Jak rozliczyć umorzoną opłatę za studia

doradca podatkowy z Kancelarii Doradztwa Podatkowego PAMA

Zgodnie z art. 11 ust. 1 ustawy o PIT do przychodów osoby fizycznej zalicza się, o ile ustawodawca podatkowy nie postanowił inaczej, wszelkie otrzymane lub postawione do dyspozycji podatnika w roku kalendarzowym pieniądze i wartości pieniężne oraz wartość otrzymanych świadczeń w naturze i innych nieodpłatnych świadczeń. Bez wątpienia zatem wartość umorzonej wierzytelności (opłaty) musi powiększyć przychód dłużnika. Co do zasady przychód uzyskany z tego tytułu powinien być zaliczony do innych przychodów. Potwierdza to np. wyrok WSA we Wrocławiu z 5 sierpnia 2008 r. (sygn. akt I SA/Wr 1821/07), w którym czytamy: jeżeli podatnik został zwolniony z długu (w rozumieniu art. 508 kodeksu cywilnego) w części przekraczającej określoną kwotę, co znaczy, że po spełnieniu określonych warunków doszło do wygaśnięcia w tej części zobowiązania, to zwolnienie z długu miało charakter częściowo nieodpłatny, przy czym przychodem podatnika jest różnica pomiędzy wartością tych świadczeń a odpłatnością ponoszoną przez podatnika.

Zmiany dokonane w ustawie o PIT wprowadzone od 1 stycznia 2009 r. nic w tej kwestii nie zmieniły. Zatem uczelnia postąpiła prawidłowo, wystawiając deklarację PIT-8C i uwidaczniając w niej dochód w wysokości dokonanego umorzenia. Takie umorzenie nie stanowiłoby przychodu studenta, gdyby uczelnia oferowała dwie ceny za oferowane studia. Jedną dla studentów kończących naukę w 4 lata i drugą dla studentów studiujących 4,5 roku. Wtedy studiując krócej, student płaciłby niższą opłatę zgodną z taryfikatorem uczelni. Nie mielibyśmy natomiast do czynienia z umorzeniem ceny. Widocznie uczelnia pobiera stałą opłatę za opisane studia. Niższa opłata niż oferowana wiąże się zatem zawsze z umorzeniem częściowym długu. Z tych powodów wystawiono PIT-8C.

Otrzymany PIT-8C wymusza dokonanie rozliczenia rocznego PIT-37 (lub PIT-36), w którym podatnik wykaże umorzone zobowiązanie w pozycji inne źródła przychodów. Dopiero wtedy – w rozliczeniu rocznym – wystąpi konieczność zapłaty podatku z otrzymanego umorzenia.