Wydatki na sprzedaż premiową mogą być kosztem uzyskania przychodu

Ustawa o podatku dochodowym od osób fizycznych, jakkolwiek posługuje się pojęciem sprzedaży premiowej, niestety nie zawiera jej definicji. Piotr Chmieliński, doradca podatkowy w Kancelarii Ożóg i Wspólnicy, wyjaśnia, że z uwagi na fakt, że w obecnych konkurencyjnych stosunkach gospodarczych, sprzedaż premiowa jest zjawiskiem dość powszechnym, które przybiera coraz nowe formy, zasadne jest ponownie przyjrzenie się jej skutkom podatkowym z uwzględnieniem aktualnego stanu orzecznictwa.

Zgodnie z art. 21 ust. 1 pkt 68 ustawy o PIT (t.j. Dz.U. z 2010 r. nr 51, poz. 307 z późn. zm.), wolna od opodatkowania jest wartość wygranych w konkursach i grach organizowanych i emitowanych (ogłaszanych) przez środki masowego przekazu (prasa, radio i telewizja) oraz konkursach z dziedziny nauki, kultury, sztuki, dziennikarstwa i sportu, a także nagród związanych ze sprzedażą premiową - jeżeli jednorazowa wartość tych wygranych lub nagród nie przekracza 760 zł.

Zwolnienie od podatku nagród związanych ze sprzedażą premiową nie dotyczy nagród otrzymanych przez podatnika w związku z prowadzoną przez niego pozarolniczą działalnością gospodarczą, stanowiących przychód z tej działalności. Ustawa niestety nie definiuje, czym jest sprzedaż premiowa.

Analizując zatem pojęcie sprzedaży premiowej od strony gramatycznej, w pierwszej kolejności należy wskazać, że składa się ono z dwóch elementów: "sprzedaż" oraz "premiowa".

Ekspert wskazuje, że zgodnie z art. 535 kodeksu cywilnego, przez umowę sprzedaży sprzedawca zobowiązuje się przenieść na kupującego własność rzeczy i wydać mu rzecz, a kupujący zobowiązuje się rzecz odebrać i zapłacić sprzedawcy cenę. Sprzedaż należy zatem uznawać za umowę dwustronnie zobowiązującą oraz wzajemną.

Zgodnie natomiast z internetowym słownikiem języka polskiego PWN, premia to nagroda za coś, często mająca zachęcić do czegoś osobę nagradzaną.

Podobnie termin ten został zdefiniowany w wyroku NSA z 17 października 2007 r. o sygn. akt. I SA/Łd 859/07: termin "premia" oznacza natomiast nagrodę za coś, dodatkowe wynagrodzenie za wykonanie czegoś, często mające zachęcić do czegoś osobę nagrodzoną.

- Próbę zdefiniowania sprzedaży premiowej jako całości instytucji podejmują również organy podatkowe - stwierdza Piotr Chmieliński.

Zgodnie z jedną z interpretacji indywidualnych "sprzedaż premiowa" jest umową sprzedaży, zawartą między sprzedawcą a kupującym, połączoną jednak z przyznaniem przez sprzedającego premii kupującemu. Na skutek zawarcia tej umowy po stronie sprzedawcy powstaje obowiązek przeniesienia na kupującego własności rzeczy i wydania mu rzeczy, jak również wydania (przekazania) kupującemu premii, w związku z dokonanym przez niego zakupem, której wartość nie jest objęta ceną kupowanego towaru. Otrzymanie premii jest gwarantowane, albowiem przyznawane jest przez sprzedawcę kupującemu w zamian za to, że ten dokonał zakupu określonego towaru, na warunkach wskazanych przez sprzedającego (np. w określonej ilości, o określonej wartości, czy też określonego rodzaju towarów). Po stronie kupującego powstaje obowiązek zapłaty ceny sprzedaży oraz uprawnienie do otrzymania premii.

Zgodnie natomiast z interpretacją dyrektora Izby Skarbowej w Warszawie z 2 grudnia 2009 r. (nr IPPB4/415-573/09-4/JS) daną czynność można uznać za sprzedaż premiową, jeżeli: dochodzi do wydania nagrody z racji nabycia towaru lub usługi; nagroda przyznawana jest każdemu nabywcy, który spełnia określone przez sprzedającego warunki zakupu, nagroda nie zostaje przyznana w pieniądzach ani towarach lub usługach, które sprzedano nabywcy.

Podobny pogląd wyraził minister finansów w piśmie z 6 grudnia 1995 r. (nr Po 4/AK-722-1110/95), w którym stwierdził, że sprzedaż premiowa polega na uatrakcyjnieniu zakupu danych towarów.

Zgodnie natomiast z pismem ministra finansów z 29 kwietnia 1998 r. (nr Po 2/HD-6065/97/0912), w ramach sprzedaży premiowej nagroda w określonej wysokości jest przyznawana każdemu nabywcy towaru, który spełni określone warunki, a zatem nie jest wynikiem przypadku lub odgadywania zaistniałych zdarzeń losowych.

Z kolei w świetle wyroku NSA z 19 czerwca 2009 r. (sygn. akt. II FSK 369/08) uznaje się, że ze sprzedażą premiową mamy do czynienia wówczas, gdy podmiot dokonujący tej sprzedaży przekazuje należną (zgodnie z ustalonymi regułami) nagrodę każdemu nabywcy spełniającemu określone przez sprzedawcę przesłanki zakupu. Uzyskanie nagrody musi być elementem o charakterze pewnym i nie może wynikać z rywalizacji pomiędzy nabywcami towarów.

- Uwzględniając powyższe, można przyjąć, że sprzedaż premiowa jest to sprzedaż połączona z wydaniem nagrody w związku z nabyciem towaru lub usługi, każdemu nabywcy, który spełnia określone w regulaminie warunki zakupu (promocji) - tłumaczy Piotr Chmieliński.

Zdaniem eksperta, kwestią sporną wydaje się jednoznaczne określenie, co może pełnić funkcję nagrody w sprzedaży premiowej, a przede wszystkim, czy taka nagroda może być przyznawana w pieniądzu.

Jeszcze do niedawna, w doktrynie oraz indywidualnych interpretacjach uznawano, że nagroda w sprzedaży premiowej nie może być przyznana w pieniądzach ani towarach lub usługach, których dotyczy sprzedaż podstawowa.

- Obecnie wydaje się, że organy podatkowe zmodyfikowały swoje stanowisko na bardziej liberalne i dopuszczają możliwość uznania za sprzedaż premiową sytuacji, w której nagrodą są pieniądze, stwierdzając, że nagroda w sprzedaży premiowej może mieć zarówno charakter rzeczowy, jak i pieniężny - wyjaśnia Piotr Chmieliński.

Stanowisko takie zostało wyrażone m.in. w interpretacji dyrektora Izby Skarbowej w Warszawie z 14 lipca 2010 r. (nr IPPB2/415-292/10-4/MR). W interpretacji tej organ uznał za słuszne stanowisko podatnika, że w sytuacji, gdy ustawodawca chciał ograniczyć zakres świadczeń w jakikolwiek sposób, wskazywał to wprost w ustawie. Tytułem przykładu wskazać można np. art. 21 ust. 1 pkt 67 ustawy o PIT, w którym wprost zawężono zwolnienie wyłącznie do świadczeń rzeczowych, czy art. 21 ust. 1 pkt 63 ustawy o PIT, w którym zwolnienie ograniczono wyłącznie do świadczeń pieniężnych. Skoro art. 21 ust. 1 pkt 68 ustawy o PIT nie zawiera żadnego ograniczenia, zaś ustawa w żadnym miejscu nie ustanawia definicji legalnej "nagrody", należy uznać, że dla potrzeb art. 21 ust. 1 pkt 68 ustawy o PIT będzie nią każde nieodpłatne przysporzenie pieniężne, otrzymane przez kupującego.

Ustalenie definicji sprzedaży premiowej, pozwala na rozstrzygnięcie kolejnej kwestii - czy wydatki na akcję sprzedaży premiowej stanowią koszty uzyskania przychodu?

- Zgodnie zatem z ogólną definicją kosztów, kosztami uzyskania przychodów są koszty poniesione w celu osiągnięcia przychodów lub zachowania albo zabezpieczenia źródła przychodów - przypomina Piotr Chmieliński.

W orzecznictwie podkreśla się, że związek kosztu z osiągnięciem przychodu polegać powinien na racjonalności i gospodarczym uzasadnieniu wydatku ocenianego z punktu widzenia działalności gospodarczej. Poniesionemu kosztowi nie musi zatem odpowiadać faktyczne uzyskanie przychodu czy też jego powiększenie.

Należy zatem uznać, że organizacja sprzedaży premiowej może mieć na celu nie tylko osiągnięcie przychodów, ale także ich zachowanie i zabezpieczenie. Jednocześnie wydatki z nią związane nie mieszczą się w katalogu kosztów nieuznawanych za koszty uzyskania przychodu, a w szczególności nie stanowią kosztów reprezentacji.

- Zarówno organy podatkowe, jak i sądy wielokrotnie dokonywały zdefiniowania pojęcia sprzedaży premiowej, a wypracowana na przestrzeni czasu definicja wydaje się dość spójna - podsumowuje Piotr Chmieliński.

Jednocześnie dodaje, że w kontekście nagród pieniężnych cały czas aktualne wydaje się jednak pytanie, czy udzielony de facto rabat może być uznany za premię w sprzedaży premiowej. Klarowne wydaje się natomiast uznanie wydatków na organizację sprzedaży premiowej do kosztów uzyskania przychodu. Jej głównym celem będzie bowiem zwiększenie przychodów podatnika

Sprzedaż premiowa jest to sprzedaż połączona z wydaniem nagrody w związku z nabyciem towaru lub usługi, każdemu nabywcy, który spełnia określone w regulaminie warunki zakupu (promocji)

Ewa Matyszewska

ewa.matyszewska@infor.pl

Ustawa z 26 lipca 1991 r. o podatku dochodowym od osób fizycznych (t.j. Dz.U. z 2010 r. nr 51, poz. 307 z późn. zm.).