Pensja pracownika sfinansowana z UE bez podatku

Wynagrodzenie pracowników zatrudnionych na umowę o pracę w części pochodzącej ze środków bezzwrotnej pomocy z Unii Europejskiej podlega zwolnieniu z podatku. Fundacja jako płatnik jest zwolniona z obowiązku przekazywania zaliczek na podatek dochodowy pracowników.

: Fundacja wystąpiła jako płatnik o interpretację w zakresie zwolnienia z podatku dochodowego od osób fizycznych. Wyjaśniła, że jest beneficjentem środków pochodzących z funduszy Unii Europejskiej. Projekt jest finansowany ze środków Europejskiego Funduszu Społecznego (EFS - 75 proc.) oraz budżetu państwa (25 proc.). W ramach projektu byli zatrudnieni na umowę o pracę pracownicy. Ich zadaniem była merytoryczna realizacja projektu - bezpośrednia realizacja celu projektu finansowanego z bezzwrotnej pomocy. Wynagrodzenie pracowników, podobnie jak całość projektu, finansowana była ze środków EFS (75 proc.) i budżetu państwa (25 proc.).

W ocenie fundacji wynagrodzenia pracowników były zwolnione z podatku na podstawie art. 21 ust. 1 pkt 46 ustawy z 20 lipca 1991 r. o podatku dochodowym od osób fizycznych (t.j. Dz.U. z 2000 r. nr 14, poz. 176 z późn. zm.).

: Racji skarżącej nie przyznał sąd I instancji. Zauważył, że finansowanie projektów realizowanych przez fundację odbywało na zasadzie tzw. prefinansowania. To oznacza, że projekty realizowane były bezpośrednio przy wykorzystaniu krajowych środków publicznych, a następnie były zwracane ze środków bezzwrotnej pomocy w zakresie 75 proc. kosztów projektu. Zdaniem sądu nie został spełniony warunek umożliwiający skorzystanie ze zwolnienia, bo wynagrodzenia pracowników w momencie ich otrzymania, a tym samym dochody w momencie ich powstania, nie pochodziły ze środków bezzwrotnej pomocy, lecz ze środków krajowych. Fakt dokonania następnie refundacji tych wydatków nie mógł wywierać wpływu na zakres powstałego już obowiązku podatkowego.

Sąd musiał jednak zmienić zdanie, bo fundacja wniosła skargę kasacyjną i wygrała przed Naczelnym Sądem Administracyjnym. W ocenie sądu kasacyjnego sposób finansowania programów ramowych badań, rozwoju technicznego i prezentacji Unii Europejskiej i programów NATO ma znaczenie drugorzędne. Jest to tylko kwestia techniczna nie- mająca istotnego znaczenia dla nabycia prawa do zwolnienia przedmiotowego. W tej sytuacji metoda prefinansowania (zaliczka), refinansowania nie może bezpośrednio wpływać na to zwolnienie, podobnie jak i to czy środki te pochodzą ze środków zgromadzonych na odpowiednim rachunku bankowym.

Ponadto zdaniem NSA użycie zwrotu bezpośrednio realizuje cel programu oznacza, że zwolnienie przysługuje tylko podatnikowi bezpośrednio realizującemu ten program. Nie przysługuje tym, którzy realizują go tylko pośrednio. Pośrednio cel programu jest realizowany przez podwykonawców, którzy wykonują czynności zlecone przez podatnika, którzy wystawiają temu podatnikowi faktury, zleceniodawca, który otrzymał zlecenie wykonania określonych robót, podwykonawca. Jednak w ocenie sądu wyłączenie to nie dotyczy pracowników zatrudnionych na umowę o pracę. Nie można przyjąć, że fundacja sama niejako realizuje bezpośrednio cel programu. Takiego poglądu nie da się pogodzić z rozumianą szeroko istotą działalności gospodarczej. Firma musi przecież wykonywać te zadania, posługując się choćby tylko i wyłącznie, ale zawsze zatrudnionymi pracownikami. W konsekwencji uznano, że nie sposób przyjąć, by pracownicy fundacji podlegali opodatkowaniu.

Wydając drugi raz wyrok, Wojewódzki Sąd Administracyjny w Poznaniu musiał uwzględnić skargę. Związany wyrokiem NSA sąd uznał, że pracownicy fundacji podlegają zwolnieniu.