Jak przekazać darowiznę w grudniu, aby odliczyć ją w PIT

Katalog ulg podatkowych odliczanych od dochodu znajduje się w art. 26 ustawy o podatku dochodowym od osób fizycznych. Wśród nich znajdują się m.in. darowizny. W zeznaniu podatkowym składanym do 2 maja 2011 r. podatnicy będą mogli uwzględnić datki przekazane w ciągu całego 2010 roku.

Przepisy ustawy o podatku dochodowym od osób fizycznych przewidują, że odliczeniu od dochodu podlegają darowizny przekazane na cele:

a) określone w art. 4 ustawy o działalności pożytku publicznego, organizacjom, o których mowa w art. 3 ust. 2 i 3 tej ustawy, lub równoważnym organizacjom określonym w przepisach regulujących działalność pożytku publicznego obowiązujących w innym niż Polska państwie członkowskim Unii Europejskiej lub innym państwie należącym do Europejskiego Obszaru Gospodarczego, prowadzącym działalność pożytku publicznego w sferze zadań publicznych, realizującym te cele,

Dla odliczenia w PIT darowizn istotne jest, aby jednostka obdarowana prowadziła działalność pożytku publicznego w sferze zadań publicznych i nie była jednostką sektora finansów publicznych. Sektor finansów publicznych tworzą jednostki samorządu terytorialnego oraz ich związki. W naszym przypadku wpłata ma być dokonana na konto gminy.

Darowizna pieniężna na rzecz gminy nie jest darowizną spełniającą wymogi określone w art. 26 ust. 1 pkt 9 lit. a) ustawy o PIT, dlatego też podatniczce nie przysługuje prawo odliczenia jej od dochodu. Gmina jest jednostką samorządu terytorialnego i nie należy do organizacji wymienionych w art. 3 ust. 2, ust. 3 ustawy o działalności pożytku publicznego i o wolontariacie.

b) kultu religijnego,

c) krwiodawstwa realizowanego przez honorowych dawców krwi

- w wysokości dokonanej darowizny, nie więcej jednak niż kwoty stanowiącej 6 proc. dochodu.

Jeśli podatnik wspomoże inną organizację - bo przecież może to zrobić - np. szkołę, dom dziecka, nie będzie mógł tego faktu uwzględnić w swoim zeznaniu podatkowym. Dochód można pomniejszyć tylko o darowizny ściśle wskazane w ustawie o PIT.

Jak już wiemy, darowizny pomniejszą dochód do opodatkowania. Trzeba jednak pamiętać, że dochodu nie można odliczyć o każdą podarowaną potrzebującym kwotę. Kwota odliczenia nie może bowiem przekroczyć 6 proc. dochodu, jaki podatnik za dany rok wykaże przed organem podatkowym. Przykładowo, jeśli podatnik w 2010 roku zarobi 100 tys. zł, to odliczenie od dochodu przekazanych darowizn nie będzie mogło przekroczyć 6 tys. zł, nawet, jeśli darowizny były wyższe niż ta kwota.

Podatnicy muszą też pamiętać o jeszcze jednym ograniczeniu, a mianowicie, że odliczeniu od dochodu nie podlegają darowizny poniesione na rzecz: osób fizycznych; osób prawnych oraz jednostek organizacyjnych niemających osobowości prawnej, prowadzących działalność gospodarczą polegającą na wytwarzaniu wyrobów przemysłu elektronicznego, paliwowego, tytoniowego, spirytusowego, winiarskiego, piwowarskiego, a także pozostałych wyrobów alkoholowych o zawartości alkoholu powyżej 1,5 proc., oraz wyrobów z metali szlachetnych albo z udziałem tych metali, lub handlu tymi wyrobami.

Jeżeli przedmiotem darowizny są towary opodatkowane VAT, za kwotę darowizny uważa się wartość towaru wraz z podatkiem od towarów i usług, w części przekraczającej kwotę podatku naliczonego, którą podatnik ma prawo odliczyć zgodnie z przepisami o podatku od towarów i usług z tytułu dokonania tej darowizny. Pewne komplikacje powstaną w sytuacji, gdy obdarowany zwróci otrzymaną darowiznę. W takim przypadku obdarowany jest zobowiązany przekazać urzędowi skarbowemu informację o zwróconej podatnikowi darowiźnie, w terminie miesiąca od dnia dokonania zwrotu.

Warunkiem koniecznym do odliczenia darowizny pieniężnej z podstawy opodatkowania jest m.in. dokonanie wpłaty z przeznaczeniem na działalność charytatywno-opiekuńczą na rachunek bankowy obdarowanego.

Wymóg dokumentowania darowizn (wymóg dokumentowania bankowym dowodem wpłaty), stosować należy w zakresie wszelkich darowizn odliczanych na podstawie wszelkich ustaw odrębnych (w tym tzw. ustaw kościelnych).

Skoro w analizowanej sprawie darowizna pieniężna będzie udokumentowana jedynie pokwitowaniem jej otrzymania wystawionym przez księdza, a nie dowodem wpłaty na rachunek bankowy obdarowanego, podatniczka nie będzie mogła skorzystać z możliwości jej odliczenia od dochodu.

Jeśli podatnik zwróconą darowiznę uwzględni w PIT, jego zeznanie będzie błędne. Konieczna będzie jego korekta.

Podatnik może od dochodu odliczyć darowizny przekazane na rzecz organizacji działających za granicą. Jednak, aby odliczenie było prawidłowe, podatnik musi zadbać o spełnienie określonych przez ustawę warunków.

Prawo do odliczenia tego typu darowizn na rzecz organizacji określonej w przepisach regulujących działalność pożytku publicznego obowiązujących w innym niż Polska państwie członkowskim Unii Europejskiej lub innym państwie należącym do Europejskiego Obszaru Gospodarczego, prowadzącej działalność pożytku publicznego w sferze zadań publicznych, przysługuje podatnikowi pod warunkiem:

1) udokumentowania przez podatnika oświadczeniem tej organizacji, że na dzień przekazania darowizny była ona równoważną organizacją do organizacji, o których mowa w art. 3 ust. 2 i 3 ustawy o działalności pożytku publicznego, realizującą cele określone w art. 4 ustawy o działalności pożytku publicznego i prowadzącą działalność pożytku publicznego w sferze zadań publicznych oraz

2) istnienia podstawy prawnej wynikającej z umowy o unikaniu podwójnego opodatkowania lub innych ratyfikowanych umów międzynarodowych, których stroną jest Polska, do uzyskania przez organ podatkowy informacji podatkowych od organu podatkowego państwa, na którego terytorium organizacja posiada siedzibę.

Darowizny w swoim zeznaniu podatkowym mogą też uwzględnić honorowi dawcy krwi. Ulga na krew, podobnie jak inne darowizny odliczane od dochodu, jest limitowana. Jednak tu obowiązuje podwójny limit. Po pierwsze, odliczenia dokonuje się do wysokość ekwiwalentu pieniężnego za pobraną krew lub jej składniki, np. osocze. Po drugie, ulga na krew jest odliczeniem dokonywanym w ramach przekazywanej darowizny. Czyli odliczenia podatkowego z tytułu darowizny można dokonać w wysokości dokonanej darowizny, nie więcej jednak niż kwoty stanowiącej 6 proc. dochodu.

Podatnikowi bezpłatnie oddającemu krew przysługuje odliczenie w wysokości ekwiwalentu wynikającego z przepisów rozporządzenia ministra zdrowia w sprawie określenia rzadkich grup krwi, rodzajów osocza i surowic diagnostycznych wymagających przed pobraniem krwi zabiegu uodpornienia dawcy lub innych zabiegów oraz wysokości ekwiwalentu pieniężnego za pobraną krew i związane z tym zabiegi.

W rozporządzeniu o ekwiwalentach za krew określono, że za litr oddanej krwi podatnikowi przysługuje 130 zł, a za litr oddanego osocza 170 zł. Jednak w zeznaniu podatkowym podatnik będzie mógł odliczyć tylko 130 zł za litr oddanej krwi bądź jej składników. Taką interpretację podaje Ministerstwo Finansów, podkreślając, że ta zasada wynika wprost z ustawy o PIT, która posługuje się sformułowaniem "w wysokości ekwiwalentu za pobraną krew". Aby wiedzieć, jaką kwotę można odliczyć od dochodu, w zeznaniu wystarczy pomnożyć ilość oddanej krwi przez kwotę ekwiwalentu. Odliczenie to nie może oczywiście przekroczyć 6 proc. dochodu.

W praktyce może się zdarzyć, że podatnik w zeznaniu rocznym poza darowizną na krew będzie chciał ująć jeszcze inne darowizny, np. przekazaną dla organizacji pożytku publicznego czy cele kultu religijnego. Wtedy łączna kwota odliczeń z tytułu wszystkich darowizn nie może przekroczyć 6 proc. dochodu.

Przekazane darowizny uwzględniane w rocznym PIT muszą być właściwie udokumentowane. Bez tej dokumentacji odliczenie nie będzie możliwe.

Zgodnie z ustawą o PIT wysokość wydatków poniesionych na darowizny ustala się na podstawie dokumentów stwierdzających ich poniesienie. Darowizny odlicza się od dochodu, jeżeli ich wysokość jest udokumentowana dowodem wpłaty na rachunek bankowy obdarowanego, a w przypadku darowizny innej niż pieniężna - dokumentem, z którego wynika wartość tej darowizny, przy czym w przypadku dawców krwi w dokumencie tym nie uwzględnia się wartości krwi, za którą dawca otrzymał ekwiwalent pieniężny, oraz oświadczeniem obdarowanego o jej przyjęciu.

Ustawodawca uzależnił prawo do skorzystania z ulgi z tytułu dokonanej darowizny m.in. od posiadania dowodu wpłaty na rachunek bankowy obdarowanego, jednoznacznie przy tym wskazując, że odliczeniu nie podlegają darowizny przekazane osobom fizycznym. Z dowodu wpłaty, którym dysponuje podatnik wynika, że obdarowanym jest proboszcz. Zatem dokument ten nie spełnia wymogów określonych w ustawie o PIT. Okoliczności tej nie zmienia fakt, że parafia nie ma oddzielnego konta, a wszystkie rozliczenia odbywają się za pośrednictwem konta proboszcza.

Podstawą odliczenia od dochodu kwot darowizn na cele kultu religijnego jest tylko i wyłącznie dowód wpłaty na rachunek bankowy obdarowanego, przy czym obdarowanym nie może być osoba fizyczna. Wpłata kwoty pieniężnej na posiadane przez proboszcza osobiste konto bankowe nie może być uznana za darowiznę przekazaną na cele kultu religijnego. Z punktu widzenia przepisów obdarowanym jest bowiem osoba fizyczna (ksiądz), gdyż to na jej konto została przekazana darowizna. Tym samym nie zostały spełnione wszystkie ustawowe warunki konieczne do skorzystania z odliczenia.

Zeznanie PIT składa się do 30 kwietnia roku następnego po roku, którego dotyczy rozliczenie. W 2011 roku 30 kwietnia wypada w sobotę, stąd przesunięcie terminu na 2 maja 2011 r.

Ewa Matyszewska

ewa.matyszewska@infor.pl

Ustawa z 26 lipca 1991 r. o podatku dochodowym od osób fizycznych (t.j. Dz.U. z 2010 r. nr 51, poz. 307 z późn. zm.).