Podatek rozlicza się na ogólnych zasadach

Zasady opodatkowania członków rad nadzorczych reguluje ustawa o podatku dochodowym od osób fizycznych. Przychody otrzymane przez osoby wchodzące w skład rad nadzorczych (podobnie jak zarządów, komisji lub innych organów stanowiących osób prawnych) zalicza się do przychodów z działalności wykonywanej osobiście na podstawie art. 13 pkt 7 ustawy o PIT. W praktyce przepis ten najczęściej znajdzie zastosowanie do przychodów otrzymywanych przez osoby wchodzące na podstawie powołania w skład organów spółek kapitałowych, stowarzyszeń czy fundacji.

Działalność wykonywana osobiście jest jednym ze źródeł przychodów podlegających opodatkowaniu podatkiem dochodowym od osób fizycznych (art. 10 ust. 1 pkt 2 ustawy o PIT). Biorąc powyższe pod uwagę, należy wskazać, że co do zasady przychody otrzymywane przez członków rad nadzorczych stanowią przychody w rozumieniu ustawy o podatku dochodowym od osób fizycznych i jako takie podlegają opodatkowaniu. Zastosowanie mają tutaj ogólne zasady opodatkowania, według skali podatkowej ze stawkami 18 proc. i 32 proc.

W kalkulacji podstawy opodatkowania członków rad nadzorczych uwzględnia się koszty uzyskania przychodów na zasadach określonych w art. 22 ust. 9 pkt 5 ustawy o PIT. W tym przypadku zastosowanie mają koszty zryczałtowane w wysokości określonej dla przychodów ze stosunku pracy, określone w art. 22 ust. 2 pkt 1 i 2 ustawy o PIT.

Oznacza to, że zasadniczo koszty uzyskania przychodów członka rady nadzorczej wynoszą w 2009 roku 111,25 zł miesięcznie, a za rok podatkowy nie więcej niż 1335 zł. Jeżeli jednak podatnik tego samego rodzaju przychody uzyskuje od więcej niż jednego podmiotu albo od tego samego podmiotu, ale z tytułu kilku stosunków prawnych, roczne koszty uzyskania przychodu nie mogą przekroczyć kwoty 2002,05 zł.

Spółka czy inna osoba prawna wypłacająca wynagrodzenia członkom rad nadzorczych zobowiązana jest jako płatnik pobierać zaliczki na podatek dochodowy. Zgodnie z art. 41 ust. 1 ustawy o PIT, płatnik stosuje do dokonywanego świadczenia, pomniejszonego o miesięczne koszty uzyskania przychodów oraz o potrącone przez płatnika w danym miesiącu składki na ubezpieczenia emerytalne, rentowe oraz chorobowe, najniższą stawkę podatkową określoną w skali podatkowej, tj. 18 proc.

Płatnicy przekazują kwoty pobranych zaliczek na podatek w terminie do 20 dnia miesiąca następującego po miesiącu, w którym pobrano zaliczki, na rachunek urzędu skarbowego, którym kieruje naczelnik urzędu skarbowego właściwy według siedziby bądź miejsca prowadzenia działalności, gdy płatnik nie posiada siedziby.

Udział w posiedzeniach rady nadzorczej często wiąże się z koniecznością dojazdu. Zwykle w takich sytuacjach członkom rady nadzorczej zwracane są wydatki na konieczne przejazdy. Dla spółki istotne jest, czy od takiego zwrotu należy pobierać podatek dochodowy od osób fizycznych.

Zwroty kosztów dojazdów na posiedzenia rady nadzorczej otrzymywane przez członków rady nadzorczej korzystają ze zwolnienia z podatku dochodowego od osób fizycznych, na podstawie art. 21 ust. 1 pkt 16 lit. b) ustawy o PIT, tj. do wysokości limitów określonych w odrębnych przepisach. Chodzi tu o dwa rozporządzenia ministra pracy i polityki społecznej z 19 grudnia 2002 r. (Dz.U. nr 236, poz. 1990 z późn. zm. oraz Dz.U. nr 236, poz. 1991 z późn. zm.).

Zwolnienie ma zastosowanie, pod warunkiem że otrzymane świadczenia nie zostały zaliczone do kosztów uzyskania przychodów i zostały poniesione w celu uzyskiwania przychodów. Ponieważ podróże członków rady nadzorczej wiążą się z posiedzeniami rady, kwestia związku otrzymywanych przez członków rady nadzorczej świadczeń z przychodami nie budzi wątpliwości. W konsekwencji od zwrotu kosztów związanych z dojazdami na posiedzenia rady nadzorczej nie należy pobierać podatku dochodowego od osób fizycznych. Stanowisko to zostało potwierdzone w indywidualnych interpretacjach wydawanych w imieniu ministra finansów, m.in. przez dyrektora Izby Skarbowej w Poznaniu w piśmie z 12 lutego 2009 r. (sygn. ILPB1/415-958/08-4/AG) oraz dyrektora Izby Skarbowej w Bydgoszczy w piśmie z 15 września 2008 r. (sygn. ITPB1/415-417/08/AT).

Wyłączenie możliwości zaliczenia przez spółkę wydatków na podróże członków rady nadzorczej do kosztów uzyskania przychodów wynika z art. 16 ust. 1 pkt 38a ustawy o CIT. Zgodnie z zasadą wyrażoną w tym przepisie wydatków na rzecz osób wchodzących w skład rad nadzorczych, komisji rewizyjnych lub organów stanowiących osób prawnych nie zalicza się do kosztów podatkowych. Wyjątkiem są jedynie wynagrodzenia wypłacane z tytułu pełnionych funkcji.

Zatem odliczyć można wynagrodzenie wypłacone członkowi rady nadzorczej z tytułu pełnionej funkcji, natomiast inne wydatki niebędące świadczeniami z odrębnego stosunku cywilnoprawnego, takie jak zwrot kosztów delegacji czy wydatki na poczęstunek ponoszone na rzecz członków rady nadzorczej, nie mogą być kosztem podatkowym.

W praktyce zdarza się, że członek zarządu sprawuje swoją funkcję nieodpłatnie. Może jednak otrzymywać od spółki określone świadczenia niepieniężne, np. możliwość udziału w szkoleniu. Również w tym przypadku po stronie członka rady nadzorczej powstanie przychód z działalności wykonywanej osobiście. W takiej sytuacji powinien on wpłacić spółce przed skorzystaniem ze świadczenia należny podatek dochodowy.

Zgodnie z art. 41 ust. 7 ustawy o PIT, jeżeli przedmiotem m.in. świadczeń, o których mowa w art. 13 pkt 2 i 4--9, a więc także przychodów członków rad nadzorczych, nie są pieniądze, podatnik jest zobowiązany wpłacić płatnikowi kwotę zaliczki na podatek przed udostępnieniem świadczenia. Zatem w przypadku uzyskania przychodu innego niż pieniądze, np. świadczenia rzeczowego w postaci szkolenia, członek rady nadzorczej musi wpłacić spółce podatek. Ciężar podatkowy tego świadczenia nie może zostać przeniesiony na spółkę.

Ważne

Przychody otrzymywane przez osobę będącą członkiem rady nadzorczej są kwalifikowane jako przychody osiągane z działalności wykonywanej osobiście, w sytuacji gdy nie są otrzymywane na podstawie innego stosunku prawnego łączącego go ze spółką. Jeśli zaś członek rady nadzorczej zawrze ze spółką np. umowę o pracę, to przychody otrzymywane na podstawie tej umowy będą podlegać opodatkowaniu jako przychody ze stosunku pracy

Rozliczanie członka zarządu nierezydenta

Szczególne zasady opodatkowania określone w art. 29 ustawy o PIT mają zastosowanie w przypadku członków rad nadzorczych będących nierezydentami. Podatek dochodowy od uzyskanych przez nierezydentów na terytorium Polski przychodów z tytułu zasiadania w radach nadzorczych pobiera się w formie ryczałtu w wysokości 20 proc. przychodu. Przepis ten stosuje się z uwzględnieniem umów o unikaniu podwójnego opodatkowania, których stroną jest Polska. Zastosowanie stawki podatku wynikającej z właściwej umowy o unikaniu podwójnego opodatkowania lub niepobranie podatku zgodnie z taką umową jest możliwe pod warunkiem udokumentowania dla celów podatkowych miejsca zamieszkania podatnika uzyskanym od niego certyfikatem rezydencji.

Magdalena Majkowska

magdalena.majkowska@infor.pl

Podstawa prawna

Art. 10 ust. 1 pkt 2, art. 13 pkt 7, art. 21 ust. 1 pkt 16 lit. b), art. 21 ust. 13, art. 22 ust. 9 pkt 5, art. 29, art. 41 ustawy z 26 lipca 1991 r. o podatku dochodowym od osób fizycznych (t.j. Dz.U. z 2000 r. nr 14, poz. 176 z późn. zm.).

Art. 16 ust. 1 pkt 38a ustawy z 15 lutego 1992 r. o podatku dochodowym od osób prawnych (t.j. Dz.U. z 2000 r. nr 54, poz. 654 z późn. zm.).