznacza to, że koszt związany z zawarciem polisy ubezpieczenia odpowiedzialności cywilnej dla przyszłych, byłych i obecnych członków zarządu i rady nadzorczej stanowi dla wskazanych osób dodatkowy przychód ze stosunku pracy lub przychód z działalności wykonywanej osobiście, podlegających opodatkowaniu podatkiem dochodowym. Natomiast wysokość przychodu będzie stanowiła kwota składki w części przypadającej odpowiednio na poszczególnych członków zarządu i rady nadzorczej.