Lepiej wystąpić o nadpłatę, niż nie płacić zaliczek

Firmy bardzo chętnie korzystają z różnego rodzaju środków pomocowych UE. Realizacja projektu sfinansowanego w całości lub w części ze środków pomocowych odbywa się najczęściej przy pomocy pracowników.

- Czy pracownik, którego pensja jest finansowana ze środków pochodzących z UE, może skorzystać ze zwolnienia w PIT - pyta pani Stanisława z Kielc.

Trzeba przypomnieć, że zwolnieniu podlegają dochody pochodzące z bezzwrotnej, zagranicznej pomocy, której kategorie wymieniono w art. 21 ust. 1 pkt 46 ustawy z 26 lipca 1991 r. o podatku dochodowym od osób fizycznych (t.j. Dz.U. z 2010 r. nr 51, poz. 307 z późn. zm.). Ustawodawca zastrzegł ponadto, że ze zwolnienia może skorzystać podatnik, który bezpośrednio realizuje cel programu finansowanego z bezzwrotnej pomocy. Zwolnienie nie ma zastosowania do dochodów osób fizycznych, którym podatnik bezpośrednio realizujący cel programu zleca - bez względu na rodzaj umowy - wykonanie określonych czynności w związku z realizowanym przez niego programem.

W praktyce takie sformułowanie budzi wiele wątpliwości. Fiskus uznaje, że pracownicy zatrudnieni u beneficjenta nie są podmiotami, które bezpośrednio realizują cel programu.

Łagodniejsze stanowisko w piśmie adresowanym do izb skarbowych wyraził minister finansów (pismo z 30 kwietnia 2009 r. nr PK3/033/132/LKA/BMI9-1731/2009). Zwrócił on uwagę, że zwolnienie dotyczące osób fizycznych, z uwagi na analogiczne zwolnienie dotyczące osób prawnych, było niesłusznie zawężane. Powszechnie uważa się, że w sytuacji gdy dochody osoby fizycznej pochodzą ze środków bezzwrotnej pomocy otrzymanej przez osobę prawną, korzystającą ze zwolnienia w CIT, to nie podlegają zwolnieniu w PIT. Jednak zarówno dochody pracowników uzyskiwane na podstawie umowy o pracę, jak i podatników bezpośrednio realizujących cel programu w ramach innej umowy zawartej z osobą prawną (np. umowy-zlecenia), która pierwsza otrzymała bezzwrotną pomoc zwolnioną na podstawie ustawy o CIT, korzystają ze zwolnienia w PIT, pod warunkiem że osoby te realizują cel programu. Natomiast dochody, którym podatnik - osoba fizyczna bezpośrednio realizujący cel programu zleci wykonanie określonych czynności (w ramach umowy o pracę lub umowy cywilnoprawnej), zostały wyłączone ze zwolnienia.

Wobec takiego stanowiska minister zalecił organom podatkowym wnikliwe analizowanie okoliczności sprawy i stanu faktycznego. W jego ocenie organy interpretacyjne powinny w takich sytuacjach wzywać wnioskodawców do uzyskania niezbędnych danych opisujących program, na podstawie których można ustalić jego cel, jego beneficjenta oraz to, że pochodzą one z zagranicznych i bezzwrotnych środków. Pojawia się pytanie, co ma zrobić pracownik, którego pensja jest sfinansowana z środków UE.

Jak wyjaśnia Marek Kolibski, doradca podatkowy z kancelarii KNDP Kolibski Nikończyk Dec & Partnerzy, pracownik nie ma możliwości niepłacenia podatku od uzyskiwanych dochodów z umowy o pracę w trakcie roku podatkowego. Wynika to z tego, że zaliczkę na podatek dochodowy potrąca płatnik, tj. pracodawca. Pracodawca zaś nie jest zainteresowany ponoszeniem ryzyka za nie swój podatek.

- Z tych względów najbezpieczniejszym rozwiązaniem jest wykazanie przez pracownika podatku w zeznaniu rocznym, a następnie zwrócenie się do urzędu skarbowego z wnioskiem o stwierdzenie nadpłaty - tłumaczy ekspert.

Podatnik nie jest w ten sposób narażony na powstanie zaległości podatkowej. Z drugiej strony, jeśli urząd skarbowy odmówi nam zwrotu nadpłaty, to będziemy mogli złożyć odwołanie do izby skarbowej, a następnie skargę do sądu administracyjnego.

Odnośnie do zwolnienia z tego tytułu dla dochodów w przyszłych latach można wystąpić do właściwej izby skarbowej z wnioskiem o wydanie indywidualnej interpretacji.

- Z takim wnioskiem powinien się też zwrócić pracodawca, który w razie otrzymania pozytywnej odpowiedzi mógłby już nie potrącać zaliczek na PIT od wypłacanego wynagrodzenia za pracę - podkreśla Marek Kolibski.

W razie otrzymania przez pracownika lub pracodawcę negatywnej odpowiedzi, indywidualna interpretacja może być również zaskarżona do sądu administracyjnego. Pozytywne zakończenie postępowania dotyczącego indywidualnej interpretacji wyłączy konieczność zapłaty podatku od uzyskiwanych w przyszłości dochodów.

Aleksandra Tarka

aleksandra.tarka@infor.pl