Jak skorzystać z ulgi prorodzinnej

doradca podatkowy w spółce doradztwa podatkowego Księgowość Podatki Doradztwo Tax-Net

W zeznaniach podatkowych składanych za ubiegły rok prawo do odliczenia od podatku ulgi prorodzinnej mają rodzice wychowujący dzieci własne lub przysposobione, pod warunkiem że osiągają dochody opodatkowane podatkiem dochodowym od osób fizycznych na zasadach ogólnych. Kwota ulgi wynosi 1173,70 zł na każde dziecko. Limit ulgi jest wspólny dla obojga rodziców. Jeśli ulgę w pełnej przysługującej wysokości odliczy od podatku jedno z nich, drugie nie będzie mogło odliczyć ani złotówki. Jeśli zaś jedno z rodziców odliczy część ulgi, drugie będzie mogło odliczyć resztę.

W przypadku gdy rodzice są rozwiedzeni lub w separacji, odliczenie ulgi przysługuje temu rodzicowi, u którego rzeczywiście dzieci przebywają. Jeżeli dzieci zamieszkują po kilka miesięcy w roku u każdego z rodziców, wówczas ulga przysługuje obojgu, za rzeczywisty czas sprawowanej opieki. Kwota odliczenia będzie stanowiła iloczyn liczby miesięcy pobytu dzieci u rodzica i 1/12 kwoty ulgi. Nie skorzysta z ulgi rodzic płacący na utrzymanie dziecka alimenty, a niemieszkający z nim, w takim przypadku ulga w całości będzie należała się rodzicowi, u którego dziecko mieszka.

Istotny dla uzyskania prawa do ulgi jest fakt wychowywania dziecka. Nie ma znaczenia, czy rodzice są małżeństwem, z odpisu mogą też korzystać podatnicy żyjący w konkubinacie. Ulgę odpisze w takim przypadku opiekun prawny dziecka.

Natomiast dopiero od zeznań składanych za 2009 r. z ulgi skorzystają także rodziny zastępcze sprawujące tę funkcję na podstawie orzeczenia sądu lub umowy zawartej ze starostą oraz opiekunowie prawni, którzy zostali ustaleni prawomocnym orzeczeniem sądu.

Zasadą jest, że ulga przyznawana jest na dzieci niepełnoletnie. Ulga dotyczy również dzieci do 25. roku życia, jeśli uczą się lub studiują (również za granicą), a nie uzyskały dochodu podlegającego opodatkowaniu w Polsce w wysokości przekraczającej określony przez ustawodawcę limit lub ich jedyny dochód stanowiła renta rodzinna.

Prawo do ulgi maja także rodzice dzieci niezależnie od ich wieku, jeśli otrzymują one zasiłek (dodatek) pielęgnacyjny bądź rentę socjalną.

Doprecyzowane zostały zasady ustalania limitu zarobków dzieci do ukończenia 25 lat, uczących się. Rodzice mogą skorzystać z ulgi, jeżeli w danym roku dzieci te nie uzyskały dochodów podlegających opodatkowaniu według skali podatkowej lub z odpłatnego zbycia papierów wartościowych w łącznej wysokości nieprzekraczającej kwoty 3088,68 zł w roku 2008, a w 2009 roku 3089 zł. W 2008 roku wyjątkowo z ulgi mogą korzystać rodzice dzieci uzyskujących dochody z działalności opodatkowane ryczałtem lub podatkiem liniowym, i to bez względu na wysokość uzyskanych dochodów. Jest to wynik luki prawnej powstałej w wyniku niedopatrzenia ustawodawcy. W przypadku uzyskiwania dochodów przez dzieci za granicą należy ustalić, czy są one wolne od opodatkowania w Polsce. Tutaj kierujemy się postanowieniami umów o unikaniu podwójnego opodatkowania.

Jeżeli dziecko skończyło 25 lat lub przerwało bądź zakończyło naukę w ciągu 2008 roku, a pozostałe warunki wynikające z ustawy zostały spełnione, można skorzystać z ulgi, i to w pełnej wysokości. Ustawodawca nie wymaga pobierania nauki oraz wychowywania uczącego się dziecka przez cały rok podatkowy. Mówi jedynie o wychowywaniu dziecka w roku podatkowym, choćby nawet był to jeden dzień. Trzeba jednak pamiętać, że te przepisy w roku 2009 uległy zasadniczym zmianom, ale zmiany te będą miały zastosowanie po raz pierwszy dopiero do rozliczenia za obecny rok. Ulga będzie przysługiwała tylko za te miesiące, w których podatnik w danym roku wykonywał władzę rodzicielską, pełnił funkcję opiekuna prawnego, jeżeli dziecko z nim zamieszkiwało, lub sprawował opiekę poprzez pełnienie funkcji rodziny zastępczej na podstawie orzeczenia sądu lub umowy zawartej ze starostą.

Zgadza się. Do odliczenia pełnej kwoty ulgi w zeznaniu składanym za 2008 rok wystarczy, że rodzic wychowywał dziecko choćby przez jeden dzień w roku. Ta zasada ma jednak zastosowanie po raz ostatni. Od rozliczeń za 2009 rok limit ustalany ma być proporcjonalnie do liczby miesięcy, przez które podatnik wychowywał dziecko. Za każdy miesiąc będzie miał 1/12 ulgi (będzie to kwota 97,97 zł). Jeżeli zatem na przykład dziecko urodzi się w listopadzie 2009 r., będzie można odliczyć 2/12 limitu ulgi. Rodzice w separacji czy rozwiedzeni, gdy w roku podatkowym dziecko będzie mieszkało zarówno u jednego z nich, jak i u drugiego, podzielą się ulgą. Jedno odliczy np. 3/12, drugie 9/12 limitu ulgi. Sprawa jeszcze bardziej skomplikuje się, gdy dziecko zmieni opiekuna w trakcie miesiąca. W takim przypadku za każdy dzień faktycznego zamieszkiwania z dzieckiem opiekun odliczy 1/30 miesięcznego limitu ulgi.

Skorzystanie z ulgi prorodzinnej wymaga dołączenia do składanej deklaracji podatkowej załącznika PIT-O. W odpowiednim wierszu części C formularza podajemy liczbę dzieci, na które przysługuje ulga, i kwotę ulgi. Przy wspólnym rozliczeniu małżonków w tym miejscu określamy kwotę ulgi przewidzianą na wybranego rodzica. Wyliczone w załączniku kwoty przenosimy do wybranego przez nas formularza PIT (PIT-36 lub PIT-37) do części dotyczącej odliczeń od podatku.

W bieżącym roku korzystamy z nowego rozbudowanego wzoru formularza PIT-O, zawierającego w części E rubryki do wpisania danych identyfikacyjnych dzieci. Jednak w rozliczeniu podatku za rok 2008 informacje te nie są wymagane. Jednak już w rozliczeniu za 2009 rok odliczenia dokonamy, podając liczbę dzieci i ich numery PESEL, a w przypadku braku tych numerów - imiona, nazwiska oraz daty urodzenia dzieci. Na żądanie organów podatkowych lub organów kontroli skarbowej podatnik będzie obowiązany przedstawić zaświadczenia, oświadczenia oraz inne dowody niezbędne do ustalenia prawa do odliczenia, w szczególności: odpis aktu urodzenia dziecka, zaświadczenie sądu rodzinnego o ustaleniu opiekuna prawnego dziecka, czy odpis orzeczenia sądu o ustaleniu rodziny zastępczej lub umowę zawartą między rodziną zastępczą a starostą oraz zaświadczenie o uczęszczaniu pełnoletniego dziecka do szkoły.