Kredyt na podatek może się opłacać

● U podatnika, który nie zapłaci podatku w terminie, powstanie zaległość podatkowa

● Kredyt może być prostszym rozwiązaniem niż skutki regulowania długu wobec fiskusa

Na rozliczenie PIT za 2008 rok zostały trzy tygodnie. Do wypełniania rocznych formularzy zabierają się teraz podatnicy, którzy wiedzą, że będą musieli fiskusowi dopłacić podatek. Podatnicy, którzy mieli nadpłatę podatku, swoje deklaracje składali jak najszybciej, aby równie szybko otrzymać zwrot pieniędzy.

W trudnej sytuacji są osoby z dopłatą PIT, które nie mają środków na jej uregulowanie. A jak wiadomo, niezapłacenie podatku w terminie - czyli do 30 kwietnia 2009 r. - oznacza powstanie zaległości podatkowej. Dług wobec fiskusa jest oprocentowany. Obecnie stawka odsetek za zwłokę wynosi 10,5 proc. w skali roku.

- Dopłata podatku dla niektórych podatników może oznaczać spory uszczerbek w domowym budżecie. Niedotrzymanie terminu płatności rodzi konsekwencje w formie zapłaty odsetek od zaległości podatkowych. Fiskus może też nałożyć na podatnika karę. W takiej sytuacji warto rozważyć inne możliwości - podpowiada Krzysztof Ścipień, starszy asystent podatkowy w BDO Numerica International Auditors & Consultants biuro w Katowicach.

Takim podatnikom z pomocą przychodzą banki. Oferują szybkie kredyty na zapłatę podatku. Jednak zanim podejmiemy decyzję o skorzystaniu z takiej pożyczki, warto przeliczyć, czy odsetki dla banku razem z wszystkimi opłatami nie będą wyższe od tych, które trzeba by zapłacić od długu wobec fiskusa.

Zbliża się termin do złożenia zeznania podatkowego, a dla części podatników także termin dopłaty podatku. Michał Roszkowski, doradca podatkowy w Accreo Taxand, zwraca uwagę, że niezapłacenie podatku w terminie oznacza nie tylko powstanie zaległości podatkowej, od której nalicza się odsetki ustawowe, które wynoszą obecnie 10,5 proc., lecz także ewentualną odpowiedzialność karną skarbową. Ta ostatnia kwestia czyni niezapłacenie podatku najmniej korzystnym rozwiązaniem dla podatnika. Mając to na względzie, wiele banków wprowadziło oferty kredytów przeznaczonych specjalnie na ten cel.

- Ich dostępność oraz koszt zależy m.in. od dochodów podatnika, wysokości finansowania, o jakie występuje, i tego, czy podatnik jest już klientem tego banku. Warto także wskazać, że spośród oferowanych na rynku kredytów część jest oprocentowana niżej, niż wynosi wysokość odsetek od zaległości podatkowych, co zwiększa ich atrakcyjność - wylicza Michał Roszkowski.

Rozważając finansowanie zobowiązań podatkowych z kredytu bankowego, przede wszystkim trzeba wziąć pod uwagę rzeczywiste koszty takiego kredytu i własne możliwości spłaty takiego zobowiązania. Zdaniem Katarzyny Bieńkowskiej, doradcy podatkowego w Dewey & LeBoeuf, może się bowiem okazać, że koszt takiego finansowania będzie, biorąc pod uwagę prowizję i rzeczywiste oprocentowanie, bardzo wysoki.

Również Krzysztof Ścipień wskazuje, że niektóre banki udzielają kredytów wyłącznie na podstawie formularza PIT-11. W rzeczywistości to standardowe kredyty gotówkowe, których warunki cenowe nie różnią się od innych pożyczek.

Jednoznaczne rozstrzygnięcie, czy w sytuacji gdy zagrażają nam odsetki od zaległości podatkowej zaciągnąć kredyt czy nie, jest uzależnione od konkretnych okoliczności, w których znajduje się podatnik.

- Głównym czynnikiem jest wysokość stopy procentowej ustalonej przez bank. Oczywiste jest, że w sytuacji gdy będzie ona przekraczać wysokość odsetek podatkowych, zaciągnięcie kredytu będzie nieopłacalne. Od 26 marca wysokość odsetek od zaległości podatkowych została obniżona i wynosi 10,5 proc. - dodaje Krzysztof Ścipień.

Podkreśla też, że w takim przypadku należy przekalkulować koszt takiego kredytu i realnie ocenić, czy jest to najkorzystniejsze wyjście, a może po prostu pożyczyć od rodziny lub znajomych.

Kredyt bankowy to niejedyna możliwość na uregulowanie zobowiązania podatkowego. Michał Roszkowski stwierdza, że alternatywą jest zwrócenie się do urzędu skarbowego o odroczenie płatności podatku lub rozłożenie go na raty.

Również Katarzyna Bieńkowska podpowiada, że Ordynacja podatkowa przewiduje, że organ podatkowy, na wniosek podatnika, w przypadkach uzasadnionych ważnym interesem podatnika lub interesem publicznym, może odroczyć termin płatności podatku lub rozłożyć zapłatę podatku na raty. Podobna możliwość istnieje także w odniesieniu do zaległości podatkowych.

- Te możliwości są jednak rodzajem nadzwyczajnych ulg podatkowych, co oznacza, że powinny być stosowane wyjątkowo i w sposób ścisły. Ponadto są odpłatne (trzeba zapłacić tzw. opłatę prolongacyjną) - argumentuje Katarzyna Bieńkowska.

Zastrzega jednak, że warunkiem przyznania takiej ulgi jest istnienie przesłanki ważnego interesu podatnika lub interesu publicznego. Interes podatnika lub publiczny nie ma definicji ustawowej i nieostrość tych pojęć, a przez to ich szeroki zakres, pozostawia margines uznania organom podatkowym rozpatrującym konkretną sprawę określonego podatnika. Organy biorą pod uwagę osobistą sytuację majątkową podatnika oraz związek zachodzący między obniżeniem zdolności płatniczej a zajściem wypadków powodujących i uzasadniających niemożność zapłaty podatku. Orzecznictwo wskazuje, że jest to sytuacja, gdy z powodu nadzwyczajnych losowych przypadków podatnik nie jest w stanie uregulować zaległości podatkowych. Będzie to np. utrata możliwości zarobkowania czy utrata losowa majątku. Natomiast interes publiczny to sytuacja, gdy zapłata zaległości podatkowych spowoduje konieczność sięgania przez podatnika do środków pomocy państwa, gdyż nie będzie w stanie zaspokajać swoich potrzeb materialnych.

- Organ może zatem odmówić przyznania takiej ulgi, uznając, że nie zachodzą przesłanki jej zastosowania - wyjaśnia nasza rozmówczyni z Dewey & LeBoeuf.

Co zatem zrobić, aby taką ulgę otrzymać? Krzysztof Ścipień podpowiada, że trzeba wystąpić do naczelnika właściwego urzędu skarbowego z wnioskiem o odroczenie terminu płatności podatku, natomiast jeśli podatnik posiada pewne środki, niewystarczające jednak do zapłacenia tego podatku, może wnioskować o rozłożenie go na raty.

Warto pamiętać, że termin na rozpatrzenie takiego wniosku wynosi miesiąc, a w skomplikowanych przypadkach nawet dwa. Dlatego wniosek o odroczenie płatności podatku lub rozłożenie go na raty warto złożyć jak najszybciej.

Według Macieja Kulawika, radcy prawnego współpracującego z Allen & Overy, A. Pędzich, odroczenie płatności podatku lub jego rozłożenie na raty wiąże się z opłatą prolongacyjną w wysokości o połowę niższej niż odsetki od zaległości podatkowych. W szczególnych przypadkach (klęska żywiołowa, wypadek losowy) opłata prolongacyjna w ogóle nie jest naliczana.

- Jednak z uwagi na ocenność przesłanek uzyskania ulgi (ważny interes podatnika lub interes publiczny) często czasochłonne postępowanie może nie zakończyć się uzyskaniem ulgi - podkreśla Maciej Kulawik.

W takim przypadku skorzystanie z kredytu na zapłatę podatku może okazać się korzystne.

- Decyzje o odroczeniu lub rozłożeniu na raty podatku wydawane są rzadko i zależą od uznania organu podatkowego - ostrzega Michał Roszkowski.

Niezapłacenie podatku w terminie wiąże się nie tylko z powstaniem zaległości podatkowych i koniecznością zapłaty od nich odsetek. Nieujawnienie przedmiotu lub podstawy opodatkowania i niezłożenie stosownej deklaracji podatkowej jest działaniem nielegalnym i jako przestępstwo skarbowe jest zagrożone karą pozbawienia wolności do lat pięciu (gdy kwota podatku jest znaczna).

- W przypadku zadeklarowania podatku, ale uchylania się od jego wpłacenia, można oczekiwać, że organ podatkowy rozpocznie postępowanie egzekucyjne, a w przypadku uporczywego uchylania się od opodatkowania - również postępowanie karne skarbowe - ostrzega Maciej Kulawik.

Na podobne konsekwencje zwraca uwagę Katarzyna Bieńkowska, która dodaje, że brak zapłaty podatku w terminie może rodzić odpowiedzialność karną skarbową, więc nie należy ryzykować i celowo opóźniać zapłaty podatku.

- Zwłoka nie uratuje nas przed koniecznością jego zapłaty, i to z odsetkami za zwłokę od zaległości podatkowych - podsumowuje Katarzyna Bieńkowska.