Jak podatkowo rozliczyć stypendia

Jeżeli minister właściwy do spraw szkolnictwa wyższego po zasięgnięciu opinii Rady Głównej Szkolnictwa Wyższego zatwierdzi regulamin dotyczący zasad i warunków przyznawania stypendiów doktoranckich, otrzymanych na podstawie przepisów – Prawo o szkolnictwie wyższym przez słuchaczy studiów doktoranckich, przychód z tytułu stypendium doktoranckiego wypłacanego przez – w naszym przypadku urząd marszałkowski – w ramach projektu współfinansowanego ze środków unijnych oraz środków budżetu państwa, będzie korzystał ze zwolnienia od podatku dochodowego. Dla zastosowania zwolnienia od podatku dochodowego źródło wypłat omawianych świadczeń pozostaje bez znaczenia.

W przypadku gdy zasady wypłaty stypendiów doktoranckich będą zatwierdzone tylko przez zarząd województwa, zwolnienie z PIT do tych stypendiów doktoranckich nie będzie miało zastosowania. Uzyskane świadczenie będzie stanowiło przychód z innych źródeł, który podlega opodatkowaniu podatkiem dochodowym według skali podatkowej. Podmiot wypłacający należność nie będzie zobowiązany do poboru zaliczki na podatek, natomiast będzie musiał sporządzić w terminie do końca lutego następnego roku podatkowego informację PIT-8C i przekazać ją podatnikowi oraz urzędowi skarbowemu, którym kieruje naczelnik urzędu skarbowego właściwy według miejsca zamieszkania podatnika.

W sytuacji gdy zasady wypłaty stypendiów zostaną zatwierdzone przez zarząd województwa i ministra właściwego do spraw szkolnictwa wyższego po zasięgnięciu opinii Rady Głównej Szkolnictwa Wyższego albo przez ministra właściwego do spraw oświaty i wychowania, przychód z tytułu stypendium doktoranckiego będzie korzystał ze zwolnienia od podatku dochodowego.

Za przychody z działalności wykonywanej osobiście uważa się przychody z osobiście wykonywanej działalności artystycznej, literackiej, naukowej, trenerskiej, oświatowej i publicystycznej, w tym z tytułu udziału w konkursach z dziedziny nauki, kultury i sztuki oraz dziennikarstwa, jak również przychody z uprawiania sportu, stypendia sportowe przyznawane na podstawie odrębnych przepisów oraz przychody sędziów z tytułu prowadzenia zawodów sportowych.

Zgodnie ustawą o sporcie kwalifikowanym stypendia sportowe dla zawodników osiągających wysokie wyniki sportowe w międzynarodowym współzawodnictwie sportowym lub w krajowym współzawodnictwie sportowym mogą być przyznawane przez jednostki samorządu terytorialnego i finansowane z budżetów tych jednostek. Organ stanowiący jednostki samorządu terytorialnego, w drodze uchwały, określa warunki i tryb przyznawania, wstrzymywania i pozbawiania stypendiów sportowych.

W związku z tym stypendia sportowe przyznawane osobom nieposiadającym statusu ucznia lub studenta stanowią przychody z działalności wykonywanej osobiście. Wartość tych stypendiów powinna być wykazana w informacji PIT-11.

Stypendia sportowe przyznane na podstawie uchwały rady miejskiej i wypłacane uczniom, studentom w kwocie nieprzekraczającej miesięcznie 380 zł podlegają zwolnieniu z podatku dochodowego. Natomiast nadwyżka wypłaconego stypendium ponad kwotę 380 zł miesięcznie podlega opodatkowaniu. Dla uczniów i studentów wypłacający jest zobowiązany wystawić PIT – 8S.

Zgodnie z przepisami ustawy o PIT wolne od podatku dochodowego są stypendia otrzymywane na podstawie przepisów o stopniach naukowych i tytule naukowym oraz o stopniach i tytule w zakresie sztuki, stypendia doktoranckie otrzymywane na podstawie przepisów – Prawo o szkolnictwie wyższym oraz inne stypendia naukowe i za wyniki w nauce, których zasady przyznawania zostały zatwierdzone przez ministra właściwego do spraw szkolnictwa wyższego po zasięgnięciu opinii Rady Głównej Szkolnictwa Wyższego albo przez ministra właściwego do spraw oświaty i wychowania. Zwolnieniem od podatku objęte są więc wyłącznie stypendia spełniające wymienione kryteria.

W analizowanej sprawie uzyskiwane przez podatnika stypendium nie będzie korzystało ze zwolnienia od PIT. Przepis o zwolnieniu ma zastosowanie wyłącznie do stypendiów, jeżeli zasady ich przyznawania zostały zaakceptowane przez ministra właściwego do spraw szkolnictwa wyższego po zasięgnięciu opinii Rady Głównej Szkolnictwa Wyższego albo przez ministra właściwego do spraw oświaty i wychowania. Nie dotyczy natomiast stypendiów opłacanych z funduszy pochodzących z zagranicy (co ma miejsce w naszej sprawie).

Stypendium otrzymywane przez podatnika od belgijskiej Narodowej Fundacji Badań Naukowych podlega opodatkowaniu w Polsce jako przychód z innych źródeł i powinno być wykazane w zeznaniu podatkowym za rok, w którym było wypłacone.

Z zasad regulujących program staży urzędniczych Komisji Europejskiej wynika, że przyznane stażystom stypendia nie podlegają specjalnym przepisom podatkowym, mającym zastosowanie do urzędników i innych pracowników Wspólnot Europejskich. Stażyści samodzielnie odpowiadają za odprowadzenie wszelkich należnych podatków od stypendiów Komisji, zgodnie z prawem obowiązującym w danym państwie.

Oznacza to, że otrzymywane z tytułu stażu urzędniczego Komisji Europejskiej stypendia nie korzystają ze zwolnienia z opodatkowania od podatku dochodowego od osób fizycznych.

Istnieje natomiast możliwość pomniejszenia osiągniętego przychodu z tytułu przedmiotowego stypendium o kwotę stanowiącą równowartość diety z tytułu podróży służbowych poza granicami kraju, określonej w przepisach w sprawie wysokości oraz warunków ustalania należności przysługujących pracownikowi zatrudnionemu w państwowej lub samorządowej jednostce sfery budżetowej z tytułu podróży służbowej poza granicami kraju, za każdy dzień, w którym było otrzymywane stypendium.

Podatniczce przysługuje więc prawo do wyłączenia z podstawy opodatkowania dochodu z tytułu stypendium równowartości diety w wysokości 45 euro za każdy dzień otrzymywanego stypendium w 2009 roku. Taka wysokość diety przysługuje bowiem z tytułu podróży do Belgii.

Biorąc pod uwagę, że wypłacona uczniom pomoc materialna o charakterze stypendium przyznawana jest na podstawie przepisów o systemie oświaty, a środki na ten cel pochodzą z budżetu państwa lub budżetu właściwej jednostki samorządu terytorialnego, podlega ona zwolnieniu z opodatkowania. Zatem płatnik pomocy materialnej w formie stypendiów szkolnych (socjalnych) lub zasiłku szkolnego nie ma obowiązku sporządzania informacji o wysokości wypłacanego stypendium PIT-8S.

Stypendia przyznawane na podstawie ustawy o zasadach finansowania nauki nie są objęte zwolnieniem od PIT. Ustawa o zasadach finansowania nauki nie została wymieniona w zwolnieniu podatkowym jako podstawa do wypłaty wolnych od podatku stypendiów.

Ponadto, stypendiów naukowych dla wybitnych młodych naukowców wypłacanych na podstawie ustawy o zasadach finansowania nauki nie można utożsamiać ze stypendiami naukowymi i za wyniki w nauce, których zasady przyznawania zastały zatwierdzone przez ministra właściwego do spraw szkolnictwa wyższego po zasięgnięciu opinii Rady Głównej Szkolnictwa Wyższego. Minister nauki i szkolnictwa wyższego, przyznając omawiane stypendia, realizuje postanowienia ustawy o zasadach finansowania nauki, wydanego na jej podstawie rozporządzenia wykonawczego, czego nie można identyfikować z zatwierdzaniem zasad przyznawania stypendiów, o którym mowa w art. 21 ust. 1 pkt 39 ustawy o podatku dochodowym od osób fizycznych.

Wypłacone stypendium będzie więc przychodem z innych źródeł.