W jaki sposób wybrać najlepszą formę opodatkowania uzyskiwanych dochodów

radca prawny, partner w WKB Wierciński, Kwieciński, Baehr

Wybór formy opodatkowania przy samozatrudnieniu nie jest łatwym zadaniem. Podjęta decyzja może przełożyć się na wysokość płaconego w przyszłości podatku dochodowego albo może znacząco obniżyć opłacalność prowadzonej działalności gospodarczej.

Dlatego należy dokładnie przeanalizować dopuszczalne formy opodatkowania. Pod uwagę należy wziąć rodzaj prowadzonej działalności gospodarczej i jej rozmiar, liczbę zatrudnianych pracowników. Pomocne może okazać się ustalenie proporcji przychodów do kosztów oraz wysokości przewidywanych zysków.

Do podstawowych form opodatkowania należy progresywna skala podatkowa oraz podatek liniowy. Opodatkowaniu w tym przypadku podlega osiągany dochód. Zgodnie z obowiązującą skalą podatkową dochody do wysokości 85 528 zł są opodatkowane stawką podatku w wysokości 18 proc., nadwyżka ponad tę kwotę podlega opodatkowaniu 32-proc. Stawka podatku liniowego wynosi natomiast 19 proc.

Na opodatkowanie według skali powinien zdecydować się przedsiębiorca, którego zarobki nie będą przekraczać 85 tys. zł rocznie. Dodatkowo należy uwzględnić katalog ulg, które przysługują przy tym sposobie opodatkowania. Rozliczanie na zasadach ogólnych będzie opłacalne także dla osób, które chcą rozliczać się z małżonkiem albo jako osoba samotnie wychowująca dzieci.

Podatek liniowy staje się opłacalny dopiero wtedy, gdy dochód roczny podlegający opodatkowaniu przekroczy kwotę 96 384 zł. Należy pamiętać, że podatnicy nie mają możliwości rozliczenia się z uzyskanych dochodów wspólnie z małżonkiem lub dzieckiem oraz nie mogą stosować ulg podatkowych.

Tylko dla niektórych rodzajów działalności można wybrać uproszczone formy opodatkowania: kartę podatkową lub ryczałt ewidencjonowany. W obu formach od podstawy nie odlicza się kosztów, co wiąże się z brakiem konieczności ich ewidencjonowania.

Zasadniczo zryczałtowany podatek dochodowy w formie karty podatkowej mogą płacić podatnicy prowadzący drobną działalność usługową lub wytwórczo-usługową. Stawka podatku dochodowego ustalana jest w drodze decyzji, a jej wysokość zależy od rodzaju działalności, liczby mieszkańców gminy, na terenie której ma być prowadzona działalność, oraz liczby zatrudnianych pracowników. Na przykład przy prowadzeniu usług ślusarskich w Warszawie stawka podatku wynosi 406 zł, jeżeli zatrudnimy jednego pracownika stawka wzrośnie do 682 zł. Po drugie, znaczenie może mieć wysokość poniesionych kosztów, gdyż przy karcie podatkowej nie można odliczać żadnych kosztów. Nie ma również możliwości wspólnego opodatkowania z małżonkiem. Należy pamiętać, iż podatek musi być opłacany niezależnie od tego, czy działalność daje dochód, czy nie.

Ryczałt od przychodów ewidencjonowanych (stawki od 3 proc. do 20 proc. przychodu) jest dobrym rozwiązaniem dla drobnych przedsiębiorców. Podatnicy płacący ryczałt są w stanie precyzyjnie określić wielkość płaconego podatku w poszczególnych miesiącach wiedząc, na jakie przychody mogą liczyć. Podatek płaci się od obrotów, co umożliwia niekiedy osiągnięcie korzyści fiskalnych w stosunku do opodatkowania na zasadach ogólnych. Ryczałt ewidencjonowany może być nieopłacalny, gdy zysk jest bardzo mały (wysokie koszty), podatek płaci się bowiem od przychodu bez pomniejszania o koszty jego uzyskania. Dodatkowym ograniczeniem jest to, że wiele rodzajów działalności zostało wyłączonych z opodatkowania ryczałtem (m.in. apteki, lombardy, kantory, prowadzenie usług detektywistycznych, niektóre wolne zawody).