Kosztem uzyskania przychodu mogą być tylko koszty wykorzystanej części kredytu na akcje

Przy rozliczaniu PIT-38 jako koszt uzyskania przychodów można traktować każdy wydatek, który służy uzyskaniu przychodów z odpłatnego zbycia papierów wartościowych. Brokerzy w formularzach PIT-8C przesyłanych inwestorom uwzględniają z reguły takie koszty jak prowizje od transakcji zawartych za ich pośrednictwem, opłaty za aktywację i prowadzenie rachunku oraz koszty transferu papierów.

Inwestor może samodzielnie uwzględnić w rozliczeniu rocznym inne koszty, np. odsetki i prowizje od kredytów na kupno akcji. Od 1 stycznia 2009 r. mogą to być wyłącznie koszty kredytu w przeliczeniu na tę jego część, która rzeczywiście została wykorzystana na zakup akcji. W przypadku ofert z wysoką stopą redukcji istnieje możliwość, iż akcje nabyte zostaną wyłącznie za środki własne, przez co nie będzie można w ogóle rozliczyć wydatków z tytułu odsetek i kosztów okołokredytowych.

Należy pamiętać, że to na podatniku spoczywa ciężar wykazania związku przyczynowo-skutkowego między wydatkiem a uzyskanym przychodem. Do urzędu skarbowego należy natomiast ocena, czy argumentacja podatnika jest zasadna i dobrze udokumentowana. Dlatego np. koszty poniesione na odbycie szkoleń lub zakup książek związanych z rynkiem kapitałowym łatwiej jest uznać za koszt uzyskania przychodu, natomiast w przypadku zakupu komputera nie będzie już takiej możliwości. Wykazanie, że komputer służy wyłącznie do inwestycji giełdowych, jest co najmniej trudne, jeśli nie niemożliwe.

Domy maklerskie do końca lutego muszą przesłać inwestorom i odpowiednim urzędom skarbowym PIT-8C, w którym obliczony jest dochód oraz należny podatek od zysków giełdowych za poprzedni rok. Biura wystawiają jeden PIT do jednego rachunku. Jeżeli inwestor posiada kilka rachunków w kilku biurach, to na koniec roku musi je zsumować. Podatek w wysokości 19 proc. jest pobierany tylko od transakcji zrealizowanych. Pozycje otwarte nie są brane pod uwagę.

Poza akcjami, podatek nalicza się od dochodów uzyskanych z inwestycji w instrumenty dłużne (obligacje) oraz pochodne (kontrakty na indeksy, akcje, waluty czy surowce). Stratę związaną z inwestycjami na rynku kapitałowym można odliczyć od dochodów z tego samego źródła przychodu w ciągu następnych pięciu lat, przy czym wysokość obniżenia dochodu w latach następnych nie może przekroczyć w jednym roku 50 proc. osiągniętej straty. Każdą stratę można więc rozliczyć w dwóch do pięciu kolejnych okresach podatkowych. Obowiązek złożenia PIT-38 istnieje również wtedy, gdy za dany rok podatkowy inwestor wykazuje wyłącznie stratę. Warto o tym pamiętać, gdyż bez poinformowania urzędu skarbowego o stracie nie będzie można jej rozliczyć w kolejnych latach.

Koszty związane z inwestycjami w różne instrumenty finansowe można ze sobą w wielu przypadkach bilansować. Przykładowo akcje i kontrakty rozliczane są wspólnie. Wyjątkiem są m.in. przychody ze sprzedaży jednostek uczestnictwa w funduszach inwestycyjnych oraz z tytułu uzyskanej dywidendy, gdzie podatek odprowadzany jest przez fundusz lub spółkę.

@RY1@i02/2010/037/i02.2010.037.166.011b.001.jpg@RY2@

Paweł Wielgus, specjalista ds. interwencji i analiz Stowarzyszenia Inwestorów Indywidualnych

specjalista ds. interwencji i analiz Stowarzyszenia Inwestorów Indywidualnych