Pracodawca musi pobierać podatek od abonamentów medycznych

Pakiety medyczne od dłuższego czasu wywołują wiele wątpliwości w praktyce oraz orzecznictwie sądowym. Pracodawcy, którzy zaczęli proponować swoim pracownikom dodatkowe pakiety medyczne w prywatnych klinikach, nie wiedzieli, jak je traktować na gruncie podatku dochodowego od osób fizycznych. Nie było wątpliwości, że wartość świadczenia medycznego, do którego opłacenia za pracownika pracodawca jest zobowiązany na podstawie prawa pracy, nie podlega opodatkowaniu. Jednak pracodawcy nie wiedzieli, czy muszą opodatkować wartość pakietów pozwalających na skorzystanie z dodatkowych świadczeń medycznych.

Organy podatkowe uznawały, że ryczałt ponoszony za pracowników i członków ich rodzin z tytułu udostępnionych im pakietów usług, które nie wynikają z prawa pracy, jest przychodem pracowników podlegającym opodatkowaniu wraz z innymi przychodami ze stosunku pracy. Pracodawca jako płatnik jest zobowiązany do poboru zaliczek na podatek dochodowy od osób fizycznych od wartości takiego pakietu usług medycznych.

Opodatkowanie ponadstandardowych pakietów medycznych wywołało w orzecznictwie wojewódzkich sądów administracyjnych poważne rozbieżności. Z jednej strony sądy stwierdzały, że pakiety (abonamenty) medyczne wykupione na rzecz pracowników przez pracodawcę nie stanowią dla nich przychodu ze stosunku pracy (por. wyroki sądów wojewódzkich w sprawach o sygn. akt III SA/Wa 1846/09, III SA/Wa 1423/09, III SA/Wa 1018/09, I SA/Wr 1556/09, III SA/Wa 225/09, III SA/Wa 11/09, III SA/Wa 3521/08, I SA/Bk 1/09, I SA/Po 1423/08, I SA/Gd 1/09).

Jednak w orzecznictwie pojawiło się też stanowisko przeciwne. W tym przypadku sądy uznawały, że pakiety medyczne wykupione na rzecz pracowników przez pracodawcę stanowią przedmiot opodatkowania podatkiem dochodowym od osób fizycznych, jako przychód z nieodpłatnego świadczenia ze stosunku pracy (por. wyroki sądów wojewódzkich w sprawach o sygn. akt III SA/Wa 1015/09, III SA/Wa 872/09, III SA/Wa 1016/09, I SA/Wr 1146/08, III SA/Wa 1356/08, I SA/Wr 383/08).

Z uwagi na tak dużą rozbieżność Naczelny Sąd Administracyjny, do którego trafiła pierwsza sprawa dotycząca pakietów medycznych, skierował pytanie prawne. Poszerzony skład orzekający uznał, że wykupione przez pracodawcę pakiety świadczeń medycznych, których wartość nie jest wolna od podatku dochodowego, stanowią dla pracowników uprawnionych do ich wykorzystania nieodpłatne świadczenie (uchwała NSA z 24 maja 2010 roku, sygn. akt II FPS 1/10). W ocenie NSA pracownik na podstawie wykupionego przez firmę abonamentu zyskuje uprawnienie do skorzystania w każdym czasie z usług medycznych w prywatnej klinice. Temu uprawnieniu odpowiada obowiązek pozostawania kliniki w gotowości do przyjęcia pacjenta w każdej chwili. Pakiet ma określoną wartość ekonomiczną. Zdaniem sądu pracownik uzyskuje nieodpłatne świadczenie już w momencie, gdy centrum medyczne musi pozostawać w gotowości do zaoferowania mu swoich usług. Żeby opodatkować abonament, pracownik nie musi z niego korzystać.

W uchwale nie wyjaśniono jednak, jak ustalić wartość nieodpłatnego świadczenia, czyli jaką kwotę przyjąć do opodatkowania. Tej kwestii nie obejmowało pytanie prawne. O sposobie ustalania wartości abonamentu przesądzi więc już zwykły skład orzekający w sprawie, w której została podjęta uchwała.

Opracowała Aleksandra Tarka

doradca podatkowy z Kancelarii Ożóg i Wspólnicy

@RY1@i02/2010/104/i02.2010.104.086.003b.001.jpg@RY2@

Dominika Dragan-Berestecka, doradca podatkowy z Kancelarii Ożóg i Wspólnicy

Uchwała siedmiu sędziów NSA w sprawie abonamentów medycznych dla wielu podatników oznacza spore problemy w praktyce. Chodzi o tych pracodawców, którzy opłacając abonamenty swoim pracownikom, nie pobierali z tego tytułu zaliczek na podatek dochodowy.

W pierwszej kolejności staną przed koniecznością obliczenia wartości świadczenia przypadającego na poszczególnych pracowników. Uchwała kwestii tej nie rozstrzygnęła, a to dlatego, że nie była ona przedmiotem zapytania skierowanego do rozszerzonego składu NSA. Ministerstwo Finansów twierdzi zaś, że w sytuacji, gdy pracodawca zna kwotę ryczałtu i liczbę pracowników objętych abonamentem, ustalenie wartości przychodu przypadającego na poszczególnych pracowników wydaje się być rzeczą oczywistą.

Warto jednak mieć na względzie i takie sytuacje, które nierzadko w praktyce występują, kiedy abonament medyczny obejmuje zarówno dobrowolną, jak i obowiązkową opiekę lekarską, a ta ostatnia nie generuje przychodu u pracownika. Problem jednak w tym, jak wydzielić wartość poszczególnych abonamentów, jeśli umowa z centrum medycznym tego nie przewiduje. Mam pewne obawy, że w takiej sytuacji Ministerstwo Finansów stanie na skrajnie niekorzystnym dla podatników stanowisku, że skoro nie jest on w stanie wydzielić abonamentu dotyczącego medycyny pracy, to powinien do opodatkowania przyjąć całą kwotę ryczałtu, jaki opłaca na rzecz centrum medycznego. Może to z kolei zmusić podatników do podpisywania umów, z których te dwie wartości będą wyraźnie wynikały.